ΗΠΑ – Ιράν: Το παρασκήνιο της συμφωνίας και τα επόμενα βήματα – Τι αλλάζει για πετρέλαιο, κυρώσεις και πυρηνικά

• ΗΠΑ και Ιράν ανακοίνωσαν συμφωνία για τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
• Προβλέπεται έναρξη διαπραγματεύσεων εντός 60 ημερών για το πυρηνικό πρόγραμμα και τις κυρώσεις.
• Το Στενό του Ορμούζ αναμένεται να επαναλειτουργήσει μετά την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας.
• Η αγορά πετρελαίου αντέδρασε άμεσα με σημαντική πτώση των τιμών.
• Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι η στρατιωτική πίεση μπορεί να επιστρέψει εάν δεν υπάρξει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις.

Έπειτα από εντατικές διπλωματικές επαφές και πολύωρες διαβουλεύσεις με τη συμμετοχή περιφερειακών μεσολαβητών, ΗΠΑ και Ιράν ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συμφωνία η οποία θέτει τις βάσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης και τη μετάβαση σε πολιτική διαπραγμάτευση. Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, ενώ η επίσημη υπογραφή αναμένεται να πραγματοποιηθεί στη Γενεύη στις 19 Ιουνίου.

Τι προβλέπει η συμφωνία

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, το πλαίσιο που συμφωνήθηκε ανοίγει μια μεταβατική περίοδο 60 ημερών, κατά την οποία οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να καταλήξουν σε μια ευρύτερη και οριστική συμφωνία. Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν:

• Η άρση των αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων κατά του Ιράν.
• Το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
• Η οικονομική ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της χώρας.
• Η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης και εφαρμογής των δεσμεύσεων.

Παράλληλα, ιρανικές πηγές υποστηρίζουν ότι το προσχέδιο συμφωνίας περιλαμβάνει την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και την αναστολή ορισμένων ενεργειακών κυρώσεων. Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι διαψεύδουν ότι θα υπάρξει άμεση απελευθέρωση κεφαλαίων χωρίς προηγούμενη συμμόρφωση της Τεχεράνης με τις προβλεπόμενες δεσμεύσεις.

Το μήνυμα Τραμπ και το Ορμούζ

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε δημόσια ότι η συμφωνία έχει ολοκληρωθεί, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα του Στενού του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε αρχικά ότι το πέρασμα ανοίγει άμεσα, ενώ στη συνέχεια διευκρίνισε ότι η πλήρης επαναλειτουργία θα ακολουθήσει την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας, ώστε να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες εργασίες ασφαλείας και αποναρκοθέτησης.

Παρά τη συμφωνία, ο Λευκός Οίκος διατηρεί σαφείς επιφυλάξεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι εάν οι συνομιλίες των επόμενων εβδομάδων δεν οδηγήσουν σε ένα αποτέλεσμα που θα κριθεί ικανοποιητικό από την Ουάσιγκτον, παραμένουν διαθέσιμα όλα τα μέσα πίεσης, συμπεριλαμβανομένων νέων στρατιωτικών ενεργειών.

Αντίκτυπος σε αγορές

Η ανακοίνωση της συμφωνίας προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στις αγορές ενέργειας. Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν σημαντική πτώση κατά την έναρξη των ασιατικών συναλλαγών, καθώς οι επενδυτές προεξόφλησαν τη μείωση του γεωπολιτικού κινδύνου στην περιοχή και την πιθανή αποκατάσταση της ομαλής ροής ενεργειακών φορτίων μέσω του Ορμούζ.

Την εξέλιξη χαιρέτισε και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, χαρακτηρίζοντάς την κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική διευθέτηση της κρίσης. Παράλληλα, οι χώρες της ομάδας E4 — Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία — δήλωσαν έτοιμες να στηρίξουν μια διαδικασία που θα συνδέει την άρση κυρώσεων με επαληθεύσιμες δεσμεύσεις του Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά θέματα συζήτησης στη σύνοδο της G7, με τους ηγέτες των μεγαλύτερων οικονομιών να αξιολογούν τόσο τις επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια όσο και τις προοπτικές μιας ευρύτερης σταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΝΤ: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να απειλήσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα
• Οι ΗΠΑ αποσύρουν στρατιωτικές δυνάμεις από την Ευρώπη – Τι σημαίνει για το ΝΑΤΟ
• ΕΚΤ: Έτοιμη για νέες αυξήσεις επιτοκίων τον Ιούλιο – Τι ανέφερε ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης