Νερό: 901 έργα ύδρευσης και αποχέτευσης ύψους 3,4 δισ. ευρώ σε περισσότερους από 170 δήμους

• Το κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνει 901 έργα ύδρευσης και αποχέτευσης, συνολικού ύψους 3,4 δισ. ευρώ, σε περισσότερους από 170 δήμους.
• Η νέα πολιτική βασίζεται σε τέσσερις άξονες: χρηματοδότηση έργων, Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, ενοποίηση φορέων και αξιοποίηση ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας.
• Το νέο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ενιαία εποπτεία, κλιμακωτές χρεώσεις, ειδικά τιμολόγια και συνένωση παρόχων υπό την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.

Σε μια νέα, ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για τη διαχείριση των υδάτων επενδύει η κυβέρνηση, με στόχο την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.

Κεντρική επιδίωξη είναι η διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε ασφαλές, επαρκές και ποιοτικό νερό, μέσα από ένα περισσότερο ενιαίο και αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης.

Η μεταρρύθμιση στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες:

• την οικονομική και τεχνική ενίσχυση των δήμων και των έργων ύδρευσης και αποχέτευσης,
• τη διαμόρφωση μιας ενιαίας Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα,
• τη συνένωση δυνάμεων και τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας,
• την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας και των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων.

Στόχος είναι η μετάβαση από ένα κατακερματισμένο και αποσπασματικό μοντέλο σε ένα σύστημα με ενιαίο σχεδιασμό, σαφείς αρμοδιότητες και αποτελεσματικότερη εποπτεία.

Επενδύσεις 3,4 δισ. ευρώ σε περισσότερους από 170 δήμους

Κατά τη δεύτερη κυβερνητική τετραετία, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ανακοινώσει ένα ευρύ πρόγραμμα παρεμβάσεων για τις υποδομές νερού.

Το πλάνο περιλαμβάνει συνολικά 901 έργα ύδρευσης και αποχέτευσης, προϋπολογισμού 3,4 δισ. ευρώ, σε περισσότερους από 170 δήμους.

Πρόκειται για περισσότερους από έναν στους δύο δήμους της χώρας, με τις παρεμβάσεις να αφορούν νέα δίκτυα, αναβαθμίσεις υφιστάμενων εγκαταστάσεων, περιορισμό διαρροών και ενίσχυση της ασφάλειας τροφοδοσίας.

Παράλληλα, έχουν προωθηθεί θεσμικές αλλαγές για την καλύτερη οργάνωση και εποπτεία του τομέα.

Το 2022 καταρτίστηκε για πρώτη φορά Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο για το πόσιμο νερό, το οποίο αναμένεται να επικαιροποιηθεί τον Μάρτιο του 2027.

Το 2024 εγκρίθηκαν τα επικαιροποιημένα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών, ενώ το 2025 ακολούθησαν τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας.

Ο ρόλος της ΡΑΑΕΥ

Κομβικό τμήμα της μεταρρύθμισης αποτέλεσε η ανάθεση στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων – ΡΑΑΕΥ της εποπτείας των παρόχων υπηρεσιών ύδατος.

Η Αρχή είναι αρμόδια για τον έλεγχο της εφαρμογής των κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης, καθώς και για την αξιολόγηση της λειτουργίας των παρόχων.

Από την 1η Ιανουαρίου 2025, οι πάροχοι υποχρεούνται να καταρτίζουν masterplan, στο οποίο περιλαμβάνονται:

• οι νέες πηγές τροφοδοσίας,
• το επενδυτικό τους σχέδιο,
• τα έργα συντήρησης και αναβάθμισης,
• οι προβλέψεις για την επάρκεια του νερού.

Παράλληλα, οφείλουν να διαθέτουν διαχειριστική επάρκεια και να υποβάλλουν ποσοτικά στοιχεία για την ύδρευση και την τιμολόγηση σε ειδικό πληροφοριακό σύστημα.

Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο τιμολόγησης

Το νέο πλαίσιο προβλέπει διαφανείς και ενιαίους κανόνες τιμολόγησης, με κλιμακωτές χρεώσεις ανάλογα με την κατανάλωση.

Η πρώτη κλίμακα κατανάλωσης θα πρέπει να παραμένει οικονομικά προσιτή, ενώ προβλέπονται ειδικά τιμολόγια για:

• ευάλωτα νοικοκυριά,
• πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες,
• δημόσιες κοινωνικές υποδομές.

Ρυθμίζονται επίσης ζητήματα που αφορούν τις αφανείς διαρροές, τη συχνότητα καταμέτρησης της κατανάλωσης και τον έλεγχο των τιμολογίων από τη ΡΑΑΕΥ.

