Ο Γουόρς αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η Fed βλέπει την οικονομία, την τεχνητή νοημοσύνη και τα επιτόκια

Στην πρώτη ομιλία του ως νέου προέδρου της Federal Reserve στο ετήσιο συμπόσιο του Jackson Hole ο  Kevin Warsh είχε να διαχειριστεί ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες.

Οι αγορές περίμεναν να ακούσουν περισσότερα για το λεγόμενο «reaction function» της Fed, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο η κεντρική τράπεζα θα αντιδρά στις μεταβολές της οικονομίας, του πληθωρισμού και της αγοράς εργασίας.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση του οικονομολόγου Mohamed El-Erian, το σημαντικότερο στοιχείο της ομιλίας του Warsh δεν βρισκόταν τόσο στις βραχυπρόθεσμες κατευθύνσεις για τα επιτόκια, όσο στη μακροπρόθεσμη εικόνα.

Και αυτή η εικόνα αφορά κυρίως την παραγωγικότητα, την τεχνητή νοημοσύνη και τον μετασχηματισμό της οικονομίας.

Τα τελευταία χρόνια, οι αγορές είχαν συνηθίσει μια Federal Reserve που επικοινωνούσε συχνά και έδινε σημαντικό βάρος στο forward guidance.

Η λογική ήταν σχετικά απλή: η Fed εξηγούσε στις αγορές πώς αξιολογεί τα οικονομικά δεδομένα και, σε αρκετές περιπτώσεις, έδινε ενδείξεις για την πιθανή πορεία της νομισματικής πολιτικής.

Αυτό δημιούργησε όμως μια κατάσταση στην οποία οι επενδυτές άρχισαν να αναζητούν διαρκώς το επόμενο σήμα από την κεντρική τράπεζα.

Ο Warsh εμφανίζεται αποφασισμένος να απομακρυνθεί από αυτό το μοντέλο.

Στόχος του είναι μια Fed που δεν θα λειτουργεί ως «διαιτητής» των αγορών, αλλά θα τις αφήνει να αξιολογούν τα οικονομικά δεδομένα και να αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για τις επενδυτικές τους αποφάσεις.

Το τέλος του forward guidance;

Ένα από τα πιο ξεκάθαρα μηνύματα της ομιλίας ήταν η άποψη του Warsh ότι το forward guidance έχει πλέον ξεπεράσει τον ρόλο του.

Η κριτική του αφορά τον κίνδυνο δημιουργίας ενός «hall of mirrors»: μια κατάσταση στην οποία η Fed κοιτάζει τις αγορές, οι αγορές κοιτάζουν τη Fed και τελικά οι δύο πλευρές αναπαράγουν τα ίδια μηνύματα.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο.

Οι αγορές περιμένουν τι θα κάνει η Fed, η Fed παρακολουθεί τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες που δημιουργούν οι αγορές και η νομισματική πολιτική κινδυνεύει να γίνει υπερβολικά εξαρτημένη από τις προσδοκίες της αγοράς.

Ο Warsh αναφέρθηκε επίσης στο μεγάλο λάθος πολιτικής της Fed την περίοδο 2021-2022.

Η προηγούμενη καθοδήγηση αποδείχθηκε λανθασμένη, καθώς ο πληθωρισμός αποδείχθηκε πολύ πιο επίμονος και ισχυρός από ό,τι αρχικά αναμενόταν.

Η καθυστέρηση στην αλλαγή της νομισματικής πολιτικής συνέβαλε στην εκτίναξη του πληθωρισμού, ο οποίος ξεπέρασε το 9% στις ΗΠΑ.

Οι συνέπειες δεν περιορίστηκαν στους δείκτες τιμών. Η άνοδος του πληθωρισμού έπληξε την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και δημιούργησε ένα σημαντικό πρόβλημα οικονομικής προσιτότητας, οι επιπτώσεις του οποίου συνεχίζουν να γίνονται αισθητές.

Για τον Warsh, επομένως, η εμπειρία αυτή αποτελεί επιχείρημα υπέρ μιας πιο ευέλικτης και λιγότερο προβλέψιμης επικοινωνιακής στρατηγικής.

