Ευρωπαϊκή άμυνα: Πού κατευθύνονται τα δισεκατομμύρια των νέων επενδύσεων

Σε νέα επίπεδα ρεκόρ οδηγείται ο αμυντικός προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς τα 27 κράτη-μέλη επιταχύνουν τις επενδύσεις τους σε εξοπλισμό και στρατιωτικές δυνατότητες.

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (EDA), οι συνολικές δαπάνες προβλέπεται να φτάσουν τα 454 δισ. ευρώ το 2026, από 418 δισ. ευρώ το 2025. Ως ποσοστό του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, θα αυξηθούν από 2,2% σε 2,4%.

Η άνοδος είναι εντυπωσιακή: μόνο το 2025, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 20% σε πραγματικούς όρους σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ενώ 23 κράτη-μέλη έφτασαν ή ξεπέρασαν το όριο του 2% του ΑΕΠ.

Επενδύσεις 163 δισ. ευρώ το 2026

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις επενδύσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν την προμήθεια εξοπλισμού και την αμυντική Έρευνα και Ανάπτυξη.

Το 2025 διαμορφώθηκαν στα 134 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 23%, ενώ το 2026 προβλέπεται να φτάσουν τα 163 δισ. ευρώ και να αντιστοιχούν περίπου στο 36% του συνολικού αμυντικού προϋπολογισμού της ΕΕ.

Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων κατευθύνεται στην αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού. Οι σχετικές προμήθειες έφτασαν τα 115 δισ. ευρώ το 2025, σημειώνοντας αύξηση 26% σε σύγκριση με το 2024.

Ο εξοπλισμός απορρόφησε περίπου το 85% των συνολικών αμυντικών επενδύσεων το 2025, με το ποσοστό να αναμένεται να αυξηθεί στο 87% το 2026.

Περιορισμένη η συνεργασία μεταξύ των κρατών

Παρά τις επανειλημμένες δεσμεύσεις για μεγαλύτερο συντονισμό, οι κοινές προμήθειες παραμένουν περιορισμένες.

Οι συνεργατικές αγορές εξοπλισμού αντιστοιχούσαν μόλις στο 24% του συνόλου το 2025, καθώς οι εθνικοί σχεδιασμοί εξακολουθούν να κυριαρχούν. Σύμφωνα με τον EDA, αυτό περιορίζει τις οικονομίες κλίμακας, δυσκολεύει τη διαλειτουργικότητα των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων και οδηγεί σε κατακερματισμό των επενδύσεων.

Διευρύνεται το χάσμα με την καινοτομία

Οι δαπάνες για αμυντική Έρευνα και Ανάπτυξη αυξήθηκαν στα 17 δισ. ευρώ το 2025 και προβλέπεται να φτάσουν τα 20 δισ. ευρώ το 2026. Παρά την άνοδο, εξακολουθούν να αποτελούν μικρό μέρος του συνολικού προϋπολογισμού.

Ο EDA προειδοποιεί ότι η αγορά έτοιμου εξοπλισμού ενισχύεται πολύ ταχύτερα από τις επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες. Έτσι, διευρύνεται η απόσταση μεταξύ της άμεσης κάλυψης στρατιωτικών αναγκών και της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης ευρωπαϊκών δυνατοτήτων σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, το διάστημα και η κυβερνοασφάλεια.

Η ανοδική τάση αναμένεται να συνεχιστεί και μετά το 2026. Ο EDA αναθεώρησε τις προβλέψεις του για την ετήσια αύξηση των δαπανών σε 4%-12%, εκτιμώντας ότι, εάν διατηρηθεί η σημερινή πορεία, ο ευρωπαϊκός αμυντικός προϋπολογισμός μπορεί να φτάσει τα 547 δισ. ευρώ το 2029.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γιατί οι ισχυροί των hedge funds επιλέγουν τώρα την Αθήνα – Τι μπορεί να κερδίσει η ελληνική οικονομία
• Ενέργεια: Ακριβός χειμώνας προ των πυλών – Πώς θα προστατευθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις
• Τεχνητή νοημοσύνη: Τι φοβούνται τα «κεφάλια» του AI – Γιατί θέλουν να κατεβάσουν ταχύτητα