Γροιλανδία, Κίνα και ΝΑΤΟ: Οι απειλές Τραμπ ανοίγουν ρήγματα στις αμερικανικές συμμαχίες
- Οι απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία προκαλούν ανησυχία στους συμμάχους.
- Στο Φόρουμ Άμυνας της Χονολουλού κυριάρχησε ο προβληματισμός για την Κίνα.
- Φόβοι ότι οι κινήσεις Τραμπ υπονομεύουν τη στρατηγική στον Ινδο-Ειρηνικό.
Σοβαρά ερωτήματα για τη συνοχή της αμερικανικής στρατηγικής ασφάλειας προκάλεσαν οι επαναλαμβανόμενες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, μεταφέροντας την ένταση από την Ευρώπη έως τον Ινδο-Ειρηνικό.
Το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο του Φόρουμ Άμυνας της Χονολουλού, μιας ετήσιας συνάντησης ανώτερων στρατιωτικών στελεχών, κυβερνητικών αξιωματούχων και εκπροσώπων της αμυντικής βιομηχανίας, όπου κυριάρχησε ο προβληματισμός για το κατά πόσο οι κινήσεις του Αμερικανού προέδρου υπονομεύουν τις προσπάθειες αποτροπής της Κίνας.
Διχασμός εντός της αμερικανικής κοινότητας ασφάλειας
Κατά τη διάρκεια του φόρουμ, νυν και πρώην αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης υποστήριξαν ότι οι ενέργειες της Ουάσινγκτον στο Δυτικό Ημισφαίριο —συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο— περιορίζουν την παγκόσμια επιρροή της Κίνας και ενισχύουν τη δυνατότητα των ΗΠΑ να προβάλουν ισχύ σε συνεργασία με συμμάχους στην Ανατολή.
Ωστόσο, στους διαδρόμους των συσκέψεων εκφράστηκε έντονη ανησυχία για την πρόκληση του Τραμπ προς ένα ακόμη μέλος του ΝΑΤΟ, μέσω των απειλών περί ανάληψης ελέγχου της Γροιλανδίας.
Ο υποστράτηγος εν αποστρατεία της Νότιας Κορέας, Τσουν Ιν-μπουμ, δήλωσε ότι για χρόνια θεωρούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες «δύναμη του καλού», προσθέτοντας όμως ότι πλέον βρίσκεται στη δύσκολη θέση να εξηγεί στη χώρα του πως «υπάρχουν δύο κακά» και ότι πρέπει να επιλεγεί «το μικρότερο».
Ευρώπη, ΝΑΤΟ και κινεζική αντίδραση
Παρότι αρκετοί σύμμαχοι των ΗΠΑ είχαν σιωπηρά στηρίξει την απομάκρυνση του Μαδούρο, παρακάμπτοντας ανησυχίες περί διεθνούς δικαίου, οι απειλές προς τη Γροιλανδία προκάλεσαν διαφορετική αντίδραση.
Οι Ευρωπαίοι προχώρησαν σε ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας στο νησί, ενώ άρχισαν να διατυπώνονται ανοιχτά ερωτήματα για το μέλλον του ΝΑΤΟ.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα κάλεσε τις χώρες να σεβαστούν το καταστατικό του ΟΗΕ, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι επιβάλλουν τον «νόμο της ζούγκλας».
Η Ταϊβάν στο επίκεντρο των συζητήσεων
Στη Χαβάη, μεγάλο μέρος των συζητήσεων επικεντρώθηκε στη στρατιωτική ενίσχυση της Κίνας στον Ινδο-Ειρηνικό και στους τρόπους αντιμετώπισής της μέσω αντιπυραυλικής άμυνας, τεχνητής νοημοσύνης και ενίσχυσης της αμυντικής βιομηχανικής βάσης των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.