Η στάση της Fed απέναντι στον πληθωρισμό

Η ομιλία του Warsh ήταν σχετικά hawkish, δηλαδή περισσότερο αυστηρή απέναντι στον πληθωρισμό.

Ο νέος πρόεδρος της Fed επανέλαβε τη σημασία της σταθερότητας των τιμών και της αξιολόγησης των κινδύνων που αντιμετωπίζει η αμερικανική οικονομία σε σχέση με τις δύο βασικές επιδιώξεις της κεντρικής τράπεζας: τη σταθερότητα των τιμών και τη μέγιστη δυνατή απασχόληση.

Παράλληλα, επιβεβαίωσε τη σημασία του Personal Consumption Expenditures (PCE) price index ως βασικού δείκτη για την αξιολόγηση του πληθωρισμού από τη Fed.

Αυτές ήταν οι δηλώσεις που συγκέντρωσαν το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής των αγορών και των μέσων ενημέρωσης.

Όμως, σύμφωνα με τον El-Erian, δεν ήταν εκεί το πραγματικό επίκεντρο της ομιλίας.

Η πραγματικά σημαντική αλλαγή: AI και παραγωγικότητα

Το πιο ενδιαφέρον σημείο της ομιλίας του Warsh ήταν η αναφορά στις μακροπρόθεσμες αλλαγές που προκαλεί η καινοτομία.

Και στο επίκεντρο αυτών των αλλαγών βρίσκεται η τεχνητή νοημοσύνη (AI).

Ο Warsh αντιμετωπίζει την AI ως έναν «νέο συντελεστή παραγωγής».

Η συγκεκριμένη προσέγγιση είναι ιδιαίτερα σημαντική, επειδή μεταφέρει τη συζήτηση από το ερώτημα «τι θα κάνει η Fed στην επόμενη συνεδρίαση;» σε ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα:

Πώς θα αλλάξει η ίδια η λειτουργία της οικονομίας τα επόμενα χρόνια;

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επηρεάσει την παραγωγικότητα, την απασχόληση, τους μισθούς, τις επενδύσεις και την κατανομή του κεφαλαίου.

Εάν το AI οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας, τότε μπορεί να αλλάξει και τις βασικές παραμέτρους πάνω στις οποίες στηρίζεται η νομισματική πολιτική.

Η άνοδος της παραγωγικότητας είναι συνήθως θετική για την οικονομία. Όμως για μια κεντρική τράπεζα δημιουργεί και νέα ερωτήματα.

Για παράδειγμα, μια μεγάλη αύξηση της παραγωγικότητας μπορεί να επιτρέψει στην οικονομία να αναπτύσσεται ταχύτερα χωρίς να δημιουργούνται οι ίδιες πληθωριστικές πιέσεις.

Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει: το επίπεδο των επιτοκίων που θεωρείται συμβατό με την οικονομική ανάπτυξη, τις εκτιμήσεις για τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης, την αγορά εργασίας, τις επενδύσεις, τις αποτιμήσεις των περιουσιακών στοιχείων, αλλά και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Ταυτόχρονα, όμως, η AI μπορεί να προκαλέσει μεγάλες ανακατατάξεις μεταξύ κλάδων και επαγγελμάτων.

Άρα, η Fed δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο έναν νέο τεχνολογικό κύκλο. Έχει να αντιμετωπίσει έναν πιθανό μετασχηματισμό της ίδιας της παραγωγικής βάσης της οικονομίας.

Από τον Jay Powell στον Kevin Warsh

Η προσέγγιση του Warsh διαφοροποιείται αισθητά από εκείνη του προκατόχου του, Jay Powell, ιδιαίτερα ως προς τη βαρύτητα που δίνεται στα βραχυπρόθεσμα οικονομικά δεδομένα.

Η νέα ηγεσία της Fed φαίνεται να επιδιώκει μια περισσότερο μακροπρόθεσμη στρατηγική.

Αυτό είναι σημαντικό και για έναν ακόμη λόγο: το Federal Open Market Committee (FOMC) είναι ένα σώμα στο οποίο υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής.

