Πώς τα video games έγιναν εργαλείο πολιτικής επιρροής

Πώς τα video games έγιναν εργαλείο πολιτικής επιρροής
Photo: AFP
Από την Κίνα και τη Ρωσία έως τη Σαουδική Αραβία, κυβερνήσεις και επενδυτικά κεφάλαια βλέπουν πλέον το gaming ως πεδίο soft power, επιτήρησης και γεωπολιτικής επιρροής
  • Τα video games δεν είναι πλέον μόνο ψυχαγωγία, αλλά ένα ισχυρό ψηφιακό πεδίο όπου διαμορφώνονται κοινότητες, απόψεις και πολιτικές συμπεριφορές.
  • Κυβερνήσεις όπως της Κίνας, της Σαουδικής Αραβίας και της Ρωσίας επενδύουν ή παρεμβαίνουν στρατηγικά στο gaming, αξιοποιώντας το για soft power, επιτήρηση ή προπαγάνδα.
  • Η Δύση εμφανίζεται να υπολείπεται σε στρατηγική και χρηματοδότηση, αφήνοντας τους δημιουργούς παιχνιδιών εκτεθειμένους σε πιέσεις αγοράς, κεφαλαίου και πολιτικής επιρροής.

Τα video games έχουν πάψει εδώ και καιρό να είναι απλώς μια μορφή ψυχαγωγίας. Με δισεκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως, τεράστιες online κοινότητες και ολοένα μεγαλύτερη παρουσία στα κινητά τηλέφωνα, αποτελούν πλέον ένα από τα πιο ισχυρά πεδία πολιτικής, πολιτιστικής και γεωοικονομικής επιρροής.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, κυβερνήσεις και κρατικά συνδεδεμένα επενδυτικά κεφάλαια έχουν αντιληφθεί ότι τα video games δεν επηρεάζουν μόνο τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι διασκεδάζουν. Επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν, οργανώνονται, αντιλαμβάνονται τον κόσμο και εκτίθενται σε πολιτικά ή κοινωνικά μηνύματα.

Η αγορά του gaming έχει εξελιχθεί σε ένα πεδίο όπου συναντώνται η τεχνολογία, η προπαγάνδα, η κρατική ισχύς, η επιτήρηση, οι επενδύσεις και το soft power.

Οι gamers ως πολιτικό ακροατήριο

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της νέας σημασίας του gaming ήρθε από τις αμερικανικές εκλογές του 2024.

Η βρετανική εταιρεία δημοσκοπήσεων JL Partners κατάφερε να προβλέψει με μεγάλη ακρίβεια τη νίκη του Ντόναλντ Τραμπ, αξιοποιώντας μεταξύ άλλων δημοσκοπήσεις μέσα σε mobile games. Η προσέγγιση αυτή βοήθησε, σύμφωνα με τους Financial Times, να εντοπιστούν ψηφοφόροι που δεν εμφανίζονταν εύκολα στις παραδοσιακές έρευνες, μεταξύ αυτών νεότεροι μαύροι και ισπανόφωνοι ψηφοφόροι με απροσδόκητα υψηλή στήριξη προς τους Ρεπουμπλικανούς.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: τα video games δεν είναι απλώς χώρος διασκέδασης. Είναι και χώρος πρόσβασης σε κοινά που δύσκολα προσεγγίζονται από τα κλασικά πολιτικά και δημοσκοπικά εργαλεία.

Οι gamers αποτελούν πλέον πολιτικό ακροατήριο. Και αυτό το έχουν αντιληφθεί όχι μόνο οι εταιρείες, αλλά και οι κυβερνήσεις.

Photo: AFP

Η Σαουδική Αραβία και το gaming ως soft power

Η Σαουδική Αραβία αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα κρατικής στρατηγικής στο gaming.

Η χώρα έχει επενδύσει τεράστια ποσά στη βιομηχανία, αποκτώντας συμμετοχές σε μεγάλες εταιρείες και ενισχύοντας την παρουσία της στα esports. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η απόπειρα μεγάλης εξαγοράς της Electronic Arts, της εταιρείας πίσω από τίτλους όπως Battlefield, The Sims και Madden.

Παράλληλα, σαουδαραβικά κεφάλαια έχουν συνδεθεί με επενδύσεις σε παιχνίδια και εταιρείες όπως το Pokémon Go, το Monopoly Go!, η Nintendo, η Capcom και η Embracer Group.

