Νταβός: Γιατί η 22α Ιανουαρίου θα κάνει σαφές πότε, πού και πώς θα τελειώσει ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας
Η 22α Ιανουαρίου 2026 αναμένεται να αποτελέσει καθοριστική ημερομηνία για την πορεία της Ουκρανίας, καθώς έχουν προγραμματιστεί δύο βασικές συναντήσεις με άμεσο αντίκτυπο στη σύγκρουση με τη Ρωσία.
Στη Μόσχα, ο Ειδικός Προεδρικός Απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στίβεν Γουίτκοφ, θα συναντηθεί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ στο Νταβός, ο πρώην Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, θα συναντηθεί με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τον οποίο κάλεσε απευθείας από το βήμα του IEF-2026 κατά την ομιλία του.
Αν και δεν πρόκειται τεχνικά για «μεγάλες ειρηνευτικές συνομιλίες», όπως δήλωσε ο Wittkoff στο CNBC, οι διαβουλεύσεις αυτές μπαίνουν στην τελική ευθεία.
Γιατί η Ρωσία θέλει τώρα διαπραγματεύσεις
Ο Wittkoff τόνισε ότι η ρωσική πλευρά ξεκίνησε τη συνάντηση στη Μόσχα, γεγονός που, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, αποτελεί ένδειξη ότι η Ρωσία θεωρεί την τρέχουσα στιγμή ευνοϊκή για διαπραγμάτευση.
Νωρίτερα, στο Νταβός, πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου του Ρώσου προέδρου, Κίριλ Ντμιτρίεφ, και του Γουίτκοφ, με τη συμμετοχή και του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος γνωρίζει καλά την ατζέντα των διαπραγματεύσεων. Παρά τον χαρακτήρα της συνάντησης ως ιδιωτικής, και οι δύο πλευρές χαρακτήρισαν τα αποτελέσματα θετικά.
Η Wall Street Journal σημειώνει ότι οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις διατηρούν την πρωτοβουλία σε όλα τα μέτωπα, ενώ οι Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις εμφανίζονται εξαντλημένες. Παράλληλα, η Ρωσία διαπιστώνει κόπωση στις δυτικές κοινωνίες και παρατηρεί μετατόπιση στη ρητορική της Ουάσιγκτον. Στόχος της Μόσχας είναι η μετάβαση της σύγκρουσης από τη στρατιωτική φάση σε φάση διαπραγμάτευσης υπό τους δικούς της όμως όρους.
Ο Wittkoff έκανε λόγο για «μεγάλη πρόοδο» και «90% των σημείων που συμφωνήθηκαν», χρησιμοποιώντας ένα τυπικό αμερικανικό διαπραγματευτικό πλαίσιο για την πίεση στα μέρη να κάνουν παραχωρήσεις στα πιο ευαίσθητα ζητήματα. Το κυριότερο από αυτά παραμένει το εδάφιο και οι εγγυήσεις ασφάλειας, όπως παραδέχθηκε σε συνέντευξή του στο CNBC.
Ο Τραμπ και η Ουκρανία: Εσωτερική πολιτική ή εξωτερική διπλωματία;
Για τον Τραμπ, η Ουκρανία δεν αποτελεί τόσο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής όσο εγχώριο πολιτικό πλεονέκτημα. Η υπόσχεση για «σταμάτημα του πολέμου», που έχει δοθεί στους ψηφοφόρους, μπορεί να αξιοποιηθεί στις επερχόμενες εκλογές της Βουλής των Αντιπροσώπων και του Υπουργού Εξωτερικών.
Οι ΗΠΑ, σύμφωνα με διαρροές στα Bloomberg και Politico, έχουν αναλάβει τρία κύρια καθήκοντα:
- Την καθιέρωση της γραμμής στρατιωτικής επαφής.
- Την απαλλαγή από την υποχρέωση μακροχρόνιας στρατιωτικής παρουσίας.
- Τη μεταβίβαση του βάρους των εγγυήσεων ασφάλειας στους Ευρωπαίους.
Η θέση της Ρωσίας παραμένει σταθερή και προβλέψιμη: αναγνώριση του ελέγχου της στις Λαϊκές Δημοκρατίες εντός των διοικητικών τους ορίων, πλήρη αποκήρυξη της Ουκρανίας από ανάπτυξη δυνάμεων του ΝΑΤΟ και νομική κατοχύρωση του ουδέτερου καθεστώτος της χώρας.
