Τραμπ: Σήμερα η υπογραφή συμφωνίας με το Ιράν – Επιφυλακτική η Τεχεράνη για το χρονοδιάγραμμα

• Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν μπορεί να υπογραφεί σήμερα, με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης και την αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
• Η Τεχεράνη δεν επιβεβαιώνει το χρονοδιάγραμμα, κάνοντας λόγο για πιθανή συμφωνία τις επόμενες ημέρες.
• Το Ισραήλ παρακολουθεί με έντονη ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς εκφράζονται φόβοι ότι ενδεχόμενες παραχωρήσεις προς το Ιράν μπορεί να επηρεάσουν τα συμφέροντα ασφαλείας του.

Την πιθανή υπογραφή συμφωνίας των ΗΠΑ με το Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή προανήγγειλε ο Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί σήμερα. Ωστόσο, η Τεχεράνη δεν επιβεβαιώνει επίσημα το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, επιλέγοντας πιο προσεκτική διατύπωση για την πορεία των συνομιλιών.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι, μόλις υπογραφεί η συμφωνία, το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως, με καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Παρά την αισιοδοξία της Ουάσιγκτον, οι πληροφορίες από τις δύο πλευρές εμφανίζουν αποκλίσεις. Σύμφωνα με διεθνή μέσα, η συμφωνία που βρίσκεται υπό συζήτηση θα μπορούσε να αποτελέσει ένα αρχικό μνημόνιο κατανόησης, το οποίο θα ανοίξει τον δρόμο για πιο αναλυτικές τεχνικές διαπραγματεύσεις την επόμενη εβδομάδα.

Ο ρόλος του Πακιστάν και η «ηλεκτρονική υπογραφή»

Καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις φαίνεται να διαδραματίζει το Πακιστάν, το οποίο λειτουργεί ως ένας από τους μεσολαβητές. Ο πρωθυπουργός της χώρας, Σεχμπάζ Σαρίφ, δήλωσε ότι αναμένει την οριστικοποίηση της συμφωνίας εντός 24 ωρών, κάνοντας λόγο για προετοιμασία ηλεκτρονικής υπογραφής και για τεχνικές συνομιλίες που θα ακολουθήσουν.

Η διατύπωση αυτή ενισχύει την εικόνα ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε μια πρώτη πολιτική συμφωνία. Ωστόσο, το περιεχόμενο, οι δεσμεύσεις και το ακριβές χρονοδιάγραμμα παραμένουν ασαφή.

Ο Τραμπ, μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, υποστήριξε ότι η υπογραφή έχει προγραμματιστεί για σήμερα, τονίζοντας ότι οι Ιρανοί «δεν θέλουν πλέον πυρηνικό όπλο». Η δήλωση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των αμερικανικών πιέσεων για περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Η Τεχεράνη κρατά αποστάσεις

Από την πλευρά της, η ιρανική διπλωματία αποφεύγει να επιβεβαιώσει ότι η συμφωνία θα υπογραφεί σήμερα. Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα, γίνεται αναφορά σε πιθανή συμφωνία «τις επόμενες ημέρες», χωρίς σαφή δέσμευση για συγκεκριμένη ημερομηνία.

Η στάση αυτή δείχνει ότι, παρά την πρόοδο, η Τεχεράνη επιδιώκει να διατηρήσει διαπραγματευτικό περιθώριο. Οι εσωτερικές πιέσεις στο Ιράν φαίνεται επίσης να εντείνονται, καθώς ορισμένες από τις πιθανές παραχωρήσεις έχουν προκαλέσει αντιδράσεις σε συντηρητικούς κύκλους.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς η συμφωνία δεν αφορά μόνο την αποκλιμάκωση της στρατιωτικής έντασης, αλλά και κρίσιμα θέματα όπως οι κυρώσεις, το πυρηνικό πρόγραμμα, η ελευθερία ναυσιπλοΐας και η περιφερειακή ασφάλεια.

Ανησυχία στο Ισραήλ

Η προοπτική συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στο Ισραήλ. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να συγκάλεσε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου ασφαλείας, με τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης να μεταδίδουν ανησυχίες για το περιεχόμενο του υπό διαμόρφωση μνημονίου.

Σύμφωνα με ισραηλινές αναφορές, ανώτεροι αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να έχουν αποδεχθεί ορισμένες βασικές απαιτήσεις της Τεχεράνης. Για το Ισραήλ, το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η συμφωνία θα περιορίζει ουσιαστικά την ιρανική απειλή ή εάν θα αφήνει ανοιχτά επικίνδυνα κενά ασφαλείας.

Η ανησυχία αυτή δεν είναι νέα. Το Ισραήλ έχει επανειλημμένα εκφράσει επιφυλάξεις απέναντι σε συμφωνίες που θεωρεί ότι επιτρέπουν στο Ιράν να διατηρεί στρατηγικά πλεονεκτήματα ή να κερδίζει χρόνο.

Στήριξη από τη Βρετανία

Στο διπλωματικό πεδίο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ εξέφρασε τη στήριξή του στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης. Σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ, ο Στάρμερ τόνισε ότι η Βρετανία είναι έτοιμη να υποστηρίξει τις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες, επισημαίνοντας την ανάγκη μια πιθανή συμφωνία να οδηγήσει σε βιώσιμη ειρήνη.

Οι δύο ηγέτες φέρονται επίσης να συμφώνησαν στη σημασία αποκατάστασης της ελευθερίας ναυσιπλοΐας, ώστε να περιοριστεί ο οικονομικός αντίκτυπος που έχει προκαλέσει η ένταση στην περιοχή.

Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο

Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια οικονομία. Οποιαδήποτε διαταραχή στη ναυσιπλοΐα μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις τιμές της ενέργειας, το κόστος μεταφορών και τις διεθνείς αγορές.

Γι’ αυτό και η αναφορά του Τραμπ στο άμεσο άνοιγμα του Στενού έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η ασφαλής διέλευση από το Ορμούζ δεν είναι μόνο περιφερειακό ζήτημα, αλλά παγκόσμιο οικονομικό θέμα.

Μια συμφωνία που θα αποκαθιστά την ελευθερία ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να μειώσει τις πιέσεις στις αγορές και να περιορίσει τον κίνδυνο νέας ενεργειακής αναταραχής. Ωστόσο, όλα θα εξαρτηθούν από το εάν οι δεσμεύσεις των πλευρών θα εφαρμοστούν στην πράξη.

Ένα πρώτο βήμα, όχι οριστική λύση

Ακόμη και αν η συμφωνία υπογραφεί άμεσα, οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα πρόκειται περισσότερο για ένα πρώτο βήμα αποκλιμάκωσης παρά για οριστική διευθέτηση. Οι τεχνικές συνομιλίες που αναμένεται να ακολουθήσουν θα είναι κρίσιμες για τον καθορισμό των λεπτομερειών.

Στο επίκεντρο θα βρεθούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το καθεστώς των κυρώσεων, οι εγγυήσεις ασφαλείας, η επιτήρηση της συμφωνίας και η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.

Το βέβαιο είναι ότι η πιθανή συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν μπορεί να αποτελέσει σημαντική διπλωματική καμπή. Όμως, η απόσταση ανάμεσα σε μια πολιτική ανακοίνωση και μια βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία παραμένει μεγάλη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΝΤ: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να απειλήσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα
• Οι ΗΠΑ αποσύρουν στρατιωτικές δυνάμεις από την Ευρώπη – Τι σημαίνει για το ΝΑΤΟ
• ΕΚΤ: Έτοιμη για νέες αυξήσεις επιτοκίων τον Ιούλιο – Τι ανέφερε ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης