Γιατί οι αγορές δεν πανικοβάλλονται με το χρέος των ΗΠΑ στα 40 τρισ. δολάρια

Το αμερικανικό δημόσιο χρέος έχει φτάσει τα 40 τρισ. δολάρια, αλλά οι αγορές δεν δείχνουν, τουλάχιστον προς το παρόν, να πανικοβάλλονται. Και αυτό, σύμφωνα με τον Andrew Sheets, επικεφαλής παγκόσμιας στρατηγικής σταθερού εισοδήματος της Morgan Stanley Research, έχει μια σχετικά απλή εξήγηση. Ενώ οι κυβερνήσεις έχουν δανειστεί πολύ περισσότερο, επιχειρήσεις και νοικοκυριά βρίσκονται σε καλύτερη οικονομική κατάσταση απ’ ό,τι στο παρελθόν.

Το μέγεθος της αύξησης του αμερικανικού χρέους είναι εντυπωσιακό. Χρειάστηκαν περίπου 240 χρόνια για να συσσωρεύσουν οι ΗΠΑ τα πρώτα 20 τρισ. δολάρια ομοσπονδιακού χρέους και μόλις μία δεκαετία για τα επόμενα 20 τρισ. Κι όμως, οι φόβοι που κυριαρχούσαν μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση δεν επιβεβαιώθηκαν. Τότε, η βασική πρόβλεψη ήταν ότι η εκτίναξη του δημόσιου χρέους θα οδηγούσε σε χρόνια χαμηλής ανάπτυξης και λιτότητας. Αντί γι’ αυτό, η παγκόσμια οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται, οι επενδύσεις αυξήθηκαν και οι μετοχές στις ανεπτυγμένες αγορές κατέγραψαν ισχυρές αποδόσεις.

Το «μαξιλάρι» επιχειρήσεων και νοικοκυριών

Ο Sheets επισημαίνει ότι πίσω από αυτή την ανθεκτικότητα βρίσκεται μια σημαντική διαφοροποίηση, οι κρατικοί ισολογισμοί έχουν επιβαρυνθεί, αλλά οι ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα είναι σε γενικές γραμμές υγιέστεροι.

Στις ΗΠΑ, το εταιρικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ παραμένει περίπου στα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας και χαμηλότερα από εκείνα αμέσως μετά την πανδημία. Παράλληλα, το χρέος των νοικοκυριών βρίσκεται περίπου στο 67% του ΑΕΠ, από 74% το 2019. Πολλά νοικοκυριά έχουν επίσης «κλειδώσει» στεγαστικά δάνεια με πολύ χαμηλά επιτόκια, περιορίζοντας την έκθεσή τους στην άνοδο του κόστους χρήματος.

Γι’ αυτό, παρά τα υψηλότερα επιτόκια, ούτε η κατανάλωση ούτε οι εταιρικές επενδύσεις έχουν δεχθεί το πλήγμα που θα περίμενε κανείς από μια τόσο μεγάλη αύξηση του δημόσιου δανεισμού.

Και το φαινόμενο δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Στην Ευρώπη, σύμφωνα με τη Morgan Stanley, η αύξηση του δημόσιου χρέους έχει συνοδευτεί από απομόχλευση του ιδιωτικού τομέα, ενώ στην Ιαπωνία ο κρατικός δανεισμός αυξήθηκε χωρίς αντίστοιχη εκτίναξη της ιδιωτικής μόχλευσης.

Για τον Sheets, επομένως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι απαραίτητα πότε το χρέος θα αναγκάσει επιχειρήσεις και καταναλωτές να περιορίσουν τις δαπάνες τους. Το σημαντικότερο σήμα μπορεί να έρθει από τους ίδιους τους επενδυτές.

Οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν ανέβει αρκετά ώστε να αποτελούν πλέον σοβαρό ανταγωνιστή των μετοχών. Τα 30ετή αμερικανικά κρατικά ομόλογα προσφέρουν περίπου 3 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον αναμενόμενο πληθωρισμό, ενώ τα μακροπρόθεσμα αμερικανικά εταιρικά ομόλογα επενδυτικής βαθμίδας αποδίδουν περίπου 6,2%.

Το ερώτημα είναι πότε αυτές οι αποδόσεις θα γίνουν αρκετά ελκυστικές ώστε οι επενδυτές να αρχίσουν να μεταφέρουν σημαντικά κεφάλαια από τις μετοχές στα ομόλογα. Μέχρι στιγμής, η Morgan Stanley δεν βλέπει κάτι τέτοιο. Οι ροές κεφαλαίων δεν δείχνουν ουσιαστική έξοδο από τις μετοχές, ενώ οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό και η μεταβλητότητα των επιτοκίων δεν παραπέμπουν σε κρίση εμπιστοσύνης.

Ο βασικός λόγος είναι τα εταιρικά κέρδη. Ο S&P 500 έχει κινηθεί ισχυρά ανοδικά παρά την άνοδο των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων, καθώς η αύξηση της κερδοφορίας έχει αντισταθμίσει την πίεση από τα υψηλότερα επιτόκια. Αυτό όμως ανεβάζει τον πήχη για τη συνέχεια. Αν τα εταιρικά κέρδη συνεχίσουν να αυξάνονται, οι μετοχές μπορούν να παραμείνουν ελκυστικές ακόμη και με υψηλότερες αποδόσεις στα ομόλογα. Αν η κερδοφορία επιβραδυνθεί, η εξίσωση μπορεί να αλλάξει γρήγορα. Κατά τον Sheets, το χρέος των 40 τρισ. δολαρίων δεν είναι αδιάφορο απλώς ο κίνδυνος μπορεί να εμφανιστεί διαφορετικά απ’ ό,τι περίμεναν οι επενδυτές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Η αβεβαιότητα απέκτησε τιμή»: Πόσα δισεκατομμύρια έχει κοστίσει ο πόλεμος στην ελληνική οικονομία
• Το εργαλείο που αυξάνει τις πωλήσεις στον κλάδο του Retail
• Πώς θα φορολογούνται τα κέρδη από κρυπτονομίσματα – Το σχέδιο του ΥΠΕΘΟ
• AI στη δουλειά: Πόσες ώρες κερδίζουν κάθε εβδομάδα οι εργαζόμενοι και τι δείχνει η ΕΚΤ;