Η οικονομική ασφάλεια επηρεάζει άμεσα την ευτυχία σου – Τι λένε οι επιστήμονες
- Η οικονομική ασφάλεια αποτελεί βασικό παράγοντα ευτυχίας, σύμφωνα με την Πυραμίδα του Maslow.
- Το άγχος για τα χρήματα επηρεάζει αρνητικά τη σκέψη και την απόδοση.
- Η συνετή διαχείριση και η αποφυγή υπερβολικού ρίσκου οδηγούν σε μεγαλύτερη ευημερία.
Έχουν οι ευτυχισμένοι άνθρωποι διαφορετική στάση απέναντι στα χρήματα από τους υπόλοιπους; Έρευνες δείχνουν ότι η απάντηση είναι πιθανότατα ναι. Σε άρθρο του στο Psychology Today, ο ψυχολόγος Mark Travers εξετάζει δεδομένα γύρω από τις ανθρώπινες ανάγκες και τη σχέση τους με την ευτυχία.
Ξεκινά από ένα κλασικό μοντέλο: την Πυραμίδα Αναγκών του Abraham Maslow. Η λογική της είναι απλή — αν τα βασικά επίπεδα δεν καλύπτονται, τα ανώτερα δεν μπορούν να στηριχθούν. Κοντά στη βάση της πυραμίδας, ακριβώς πάνω από βασικές ανάγκες όπως τροφή και νερό, βρίσκεται η ασφάλεια. Το μήνυμα είναι σαφές: δύσκολα μπορεί κάποιος να νιώθει ευτυχισμένος αν δεν αισθάνεται ασφαλής. Και η οικονομική ανασφάλεια, ιδιαίτερα σε περιόδους αβεβαιότητας, υπονομεύει αυτή την αίσθηση.
Ο Travers επικαλείται μελέτη σε 60.000 άτομα που επιβεβαιώνει ότι όσο περισσότερες ανάγκες καλύπτονται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα ευτυχίας — ανεξάρτητα από εισόδημα, κοινωνική θέση ή επαγγελματική επιτυχία.
Παράλληλα, άλλη έρευνα δείχνει ότι το άγχος για τα χρήματα επηρεάζει αρνητικά τη γνωστική λειτουργία.
Συνδυαστικά, τα ευρήματα οδηγούν σε ορισμένα πρακτικά συμπεράσματα για το πώς μπορούμε να σκεφτόμαστε διαφορετικά τα χρήματα — και να γίνουμε πιο ευτυχισμένοι.
1. Τα χρήματα που δεν ξοδεύεις μπορεί να σε κάνουν πιο ευτυχισμένο
Συχνά πιστεύουμε ότι μια μεγάλη αγορά —ένα αυτοκίνητο, ένα σπίτι ή ρούχα— θα μας κάνει πιο χαρούμενους. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι το αποτέλεσμα είναι προσωρινό. Πρόκειται για το φαινόμενο της «ηδονικής προσαρμογής»: ακόμη και κάτι που επιθυμούσαμε για χρόνια, σύντομα γίνεται μέρος της καθημερινότητας.
Αντίθετα, αν μια αγορά επιβαρύνει την οικονομική μας ασφάλεια, μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Το άγχος για τις οικονομικές υποχρεώσεις επηρεάζει και την απόδοση — για παράδειγμα, ένας επιχειρηματίας που ανησυχεί για δόσεις δανείων είναι πιθανό να λειτουργεί λιγότερο αποτελεσματικά.
2. Εξασφάλισε σταθερό εισόδημα — για σένα και τους άλλους
Είναι σύνηθες σε startups οι ιδρυτές να μην πληρώνονται στην αρχή ή να αμείβουν εργαζόμενους με μετοχές αντί για μισθό. Ωστόσο, αυτό μπορεί να ενισχύσει το οικονομικό άγχος.
Αν δεν υπάρχει επαρκής αποταμίευση, η έλλειψη εισοδήματος μπορεί να επηρεάσει την απόδοση και τη λήψη αποφάσεων. Το ίδιο ισχύει και για τους εργαζομένους: όταν ανησυχούν για βασικά έξοδα, η παραγωγικότητά τους μειώνεται.
Σε αυτό το πλαίσιο, ένας σταθερός μισθός προσφέρει μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας από ένα εφάπαξ bonus.
3. Απόφυγε τα υπερβολικά ρίσκα
Η επιχειρηματική κουλτούρα συχνά εξιδανικεύει ιστορίες μεγάλου ρίσκου — ιδρυτές που ρισκάρουν τα πάντα για να πετύχουν. Στην πράξη, όμως, η οικονομική πίεση μπορεί να λειτουργήσει αρνητικά.
Όταν δεν υπάρχει φόβος για βασικές ανάγκες, η συγκέντρωση και η στρατηγική σκέψη βελτιώνονται. Το να «παίζεις τα πάντα» μπορεί να φαίνεται ηρωικό, αλλά η διαχείριση ρίσκου συχνά οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα.