Ένα μακροπρόθεσμο όραμα, ένα είδος «North Star», μπορεί να λειτουργήσει ως κοινό σημείο αναφοράς για τα μέλη της επιτροπής.

Έτσι, η συζήτηση δεν θα περιορίζεται στο αν ο πληθωρισμός αυξήθηκε ή μειώθηκε τον τελευταίο μήνα, αλλά στο πώς μεταβάλλονται οι θεμελιώδεις παράγοντες της οικονομίας.

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο την τεχνολογία.

Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικοί παράγοντες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Οι εμπορικές σχέσεις, οι εφοδιαστικές αλυσίδες, η ενεργειακή ασφάλεια, οι επενδύσεις σε στρατηγικούς κλάδους και ο ανταγωνισμός στις νέες τεχνολογίες μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.

Αυτό σημαίνει ότι η Fed καλείται να λειτουργήσει σε ένα περιβάλλον πολύ διαφορετικό από εκείνο των προηγούμενων δεκαετιών.

Η εποχή όπου η νομισματική πολιτική μπορούσε να βασίζεται κυρίως σε ιστορικές σχέσεις μεταξύ πληθωρισμού, ανεργίας και επιτοκίων γίνεται ολοένα πιο σύνθετη.

Τι σημαίνει αυτό για τις αγορές

Για τους επενδυτές, το μήνυμα του Jackson Hole 2026 μπορεί να είναι σημαντικότερο από μια απλή ένδειξη για την επόμενη κίνηση των επιτοκίων.

Η νέα προσέγγιση σημαίνει ότι οι αγορές ίσως χρειαστεί να μάθουν να λειτουργούν με λιγότερο forward guidance από τη Fed.

Αυτό μπορεί να αυξήσει τη βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα, αλλά ταυτόχρονα να οδηγήσει σε μια αγορά που αξιολογεί περισσότερο τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα και λιγότερο τις δηλώσεις των αξιωματούχων.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι οι επενδυτές θα πρέπει να παρακολουθούν στενότερα τις εξελίξεις στην παραγωγικότητα και την AI.

Εάν η τεχνητή νοημοσύνη αποδειχθεί καταλύτης για μια νέα περίοδο αύξησης της παραγωγικότητας, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερες από εκείνες μιας απλής αλλαγής στα επιτόκια της Fed.

Η ομιλία του Kevin Warsh μπορεί τελικά να αποδειχθεί σημαντική όχι επειδή έδωσε στις αγορές μια σαφή πρόβλεψη για την επόμενη κίνηση της Fed, αλλά ακριβώς επειδή προσπάθησε να αλλάξει αυτή τη σχέση.

Το μήνυμα είναι ότι η Federal Reserve δεν θέλει να αποτελεί το μόνιμο επίκεντρο των επενδυτικών αποφάσεων.

Αντίθετα, επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο την οικονομία, την παραγωγικότητα, την καινοτομία και τις μακροπρόθεσμες μεταβολές.

Η αναφορά στην τεχνητή νοημοσύνη ως νέου συντελεστή παραγωγής είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο αυτής της αλλαγής.

Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Jackson Hole 2026 ενδέχεται να μείνει στην ιστορία όχι ως μια ακόμη συνάντηση κεντρικών τραπεζιτών με επίκεντρο τα επιτόκια, αλλά ως μια στιγμή κατά την οποία η Fed επιχείρησε να προηγηθεί των οικονομικών εξελίξεων αντί απλώς να αντιδρά σε αυτές.

Για τις αγορές, το μήνυμα είναι σαφές: λιγότερη εξάρτηση από τα σήματα της Fed και περισσότερη προσοχή στις μεγάλες δυνάμεις που διαμορφώνουν την οικονομία του μέλλοντος — με την τεχνητή νοημοσύνη και την παραγωγικότητα να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μειώσεις τιμών από 31 Αυγούστου: Πάνω από 1.660 προϊόντα φθηνότερα – Έως 30% οι εκπτώσεις
• Ισλανδία: Στο νήμα το δημοψήφισμα για την ΕΕ – Μπροστά με οριακή διαφορά το «όχι»
• Παπασταύρου: Νέοι κανόνες για επενδύσεις σε βιομηχανία, ΑΠΕ και τουρισμό