Ενιαίος φορέας διαχείρισης στη Θεσσαλία

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στη διοικητική οργάνωση του τομέα.

Με τη σύσταση του Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας – ΟΔΥΘ Α.Ε., συγκεντρώνεται σε έναν ενιαίο φορέα η πολιτική προστασίας και διαχείρισης των υδάτων στην περιοχή.

Η μεταρρύθμιση περιλαμβάνει τη συνένωση 54 παρόχων, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό, την αξιοποίηση κοινών υποδομών και την αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με την άρδευση, τις πλημμύρες και τη λειψυδρία.

Παράλληλα, επετεύχθη ευνοϊκός διακανονισμός για το 75% των χρεών προς τη ΔΕΗ, καθώς και ρύθμιση των υποχρεώσεων των υπόλοιπων Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας.

Για πρώτη φορά Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα

Κεντρικό στοιχείο της νέας πολιτικής αποτελεί η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, η οποία δημιουργεί ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο για τη διαχείριση του νερού στη χώρα.

Η στρατηγική αντιμετωπίζει το νερό ως στρατηγικό εθνικό πόρο και θέτει τις βάσεις για την προστασία και τη βιώσιμη αξιοποίησή του.

Παράλληλα, συνδέει τη διαχείριση των υδάτων με:

• την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης,
• την προστασία του περιβάλλοντος,
• την κοινωνική συνοχή,
• την οικονομική ανάπτυξη,
• την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών.

Συνένωση παρόχων υπό ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τη θεσμική αναδιοργάνωση του τομέα του νερού.

Το σχετικό νομοσχέδιο που έχει κατατεθεί στη Βουλή προβλέπει τη συνένωση 70 παρόχων σε δύο μεγάλους δημόσιους οργανισμούς, την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.

Η ΕΥΔΑΠ αναμένεται να επεκτείνει την αρμοδιότητά της σε περιοχές της:

• Αττικής,
• Βοιωτίας,
• Φωκίδας,
• Εύβοιας.

Αντίστοιχα, η ΕΥΑΘ θα διευρύνει την παρουσία της στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική.

Οι δύο οργανισμοί αναλαμβάνουν επιπλέον αρμοδιότητες άρδευσης, με στόχο την ενιαία διαχείριση, τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας και τον περιορισμό των απωλειών νερού.

Η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι με το νέο μοντέλο διασφαλίζεται ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού.

Επενδύσεις, χρέη και στελέχωση

Η μεταρρύθμιση συνοδεύεται από επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές, ρυθμίσεις για τα χρέη των ΔΕΥΑ και πρόσβαση σε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση των φορέων με εξειδικευμένο προσωπικό, ενώ διασφαλίζονται τα δικαιώματα των εργαζομένων που θα μεταφερθούν στους νέους οργανισμούς.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η θεσμοθέτηση Σχεδίων Ασφάλειας Τροφοδοσίας Νερού, με στόχο την πρόληψη ελλείψεων και την καλύτερη αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.

Ευρωπαϊκή τεχνογνωσία για τις υποδομές νερού

Η κυβέρνηση επιδιώκει παράλληλα την αξιοποίηση διεθνούς τεχνογνωσίας και τεχνικής υποστήριξης.

Μέσω του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – TSI υλοποιείται η πρωτοβουλία «Εκσυγχρονισμός της διακυβέρνησης των παρόχων υπηρεσιών ύδατος στην Ελλάδα».

Το πρόγραμμα παρέχει τεχνική βοήθεια στα κράτη-μέλη για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων.

Παράλληλα, έχει υπογραφεί συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για κρίσιμες υποδομές και δίκτυα στους τομείς των υδάτων και της ενέργειας.

Στόχος είναι η βελτίωση του σχεδιασμού και της υλοποίησης επενδύσεων, με έμφαση:

• στην ανθεκτικότητα των δικτύων,
• στον περιορισμό των απωλειών,
• στην επάρκεια των υδατικών πόρων,
• στην προστασία από τη λειψυδρία και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Οι Ευρωπαίοι βλέπουν τον πληθωρισμό να υποχωρεί, αλλά εξακολουθούν να περιορίζουν τις δαπάνες τους
• ΕΚΤ: Θωρακίζει το Ευρωσύστημα απέναντι στους κλιματικούς κινδύνους με νέα κριτήρια
• Η Wall Street φοβάται πλέον τον… AI λογαριασμό – Πώς χάθηκαν 797 δισ. δολάρια των «Magnificent Seven» σε μία ημέρα