Σε «κόκκινο συναγερμό» η Ευρώπη: Η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος του πλανήτη
- Το 95% της Ευρώπης κατέγραψε θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο το 2025.
- Η ήπειρος θερμαίνεται δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
- Ρεκόρ καύσωνα, απώλειες πάγου και σοβαρές επιπτώσεις σε οικοσυστήματα και οικονομία.
Σαφή επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη καταγράφει η νέα έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων, επισημαίνοντας ότι σχεδόν το 95% της ηπείρου βίωσε το 2025 θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά επίπεδα. Τα κύματα καύσωνα επεκτάθηκαν από τη Μεσόγειο έως τον Αρκτικό Κύκλο, με ακραία φαινόμενα ακόμη και σε περιοχές που παραδοσιακά χαρακτηρίζονται από χαμηλές θερμοκρασίες.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη θερμαίνεται πλέον με διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο, καθιστώντας την την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο. Ενδεικτικά, περιοχές της Σκανδιναβίας κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 30°C για εβδομάδες, ενώ στην Ελλάδα έως και το 85% του πληθυσμού εκτέθηκε σε ακραία θερμικά επεισόδια που άγγιξαν ή ξεπέρασαν τους 40°C.
Η αύξηση της θερμοκρασίας συνοδεύτηκε από σημαντική μείωση της χιονοκάλυψης και των παγετώνων, με τη χιονισμένη έκταση να υποχωρεί κατά 31% κάτω από τον μέσο όρο. Η Γροιλανδία έχασε 139 δισεκατομμύρια τόνους πάγου, εξέλιξη που επιταχύνει την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και αυξάνει την έκθεση εκατομμυρίων ανθρώπων σε παράκτιους κινδύνους.
Ταυτόχρονα, η θερμοκρασία των θαλασσών έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με θαλάσσια κύματα καύσωνα να επηρεάζουν το 86% των ευρωπαϊκών υδάτων. Η Μεσόγειος θάλασσα καταγράφει συνεχόμενα έτη ακραίων θερμοκρασιών, απειλώντας κρίσιμα οικοσυστήματα όπως τα λιβάδια Ποσειδωνίας, των οποίων η έκταση έχει ήδη μειωθεί σημαντικά.
Οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στην ξηρά, με τις πυρκαγιές να καίνε πάνω από 1 εκατομμύριο εκτάρια το 2025, ενώ η νοτιοανατολική Ευρώπη – συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας – βρέθηκε αντιμέτωπη με ιδιαίτερα έντονη περίοδο πυρκαγιών. Παράλληλα, η μείωση των υδάτινων πόρων γίνεται όλο και πιο εμφανής, με το 70% των ποταμών να καταγράφει ροές κάτω του μέσου όρου και λίμνες όπως η Λίμνη Πρέσπα να συνεχίζουν τη μακροχρόνια πτωτική τους πορεία.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια επιταχύνεται, με τις ανανεώσιμες πηγές να καλύπτουν σχεδόν το 50% της ηλεκτροπαραγωγής της Ευρώπης το 2025, ενώ η ηλιακή ενέργεια κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό.
Η προοπτική επιστροφής του φαινομένου Ελ Νίνιο το 2026 εντείνει την ανησυχία, καθώς ενδέχεται να επιδεινώσει περαιτέρω τις θερμοκρασίες και τα ακραία φαινόμενα, επιβεβαιώνοντας ότι η κλιματική αστάθεια θα παραμείνει βασικός παράγοντας κινδύνου για τις οικονομίες και τις κοινωνίες της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια.