Παράλληλα, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι απέφυγαν σε μεγάλο βαθμό την ανοιχτή κριτική προς το Πεκίνο, καθώς η Ουάσινγκτον επιδιώκει προσωρινή εμπορική εκεχειρία ενόψει της προγραμματισμένης συνάντησης Τραμπ–Σι Τζινπίνγκ τον Απρίλιο.
Η επιφυλακτικότητα αυτή αντικατοπτρίζεται και στη σχετικά περιορισμένη δημόσια στήριξη προς την Ιαπωνία και την Ταϊβάν, παρά τις αυξημένες κινεζικές στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από το νησί στα τέλη του περασμένου έτους.
Εσωτερική κριτική και αντικρουόμενες εκτιμήσεις
Ο Ίλαϊ Ράτνερ, πρώην αναπληρωτής υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ για θέματα Ινδο-Ειρηνικού επί κυβέρνησης Μπάιντεν, εκτίμησε ότι η αποφυγή σύγκρουσης με το Πεκίνο δείχνει έλλειψη πραγματικής στρατηγικής προτεραιότητας απέναντι στην Κίνα.
«Δεν μπορείς να λες ότι δίνεις προτεραιότητα στην πρόκληση της Κίνας αν δεν μεταφέρεις αυτά τα όρια και στον Ινδο-Ειρηνικό», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι αντέκρουσαν αυτή την κριτική, εκφράζοντας ευρεία στήριξη στο δίκτυο συμμαχιών των ΗΠΑ στην Ασία. Ο διοικητής της Διοίκησης Ινδο-Ειρηνικού ανέφερε ότι οι συμμαχίες παραμένουν ισχυρές και ότι «θα προχωρήσουμε μαζί».
Ταϊβάν και το ορόσημο του 2027
Κομβικό σημείο των συζητήσεων αποτέλεσε η Ταϊβάν και ο στόχος που έχει θέσει ο Σι Τζινπίνγκ για το 2027, όταν ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός θα πρέπει να διαθέτει δυνατότητες παγκόσμιας κλάσης.
Αν και το Πεκίνο απορρίπτει την ύπαρξη συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος εισβολής, πολλοί Αμερικανοί αναλυτές θεωρούν την ημερομηνία ενδεικτική αυξημένου κινδύνου.
Αξιωματούχοι τόνισαν ότι η Ταϊβάν πρέπει να ενισχύσει συστήματα πυραυλικής άμυνας, κυβερνοαντοχής και ενεργειακού εφοδιασμού, ώστε να αντέξει ακόμη και σε ενδεχόμενο ναυτικό αποκλεισμό.
Η έμφαση αυτή ενισχύθηκε από τη δήλωση του στρατηγού Εξέιβιερ Μπράνσον, ανώτατου Αμερικανού αξιωματούχου στη Νότια Κορέα, ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στη χώρα είναι έτοιμες να διαδραματίσουν ρόλο σε ενδεχόμενη σύγκρουση γύρω από την Ταϊβάν.
Στρατηγική Δύσης ή απομονωτισμός;
Η νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ, με έμφαση στο Δυτικό Ημισφαίριο, έχει προκαλέσει ερωτήματα για πιθανή στροφή προς απομονωτισμό.
Ωστόσο, νυν και πρώην αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια αντιμετώπισης της Κίνας ως της μεγαλύτερης στρατηγικής πρόκλησης για τις ΗΠΑ.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται τόσο η πίεση προς τη Βενεζουέλα όσο και οι κινήσεις απέναντι σε χώρες όπως η Κούβα, αλλά και η επιμονή του Τραμπ στη σημασία της Γροιλανδίας ως ασπίδας απέναντι σε κινεζικές και ρωσικές απειλές από την Αρκτική.
Παρά ταύτα, όπως σημειώνει το Bloomberg, η απειλή κατάληψης εδάφους συμμάχου του ΝΑΤΟ συνεχίζει να εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη δέσμευση των ΗΠΑ στο κράτος δικαίου και τη συνοχή των συμμαχιών τους.