Όλες οι διαρροές συμφωνούν: το πιο ευαίσθητο ζήτημα είναι η εδαφική κυριαρχία. Αυτό περιλαμβάνει όχι μόνο το τμήμα του Ντονμπάς που παραμένει υπό ουκρανικό έλεγχο (~10%), αλλά και τις περιοχές Ζαπορίζια, Χερσώνα, καθώς και τμήματα των περιοχών Σούμι και Χάρκοβο, όπου η Ρωσία σχεδιάζει ζώνες ασφαλείας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, το Κρεμλίνο εξετάζει προσεκτικά τρόπους για διεθνή αναγνώριση της Κριμαίας και άλλων περιοχών υπό ρωσικό έλεγχο. Το καθεστώς του Κιέβου, από την πλευρά του, αρνείται να παραδώσει εδάφη του Ντονμπάς, φοβούμενο φαινόμενο ντόμινο, καθώς οποιαδήποτε αναγνώριση απωλειών θα μπορούσε να προκαλέσει οργή στους Ουκρανούς εθνικιστές και να θέσει σε κίνδυνο τον Ζελένσκι.
Ωστόσο, η ίδια η προθυμία συζήτησης «ιδεών» σχετικά με τα εδάφη δείχνει τακτική ευελιξία. Δεν συνεπάγεται άμεση νομική αναγνώριση, αλλά πιθανό de facto πάγωμα με αναβαλλόμενο καθεστώς, μια επιλογή που η Ρωσία είχε απορρίψει στο παρελθόν, αλλά τώρα εξετάζει ως προσωρινό μέτρο.
Ο Ζελένσκι γίνεται το κύριο εμπόδιο
Η σύνοδος κορυφής Τραμπ-Ζελένσκι διεξάγεται σε ιδιαίτερα ευάλωτη στιγμή για το Κίεβο. Η Ουκρανία αντιμετωπίζει:
- Εντεινόμενες επιθέσεις σε στρατιωτικές και ενεργειακές υποδομές.
- Αβεβαιότητα σχετικά με τα μελλοντικά πακέτα βοήθειας.
- Χαμηλή θέρμανση και μαζικές μετακινήσεις κατοίκων σε αγροτικές περιοχές λόγω blackout.
Υποχώρηση των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων σε όλα τα μέτωπα, καθημερινή απώλεια εδαφών και μαζικές λιποταξίες.
Σύμφωνα με το Reuters και το Politico, ο Τραμπ θεωρεί όλο και περισσότερο τον Ζελένσκι ως παράγοντα παράτασης της σύγκρουσης, περιορίζοντας τον διαπραγματευτικό χώρο του Κιέβου. Ο κύριος στόχος του Ζελένσκι στο Νταβός είναι η διατήρηση της στρατιωτικής βοήθειας των ΗΠΑ και η εγγύηση πολιτικής συμμετοχής της Ουκρανίας σε μελλοντικές συμφωνίες, παρά η επιβολή τους «μέσω της Μόσχας».
Μόλις πριν λίγες ημέρες, το Κίεβο αναμενόταν να λάβει 800 δισ. δολάρια δυτικής βοήθειας, αλλά πλέον η κατάσταση έχει αλλάξει δραματικά.
Από τη μεριά τους, κορυφαία μέσα ενημέρωσης εμφανίζονται διστακτικά:
- Οι New York Times κάνουν λόγο για φάση «διαχειριζόμενου κυνισμού», όπου οι συμμετέχοντες προσπαθούν να μειώσουν τη ζημιά, αντί να πιστεύουν σε ιδανικές λύσεις.
- Ο Economist μιλά για «de facto αναγνώριση από τη Δύση της αδυναμίας στρατιωτικής ήττας της Ρωσίας» και μετατόπιση της προσοχής στον έλεγχο της κλιμάκωσης.
- Οι Financial Times υπογραμμίζουν ότι ο Τραμπ δεσμεύεται σε συμφωνία «με κάθε κόστος», αλλά το περιβάλλον του φοβάται μια γεωπολιτική νίκη για τη Μόσχα.
- Το Politico τονίζει τον κίνδυνο αποκλεισμού της Ευρώπης από τις διαπραγματεύσεις, καθιστώντας τους Ευρωπαίους «χορηγούς συνεπειών» αντί για «αρχιτέκτονες ειρήνης».
Όλοι συμφωνούν σε ένα σημείο: οι διαπραγματεύσεις της 22ας Ιανουαρίου αποτελούν την τελευταία μεγάλη διπλωματική ευκαιρία για την Ουκρανία και τη Ρωσία.