Η στρατηγική αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της χώρας να ενισχύσει τη διεθνή εικόνα της μέσα από την ψυχαγωγία, τον αθλητισμό και την τεχνολογία. Μετά τη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι το 2018, το Ριάντ επιτάχυνε τις επενδύσεις του σε τομείς που μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλεία επαναπροσδιορισμού της εικόνας του.

Στο gaming, το soft power λειτουργεί πιο διακριτικά. Δεν απαιτεί πολιτικά συνθήματα. Αρκεί η παρουσία, η χρηματοδότηση, η διοργάνωση μεγάλων esports events και η σύνδεση της χώρας με έναν νεανικό, παγκόσμιο και ψηφιακό πολιτισμό.

Η Κίνα και το gaming ως μηχανισμός ελέγχου

Η Κίνα ακολουθεί διαφορετική στρατηγική. Με εκατοντάδες εκατομμύρια πολίτες να παίζουν video games, το Πεκίνο αντιμετωπίζει το gaming όχι μόνο ως αγορά, αλλά και ως χώρο ρύθμισης, επιτήρησης και κοινωνικού ελέγχου.

Η κυβέρνηση έχει επιβάλει αυστηρό σύστημα αδειοδότησης για τα παιχνίδια που μπορούν να κυκλοφορήσουν στη χώρα, ενώ εφαρμόζει μηχανισμούς ταυτοποίησης παικτών και ελέγχου του χρόνου που αφιερώνουν στα παιχνίδια.

Η επίσημη αιτιολογία συνδέεται συχνά με τη δημόσια υγεία και τον περιορισμό του εθισμού στα video games. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα των Financial Times, οι μηχανισμοί αυτοί δημιουργούν ταυτόχρονα ένα ακόμη επίπεδο κρατικής παρακολούθησης.

Η Κίνα έχει μετατρέψει τα online games σε προέκταση της ψηφιακής της πολιτικής. Το κράτος γνωρίζει ποιος παίζει, τι παίζει και για πόσο.

Το gaming γίνεται έτσι όχι μόνο προϊόν ψυχαγωγίας, αλλά και πεδίο κρατικής επιτήρησης.

Photo: AFP

Η Ρωσία και ο πόλεμος της πληροφορίας

Στη Ρωσία, η σύνδεση gaming και πολιτικής επιρροής έχει ακόμη πιο άμεση σχέση με τον πόλεμο.

Η χρήση χειριστηρίων video games από Ρώσους και Ουκρανούς χειριστές drones είναι η πιο προφανής πλευρά αυτής της σχέσης. Ωστόσο, υπάρχει και μια λιγότερο ορατή διάσταση: η χρήση των video games ως πεδίου προπαγάνδας, κυβερνοεπιθέσεων και ψηφιακής σύγχυσης.

Σύμφωνα με τους Financial Times, ρωσικές δομές έχουν στηρίξει την ανάπτυξη παιχνιδιών με φιλοπολεμικό περιεχόμενο, ενώ ουκρανικά στούντιο ανάπτυξης παιχνιδιών έχουν βρεθεί στο στόχαστρο hacking και εκστρατειών πίεσης.

Η λογική δεν είναι πάντα η δημιουργία ενός δημοφιλούς παιχνιδιού με μεγάλη εμπορική επιτυχία. Συχνά ο στόχος είναι η παραγωγή θορύβου, η πρόκληση αντιπαραθέσεων και η διάχυση μηνυμάτων σε μεγάλες online κοινότητες.

Τα games λειτουργούν ως ψηφιακές πλατείες. Και ό,τι συμβαίνει σε αυτές μπορεί να μεταφερθεί πολύ γρήγορα στα social media, στην πολιτική συζήτηση και τελικά στη φυσική πραγματικότητα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Tencent, επενδύσεις και αόρατη επιρροή

Η επιρροή δεν ασκείται μόνο μέσα από παιχνίδια με προφανές πολιτικό περιεχόμενο.

