Politico: Το «παράθυρο ευκαιρίας» του Πούτιν και ο φόβος της Ευρώπης για δοκιμασία του ΝΑΤΟ
- Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι τα επόμενα δύο χρόνια αποτελούν κρίσιμη περίοδο για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ.
- Η Ρωσία θεωρείται πιθανότερο να επιλέξει υβριδικές επιθέσεις και περιορισμένες επιχειρήσεις αντί για άμεση στρατιωτική σύγκρουση.
- Η αβεβαιότητα γύρω από τη στάση των ΗΠΑ και του Ντόναλντ Τραμπ αυξάνει την ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία τις γεωπολιτικές εξελίξεις γύρω από τη Ρωσία, το ΝΑΤΟ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς εντείνεται ο φόβος ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενδέχεται να θεωρήσει τη σημερινή συγκυρία ως ευκαιρία για να δοκιμάσει την αντοχή και τη συνοχή της Δύσης.
Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και νομοθέτες εκτιμούν ότι η επόμενη διετία μπορεί να αποτελέσει ένα κρίσιμο «παράθυρο ευκαιρίας» για τη Μόσχα, σε μια περίοδο όπου οι διατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται και η ευρωπαϊκή άμυνα παραμένει σε μεταβατικό στάδιο.
Η Ευρώπη φοβάται κενό ισχύος
Οι ανησυχίες εντείνονται καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται πιο εσωστρεφείς, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η συζήτηση για αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία. Την ίδια στιγμή, πολλές ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τα σχέδια ενίσχυσης των αμυντικών τους δυνατοτήτων.
Ο Φινλανδός ευρωβουλευτής Μίκα Άαλτολα προειδοποιεί ότι «υπάρχει ένα ρωσικό παράθυρο ευκαιρίας», υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε μια ευάλωτη μεταβατική φάση. Όπως σημειώνει, οι ΗΠΑ απομακρύνονται σταδιακά από τον ευρωπαϊκό χώρο ασφαλείας, ενώ η ΕΕ δεν είναι ακόμη έτοιμη να αναλάβει πλήρως τον στρατηγικό της ρόλο.
Υβριδικές κινήσεις αντί για γενικευμένο πόλεμο
Παρά τις προειδοποιήσεις, αρκετοί αναλυτές και αξιωματούχοι άμυνας θεωρούν ότι μια άμεση ρωσική επίθεση σε κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ παραμένει μάλλον απίθανη. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να απορροφά σημαντικούς πόρους της Μόσχας, ενώ οι ουκρανικές επιθέσεις εντός ρωσικού εδάφους αυξάνουν την πίεση στο Κρεμλίνο.
Ωστόσο, ο κίνδυνος δεν θεωρείται αμελητέος. Αντί για μια συμβατική σύγκρουση μεγάλης κλίμακας, η Ρωσία εκτιμάται ότι θα μπορούσε να επιλέξει περιορισμένες ή «υβριδικές» κινήσεις με στόχο να δημιουργήσει πολιτική σύγχυση και διχασμό στο εσωτερικό της Συμμαχίας.
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, πιθανά σενάρια περιλαμβάνουν επιθέσεις με drones, επιχειρήσεις στη Βαλτική Θάλασσα ή κινήσεις στην Αρκτική, χωρίς απαραίτητα άμεση ανάπτυξη χερσαίων στρατευμάτων ή σαφή παραβίαση συνόρων.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Γκαμπριέλιους Λαντσμπέργκις, υποστηρίζει ότι ο Πούτιν θα μπορούσε να επιδιώξει «οριζόντια κλιμάκωση» απέναντι σε άλλες γειτονικές χώρες, επιχειρώντας να αποφύγει μια πολιτικά επώδυνη εξέλιξη στην Ουκρανία.
Ο παράγοντας Τραμπ και η αβεβαιότητα στις ΗΠΑ
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στην Ευρώπη η πιθανότητα περαιτέρω επιδείνωσης των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη λειτουργία και το κόστος του ΝΑΤΟ για την Ουάσιγκτον.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ προειδοποίησε ότι η μεγαλύτερη απειλή για τη Δύση είναι η διάβρωση της διατλαντικής συνοχής, ενώ Ευρωπαίοι αξιωματούχοι άμυνας εκφράζουν φόβους ότι η αμερικανική στήριξη προς την Ουκρανία θα μπορούσε να μειωθεί περαιτέρω.
Στο ίδιο πλαίσιο, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρούν ότι η αβεβαιότητα γύρω από τη μελλοντική αμερικανική στρατηγική ενισχύει την ανάγκη για ταχύτερη αμυντική αυτονόμηση της Ευρώπης.
Διαφωνίες για το μέγεθος της απειλής
Παρά το κλίμα ανησυχίας, δεν υπάρχει πλήρης ομοφωνία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Κράτη όπως η Φινλανδία και οι Βαλτικές χώρες εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικά απέναντι στη Ρωσία, ενώ άλλοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Μόσχα δεν διαθέτει σήμερα τη δυνατότητα να ανοίξει νέο μέτωπο απέναντι στο ΝΑΤΟ.
Ο πρόεδρος της Εσθονίας, Άλαρ Κάρις, σημείωσε ότι η Ρωσία παραμένει βαθιά εμπλεκόμενη στον πόλεμο της Ουκρανίας, περιορίζοντας την επιχειρησιακή της ικανότητα για νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Αντίστοιχη είναι και η εκτίμηση ορισμένων διπλωματών της Συμμαχίας, οι οποίοι θεωρούν ότι μια άμεση σύγκρουση με το ΝΑΤΟ θα ήταν υπερβολικά ριψοκίνδυνη ακόμη και για τον ίδιο τον Πούτιν.
Η Ευρώπη μεταξύ αποτροπής και εφησυχασμού
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, κοινή παραμένει η αίσθηση ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Το βασικό δίλημμα αφορά το αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα κινηθούν πιο επιθετικά για την ενίσχυση της άμυνας ή αν θα αποφύγουν κινήσεις που θα μπορούσαν να θεωρηθούν κλιμάκωση.
Για πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι ο πανικός αλλά ο εφησυχασμός. Όπως σημειώνει ο Άαλτολα, μια ψευδής αίσθηση ασφάλειας μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις στις αμυντικές επενδύσεις και να αφήσει την Ευρώπη εκτεθειμένη σε μελλοντικές κρίσεις.
Καθώς η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες έως το τέλος της δεκαετίας, το ερώτημα που κυριαρχεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι αν η Δύση θα προλάβει να καλύψει τα στρατηγικά της κενά πριν η Ρωσία αποφασίσει να δοκιμάσει τα όριά της.
