Τα νέα μέτρα και η ουσία της πολιτικής

Το βασικό συμπέρασμα από την παρουσία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ είναι πως τα διλήμματα στον δρόμο προς τις εκλογές έχουν ήδη αρχίσει να διαμορφώνονται. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τα σχηματοποίησε στο δίπολο «ελπίδα ή περιπέτεια», παρουσιάζοντας ένα πλέγμα προτάσεων που υπερβαίνει την επόμενη χρονιά και περιγράφει έναν οδικό χάρτη για την Ελλάδα του 2030. Προτάσεις κοστολογημένες, μετρημένες και ενταγμένες σε ένα ευρύτερο κυβερνητικό σχέδιο.

Αυτό ακριβώς είναι που εξακολουθεί να προσφέρει το πολιτικό προβάδισμα στη Νέα Δημοκρατία: η δυνατότητα της κυβερνητικής μηχανής να σχεδιάζει προγράμματα, να τα κοστολογεί και, κυρίως, να τα υλοποιεί. Κακά τα ψέματα, στην παρούσα φάση, παρά τα λάθη, τη φθορά και την κόπωση, η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να διαθέτει ένα σχέδιο που επιχειρεί να μοιράσει οριζόντια ένα μέρισμα ανάπτυξης σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες. Και σε μια κοινωνία που μόλις πριν από μία δεκαετία έζησε το φάσμα της χρεοκοπίας, η αίσθηση ότι υπάρχει μια πολιτική δύναμη με συγκεκριμένο και κοστολογημένο σχέδιο μετατρέπεται από μόνη της σε πολιτικό πλεονέκτημα. Όσο, μάλιστα, τα υπόλοιπα κόμματα ξεδιπλώνουν διακηρύξεις ερασιτεχνικού τύπου, όπως το «θα ανοίξουμε τις θυρίδες», τόσο ένα μέρος του εκλογικού σώματος θα εξακολουθεί να τα αντιμετωπίζει με επιφύλαξη, με την αίσθηση ότι κάποιοι δεν πήραν ακόμη το μάθημα της προηγούμενης δεκαετίας.

Οι επόμενοι προεκλογικοί μήνες θα είναι κρίσιμοι, όχι μόνο για να αποτυπωθεί το πολιτικό αποτέλεσμα των μέτρων, αλλά και για να φανεί η δυναμική των κομμάτων στον δρόμο προς τις κάλπες. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι από τον Ιανουάριο θα αρχίσουν να γίνονται περισσότερο ορατές οι αυξήσεις στις συντάξεις και στους μισθούς, ενώ η αύξηση του κατώτατου μισθού αναμένεται να συμπαρασύρει και τις υπόλοιπες μισθολογικές κατηγορίες. Είναι μια εξέλιξη που, λογικά, θα μπορούσε να επαναφέρει στη Νέα Δημοκρατία ένα τμήμα ψηφοφόρων που έχει απομακρυνθεί το τελευταίο διάστημα.

Την ίδια στιγμή, κρίσιμοι θα είναι οι επόμενοι μήνες και για το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα. Θα πρέπει να σταθεροποιηθεί στη δεύτερη θέση και να καταστεί ο βασικός υποδοχέας της τιμωρητικής ψήφου απέναντι στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, προβάλλοντας ως ο κατεξοχήν φορέας πολιτικής αλλαγής — ή, έστω, ως ο ισχυρότερος πόλος αντιπολίτευσης. Και βέβαια υπάρχει το ΠΑΣΟΚ. Αν παγιωθεί η αίσθηση ότι οδεύει προς την τρίτη θέση, είναι πιθανό να ανοίξει εκ νέου ένας κύκλος εσωστρέφειας και αναζήτησης πολιτικού στίγματος, εξέλιξη που δύσκολα θα βοηθήσει είτε δημοσκοπικά είτε εκλογικά. Για τον Νίκο Ανδρουλάκη, το στοίχημα δεν είναι πλέον μόνο η διεκδίκηση της δεύτερης θέσης, αλλά και η αποτροπή της εικόνας ενός κόμματος που έχει χάσει την πολιτική του δυναμική.

Κάτι τελευταίο που αξίζει να επισημανθεί: ανάμεσα στα μέτρα που ανακοίνωσε το Σάββατο ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται και το αποταμιευτικό πρόγραμμα για τα νεογέννητα, το οποίο αναμένεται να εξειδικευτεί τις επόμενες ημέρες. Είναι ένα μέτρο που έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει ιδιαίτερο πολιτικό συμβολισμό, καθώς απευθύνεται σε μια κατηγορία πολιτών που συνήθως αισθάνεται ότι βρίσκεται στο περιθώριο της πολιτικής συζήτησης: τους νέους γονείς. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο το το οικονομικό όφελος: Είναι η αίσθηση προοπτικής που μπορεί να δημιουργήσει ένα τέτοιο μέτρο, η ιδέα ότι το κράτος επενδύει, κυριολεκτικά και συμβολικά, στο μέλλον μιας οικογένειας. Και υπενθυμίζει κάτι που συχνά ξεχνά η πολιτική: ότι υπάρχει για να εμπνέει, αλλά και για να δίνει πρακτικές λύσεις. Αυτό είναι ίσως και το στοίχημα για τα υπόλοιπα κόμματα. Να αναζητήσουν έξυπνους και εφαρμόσιμους τρόπους στήριξης των νέων οικογενειών, αλλά και των μεγαλύτερων που αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες. Να αποδείξουν, με άλλα λόγια, ότι υπάρχουν στην πολιτική όχι απλώς για να καταγγέλλουν, αλλά για να είναι χρήσιμα.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, πέρα από τις ιδεολογικές και κομματικές ταυτότητες, οι πολίτες — δεξιοί, κεντρώοι και αριστεροί — θέλουν το ίδιο πράγμα: να κάνουν τη ζωή τους λίγο καλύτερη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Η βία γεννά βία. Και πρέπει πάση θυσία να την ξορκίσουμε.
• Οι φθινοπωρινές αποφάσεις και η στρατηγική της μίας Κυριακής
• Πολιτικό Σκηνικό: Νέα Δεδομένα, ίδιο ζητούμενο