Η κινεζική Tencent, ένας από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς ομίλους στον κόσμο, έχει επενδύσει σε εταιρείες που βρίσκονται πίσω από εξαιρετικά δημοφιλείς τίτλους, όπως Baldur’s Gate 3, Assassin’s Creed και Dark Souls. Η παρουσία κρατικά συνδεδεμένων ή πολιτικά ευαίσθητων κεφαλαίων σε τέτοιες εταιρείες δεν σημαίνει απαραίτητα άμεση λογοκρισία ή παρέμβαση στο περιεχόμενο. Δημιουργεί όμως ένα περιβάλλον όπου οι εμπορικές αποφάσεις, η πρόσβαση σε αγορές και οι χρηματοδοτικές ανάγκες μπορούν να επηρεάσουν επιλογές των developers.

Αντίστοιχα, η Σαουδική Αραβία έχει αποκτήσει σημαντικές συμμετοχές σε μεγάλες εταιρείες gaming, ενισχύοντας τη θέση της σε ένα οικοσύστημα που επηρεάζει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους.

Η επιρροή σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι πάντα ορατή. Συχνά λειτουργεί μέσα από επενδύσεις, εταιρικές σχέσεις, χορηγίες, τουρνουά και πρόσβαση σε αγορές.

Η αδύναμη απάντηση της Δύσης

Την ώρα που χώρες όπως η Σαουδική Αραβία διαθέτουν δεκάδες δισεκατομμύρια για τη βιομηχανία του gaming, οι δυτικές κυβερνήσεις κινούνται με πολύ μικρότερη κλίμακα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, ανακοίνωσε ταμείο για την ενίσχυση της ανάπτυξης μεγάλων παιχνιδιών, με στόχο να δημιουργηθεί το «επόμενο Grand Theft Auto». Ωστόσο, το ύψος της χρηματοδότησης είναι μόλις 28,5 εκατ. λίρες, όταν το σαουδαραβικό fund για το gaming ξεκίνησε με προϋπολογισμό 38 δισ. δολαρίων.

Η διαφορά κλίμακας είναι τεράστια. Και αυτό δημιουργεί ένα κενό στρατηγικής.

Χωρίς ουσιαστική δημοκρατική αντιπρόταση, οι developers συχνά βρίσκονται μπροστά σε δύσκολα διλήμματα: να δεχθούν κεφάλαια από αμφιλεγόμενες πηγές, να προσαρμόσουν περιεχόμενο για πρόσβαση σε μεγάλες αγορές ή να χάσουν επενδυτικές και εμπορικές ευκαιρίες.

Γιατί έχει σημασία για τους παίκτες

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν οι gamers «χειραγωγούνται» άμεσα. Το ζήτημα είναι ότι εκτίθενται σε περιβάλλοντα όπου τα πολιτικά, οικονομικά και κρατικά συμφέροντα γίνονται όλο και πιο παρόντα.

Τα video games επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται οι άνθρωποι, πώς λειτουργούν οι κοινότητες, πώς δημιουργούνται ταυτότητες και πώς διαδίδονται πολιτιστικά μηνύματα.

Οι παίκτες δεν είναι παθητικοί δέκτες. Όμως πολλές φορές δεν γνωρίζουν ποιος χρηματοδοτεί τα παιχνίδια που παίζουν, ποιες αγορές επηρεάζουν το περιεχόμενό τους ή ποια συμφέροντα βρίσκονται πίσω από τα ψηφιακά οικοσυστήματα στα οποία συμμετέχουν.

Το gaming έχει γίνει ένα από τα πιο σημαντικά πεδία soft power του 21ου αιώνα.

Η νέα γεωπολιτική των video games

Η εξέλιξη αυτή αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιλαμβανόμαστε τη βιομηχανία των video games.

Δεν πρόκειται πλέον μόνο για εταιρείες ψυχαγωγίας, κονσόλες και νέες κυκλοφορίες. Πρόκειται για ένα παγκόσμιο δίκτυο τεχνολογίας, δεδομένων, κοινοτήτων, επενδύσεων και πολιτιστικής επιρροής.

Από τις δημοσκοπήσεις μέσα σε mobile games έως τα κρατικά επενδυτικά κεφάλαια, από την κινεζική επιτήρηση έως τη ρωσική προπαγάνδα και από τα esports έως τις πολιτιστικές εξαγορές της Σαουδικής Αραβίας, το gaming βρίσκεται πλέον στο κέντρο μιας νέας ψηφιακής γεωπολιτικής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: