Στις χώρες με τις υψηλότερες ανισορροπίες στην αγορά φυσικού αερίου η Ελλάδα

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου με τις μεγαλύτερες ανισορροπίες, καταλαμβάνοντας την πέμπτη θέση μεταξύ 23 ζωνών εξισορρόπησης κατά το έτος αερίου 2024-2025. Σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER), ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στο 3,6% του όγκου της αγοράς, αν και υποχώρησε σε σχέση με τον μέσο όρο της προηγούμενης τριετίας.

Παράλληλα, η Ελλάδα καταγράφει την τρίτη υψηλότερη τιμή στον δείκτη καθαρής προσαρμοσμένης ουδετερότητας της εξισορρόπησης, στα 0,12 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh).

Τα ευρήματα περιλαμβάνονται στην έκθεση «Gas Balancing Indicators Highlights – 2026 Monitoring Report» του ACER, η οποία εξετάζει τη λειτουργία των συστημάτων εξισορρόπησης φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τον Οκτώβριο του 2024 έως τον Σεπτέμβριο του 2025.

Οι επιδόσεις της Ελλάδας και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές

Ο δείκτης ανισορροπιών των χρηστών του ελληνικού δικτύου έφτασε το 3,6%, με την Ιταλία να καταγράφει την υψηλότερη τιμή, στο 7,4%. Ακολουθούν η κοινή ζώνη Δανίας – Σουηδίας με 5,2%, η Σλοβενία με 4,7% και η Ισπανία με 4,1%.

Παρά την υψηλή κατάταξη, η Ελλάδα εμφανίζει βελτίωση σε σύγκριση με τον μέσο όρο της προηγούμενης τριετίας.

Ο συγκεκριμένος δείκτης αποτυπώνει τον βαθμό στον οποίο οι χρήστες του δικτύου διατηρούν ισορροπημένες τις θέσεις τους. Σύμφωνα με τον ACER, υψηλές τιμές μπορεί να συνδέονται με περιορισμένες δυνατότητες συναλλαγών, δυσκολίες στην πρόβλεψη των θέσεων των συμμετεχόντων ή του συστήματος, αλλά και με κίνητρα εξισορρόπησης που δεν επαρκούν ή συνεπάγονται υπερβολικό κόστος.

Ο Οργανισμός επισημαίνει ότι για να εντοπιστούν τα αίτια των αποκλίσεων απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση σε εθνικό επίπεδο.

Τρίτη υψηλότερη επίδοση στον δείκτη ουδετερότητας

Στον δείκτη καθαρής προσαρμοσμένης ουδετερότητας ανά μονάδα όγκου αγοράς, η Ελλάδα βρίσκεται στα 0,12 ευρώ/MWh. Υψηλότερες τιμές καταγράφουν η Σλοβενία, με 0,16 ευρώ/MWh, και η Φινλανδία, με 0,13 ευρώ/MWh.

Ο δείκτης δείχνει εάν ο μηχανισμός εξισορρόπησης δημιουργεί οικονομικό πλεόνασμα ή έλλειμμα. Μια θετική καθαρή τιμή υποδηλώνει πλεόνασμα, το οποίο θα πρέπει να επιστραφεί ή να πιστωθεί στους χρήστες του δικτύου. Αντίθετα, μια αρνητική τιμή συνεπάγεται κόστος που πρέπει να ανακτηθεί από αυτούς.

Ο ACER διευκρινίζει ότι η αξιολόγηση των επιδόσεων κάθε χώρας απαιτεί πρόσθετη εξέταση σε εθνικό επίπεδο, η οποία δεν αποτελεί αντικείμενο της συγκεκριμένης έκθεσης.

Λιγότερες παρεμβάσεις από τους διαχειριστές στην Ευρώπη

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η έκθεση καταγράφει υποχώρηση της συχνότητας των παρεμβάσεων των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς για την εξισορρόπηση των δικτύων φυσικού αερίου.

Κατά το έτος αερίου 2024-2025, οι διαχειριστές χρειάστηκε να προχωρήσουν σε ενέργειες εξισορρόπησης κατά μέσο όρο στο 32% των ημερών, έναντι 36% την προηγούμενη περίοδο και 47% το 2022-2023.

Ο όγκος των παρεμβάσεων περιορίστηκε στο 0,32% του συνολικού φυσικού όγκου της αγοράς, από 0,44% έναν χρόνο νωρίτερα.

Οι συνολικές ανισορροπίες των χρηστών των δικτύων μειώθηκαν πιο συγκρατημένα, στο 2,5% του φυσικού όγκου της αγοράς, από 2,7% την προηγούμενη περίοδο. Η τάση, ωστόσο, δεν ήταν ίδια σε όλες τις ευρωπαϊκές ζώνες εξισορρόπησης.

Πώς άλλαξαν οι ροές φυσικού αερίου

Η έκθεση εξετάζει επίσης τις επιπτώσεις των αλλαγών στις ευρωπαϊκές ροές φυσικού αερίου. Η διακοπή της διέλευσης ρωσικού αερίου μέσω Ουκρανίας τον Ιανουάριο του 2025 συνέπεσε με αυξημένη διαθεσιμότητα υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και τη μεταφορά μεγαλύτερων ποσοτήτων από σημεία εισόδου της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Η ανακατεύθυνση των ποσοτήτων οδήγησε σε μεγαλύτερες διαδρομές μεταφοράς και περισσότερες διασυνοριακές διελεύσεις.

Την ίδια περίοδο, οι αυξημένες απολήψεις από τις ευρωπαϊκές αποθήκες κατά τη διάρκεια του χειμώνα περιόρισαν τα αποθέματα στο 33,8% στις 31 Μαρτίου 2025, έναντι 58,5% την 1η Απριλίου 2024.

Σύμφωνα με τον ACER, η ανάκαμψη του φυσικού όγκου της αγοράς κατά το έτος αερίου 2024-2025 συνδέεται με την προσαρμογή της Ευρώπης στις νέες, μεγαλύτερες διαδρομές εφοδιασμού και με τις αυξημένες ανάγκες αποθήκευσης.

Οι συστάσεις του ACER

Ο Οργανισμός καλεί τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να αξιολογούν τακτικά την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών εξισορρόπησης φυσικού αερίου και να εξετάζουν εάν οι αλλαγές στις συνθήκες της αγοράς απαιτούν τροποποιήσεις στον σχεδιασμό τους.

Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται η επάρκεια των κινήτρων εμπορικής εξισορρόπησης, η βελτίωση της πληροφόρησης των συμμετεχόντων και ο περιορισμός του κόστους λειτουργίας των μηχανισμών.

Ο ACER εισηγείται ακόμη τη διεξαγωγή δημόσιων διαβουλεύσεων κατά την επανεξέταση των εθνικών συστημάτων και την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας, με στόχο τον εντοπισμό δυνατοτήτων βελτίωσης και βέλτιστων πρακτικών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Αλβανία: Συγκρούσεις στα Τίρανα – Υπό πίεση ο Ράμα, η οικονομία πληρώνει το τίμημα
• PosoKanei.gov.gr: Πόσα χρήματα εξοικονομεί ένα «κλικ» σε καλάθι 31 προϊόντων
• Ενέργεια και πληθωρισμός δοκιμάζουν τις κεντρικές τράπεζες – Οι αποφάσεις που περιμένουν οι αγορές