Κομισιόν για Ελλάδα: Ανάπτυξη πάνω από την ΕΕ, αλλά το στεγαστικό, η παραγωγικότητα και η Δικαιοσύνη «φρενάρουν» τη σύγκλιση
Θετική εικόνα για την πορεία της ελληνικής οικονομίας μετά την πανδημία καταγράφει το εαρινό πακέτο για το ευρωπαϊκό εξάμηνο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η χώρα εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε κρίσιμους τομείς. Παρά τη μείωση του χρέους, την ενίσχυση των επενδύσεων και τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, οι Βρυξέλλες εντοπίζουν διαρθρωτικές αδυναμίες που εξακολουθούν να περιορίζουν τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και τη σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Συγκεκριμένα, η Κομισιόν επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία συνέχισε να υπεραποδίδει σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο τα τελευταία χρόνια. Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά μέσο όρο 2,1% ετησίως την περίοδο 2023-2025, έναντι περίπου 1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ για το 2026 προβλέπεται ανάπτυξη 1,8% και για το 2027 1,6%.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο εκτιμάται ότι θα ενισχύσει το ελληνικό ΑΕΠ κατά σχεδόν 4,5% το 2026 σε σχέση με ένα σενάριο χωρίς τις αντίστοιχες παρεμβάσεις. Παράλληλα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πέντε πρώτες χώρες της ΕΕ ως προς την απορρόφηση κοινοτικών πόρων.
Ωστόσο, οι Βρυξέλλες υπενθυμίζουν ότι η οικονομία δεν έχει ακόμη ανακτήσει πλήρως τις απώλειες της κρίσης χρέους. Το πραγματικό ΑΕΠ παραμένει περίπου 14% χαμηλότερο από τα επίπεδα του 2008, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα αντιστοιχεί μόλις στο 68,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Το χρέος μειώνεται, αλλά οι παλιές αδυναμίες παραμένουν
Η έκθεση αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο στη δημοσιονομική διαχείριση, με το δημόσιο χρέος να υποχωρεί στο 146,1% του ΑΕΠ το 2025 και να προβλέπεται περαιτέρω αποκλιμάκωση στο 134,4% έως το 2027. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να είναι το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις βασικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Αν και μειώθηκε στο 5,7% του ΑΕΠ, παραμένει υψηλό, αντανακλώντας την εξάρτηση από εισαγωγές και τη χαμηλή διεθνή ανταγωνιστικότητα εκτός τουρισμού και υπηρεσιών.
Η Επιτροπή τονίζει ότι το παραγωγικό μοντέλο εξακολουθεί να βασίζεται υπερβολικά σε κλάδους χαμηλής προστιθέμενης αξίας, όπως ο τουρισμός και η γεωργία, ενώ η κυριαρχία μικρών επιχειρήσεων δυσκολεύει τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας.
Στεγαστικό, παραγωγικότητα και δεξιότητες στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο στεγαστικό πρόβλημα, το οποίο η Κομισιόν θεωρεί μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις.
Οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 7,8% το 2025, μετά από άνοδο 9,1% το 2024, ενώ τα ενοίκια συνεχίζουν να αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα. Η Επιτροπή βλέπει ενδείξεις υπερτίμησης, χωρίς ωστόσο να διαπιστώνει συνθήκες φούσκας που τροφοδοτούνται από τραπεζικό δανεισμό.
Παράλληλα, η παραγωγικότητα εργασίας παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή, φτάνοντας μόλις το 54,6% του μέσου όρου της ΕΕ, παρά το γεγονός ότι οι Έλληνες εργαζόμενοι καταγράφουν από τις υψηλότερες ώρες εργασίας στην Ευρώπη.
Η Κομισιόν επισημαίνει επίσης ότι:
- Το 80% των επιχειρήσεων δυσκολεύεται να βρει εξειδικευμένο προσωπικό.
- Η συμμετοχή στη διά βίου μάθηση παραμένει χαμηλή.
- Η έλλειψη δομών φροντίδας περιορίζει τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας.
- Οι επενδύσεις σε καινοτομία και διανοητική ιδιοκτησία υστερούν σημαντικά έναντι της Ευρώπης.
«Βαρίδια» η Δικαιοσύνη και τα κόκκινα δάνεια
Παρά τη σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στους τραπεζικούς ισολογισμούς, το συνολικό πρόβλημα παραμένει ενεργό στην οικονομία.
Οι servicers διαχειρίζονται δάνεια ύψους περίπου 80 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 32% του ΑΕΠ. Η Επιτροπή εντοπίζει καθυστερήσεις στη δικαστική επίλυση διαφορών, προβλήματα στους πλειστηριασμούς και δυσλειτουργίες στο Κτηματολόγιο.
Οι χρονοβόρες διαδικασίες απονομής Δικαιοσύνης εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες για επενδύσεις και επιχειρηματική δραστηριότητα, παρά τις μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών.
Δημογραφικό, τεχνητή νοημοσύνη και κλιματική κρίση
Η έκθεση προειδοποιεί ότι οι μεγαλύτερες προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας ίσως βρίσκονται πέρα από τα παραδοσιακά οικονομικά μεγέθη.
Ο πληθυσμός εργασιακής ηλικίας προβλέπεται να μειωθεί κατά περίπου ένα τρίτο έως το 2070, δημιουργώντας σημαντικές πιέσεις στην αγορά εργασίας, ιδιαίτερα σε κλάδους όπως ο τουρισμός και οι κατασκευές.
Ταυτόχρονα, η Ελλάδα εμφανίζει υστέρηση στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών. Μόλις το 8,93% των επιχειρήσεων χρησιμοποιούσε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης το 2025, έναντι σχεδόν 20% στην ΕΕ.
Η Κομισιόν υπογραμμίζει επίσης ότι η χώρα συγκαταλέγεται στις πλέον ευάλωτες της Ευρώπης απέναντι στην κλιματική αλλαγή, με υψηλές ανάγκες επενδύσεων σε αντιπλημμυρικά έργα, διαχείριση υδάτων και προστασία από φυσικές καταστροφές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Το ελληνικό καλοκαίρι γίνεται είδος πολυτελείας και η Ευρώπη χωρίζεται στα δύο
- To ΑΙ ίσως είναι έτοιμο να διαχειριστεί τα χρήματά σας – Πρέπει να το επιτρέψετε;
- Η κλιματική κρίση απειλεί το καλάθι του σούπερ μάρκετ: Η Ευρωζώνη στο επίκεντρο νέου κύματος ανατιμήσεων
- Μουλάς (LAMDA Development): To The Ellinikon επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο που ζούμε στις πόλεις του μέλλοντος
- Leadership in Motion: Νέο τεύχος Fortune με τις πιο Ισχυρές Γυναίκες στις Επιχειρήσεις
