Στεγαστικό σχέδιο ύψους 2,6 δισ. ευρώ – Τι αλλάζει σε ενοίκια, ανακαινίσεις και Airbnb
- Συνολικά 29 παρεμβάσεις για το στεγαστικό με ορίζοντα το 2026
- Δημοσιονομικό κόστος άνω των 2,6 δισ. ευρώ στη διετία 2025–2026
- Έμφαση στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και στον περιορισμό της βραχυχρόνιας μίσθωσης
Το στεγαστικό ζήτημα παραμένει ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά προβλήματα, με την κυβέρνηση να αναγνωρίζει ότι δεν υπάρχουν «μαγικές λύσεις», αλλά απαιτείται ένα πολυεπίπεδο πλαίσιο παρεμβάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, έως το τέλος του 2026 τίθεται σε εφαρμογή ένα σύνολο 29 μέτρων, εκ των οποίων εννέα ενεργοποιούνται για πρώτη φορά το 2026, ενώ τα υπόλοιπα είτε επεκτείνονται είτε συνεχίζουν να εφαρμόζονται.
Ο κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων είναι η ενίσχυση της διαθέσιμης κατοικίας — τόσο για μακροχρόνια μίσθωση όσο και για ιδιοκατοίκηση — σε συνδυασμό με φορολογικές ελαφρύνσεις και περιορισμούς στη βραχυχρόνια μίσθωση.
Τα νέα μέτρα που δρομολογούνται το 2026
Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό κατέχουν τα νέα προγράμματα ανακαίνισης παλαιών κατοικιών, με προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021–2027. Η βασική καινοτομία αφορά τη δυνατότητα επιδότησης όχι μόνο ενεργειακών παρεμβάσεων αλλά και γενικών εργασιών ανακαίνισης, με επιδότηση έως 80% του κόστους και ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ.
Παράλληλα, ενεργοποιείται πρόγραμμα ανακαίνισης δημοτικών και περιφερειακών ακινήτων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, ώστε να διατεθούν με μακροχρόνια μίσθωση σε εργαζόμενους κρίσιμων δημόσιων υπηρεσιών.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται και το μέτρο της επιστροφής δύο ενοικίων ετησίως σε εκπαιδευτικούς, ιατρούς και νοσηλευτές της περιφέρειας, με εκτιμώμενο κόστος 20 εκατ. ευρώ ετησίως.
Στο μέτωπο των Airbnb, από τον Μάρτιο του 2026 επεκτείνεται ο περιορισμός νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στην Α’ Δημοτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, ενώ προβλέπεται και διαγραφή από το μητρώο σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και το μοντέλο built to rent, με φορολογικά κίνητρα για κατασκευαστικές εταιρείες που θα αναπτύσσουν νέες κατοικίες αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον 10 ετών.
Ταυτόχρονα, θεσπίζεται οριζόντια πολεοδομική ρύθμιση που επιτρέπει τη γρήγορη μετατροπή ακινήτων μη οικιστικής χρήσης σε κατοικίες, δίνοντας διέξοδο σε εγκαταλελειμμένα ή κενά κτίρια.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης:
- ο εκσυγχρονισμός του κληρονομικού δικαίου,
- η δημιουργία μητρώου φερεγγυότητας ενοικιαστών,
καθώς και ειδικό οικιστικό πρόγραμμα για τις Ένοπλες Δυνάμεις, με λεπτομέρειες που θα ανακοινωθούν εντός του 2026.
Μέτρα που επεκτείνονται το 2026
Από το 2026 συνεχίζονται και ενισχύονται φορολογικά εργαλεία, όπως:
- η τριετής φοροαπαλλαγή για ιδιοκτήτες που διαθέτουν κενά ακίνητα σε μακροχρόνια μίσθωση,
- η μείωση και σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς έως 1.500 κατοίκους,
- η παράταση της αναστολής ΦΠΑ στις νέες οικοδομές,
- και η συνέχιση των περιορισμών Airbnb στο κέντρο της Αθήνας.
Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2026 εισάγεται ενδιάμεσος συντελεστής 25% για εισόδημα από ενοίκια 12.000–24.000 ευρώ, ελαφρύνοντας περισσότερους από 160.000 ιδιοκτήτες.
Μέτρα που εφαρμόζονται ήδη από το 2025
Στον βασικό κορμό των παρεμβάσεων περιλαμβάνονται:
- το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» ύψους 2 δισ. ευρώ,
- η ετήσια επιστροφή ενός ενοικίου για το 80% των ενοικιαστών,
- ο διπλασιασμός της επιδότησης του «Ανακαινίζω – Νοικιάζω»,
- η αύξηση του τέλους ανθεκτικότητας στις βραχυχρόνιες μισθώσεις,
- και η επιβολή διπλού ΕΝΦΙΑ σε κενά ακίνητα τραπεζών και servicers.
Το συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα
Το άθροισμα των μέτρων για τη διετία 2025–2026 ανέρχεται σε 2,637 δισ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται ορισμένες δράσεις που δεν έχουν ακόμη πλήρη κοστολόγηση.
Στο ποσό αυτό προστίθενται οι μόνιμες ετήσιες παρεμβάσεις, όπως:
- η επιστροφή ενοικίου (200 εκατ. ευρώ ετησίως),
- και η μείωση ΕΝΦΙΑ κατά 34% (860 εκατ. ευρώ ετησίως).
