Τι είναι το “Συμβούλιο Ειρήνης” του Ντόναλντ Τραμπ; Οι χώρες που συμμετέχουν και ποιοι του γύρισαν την πλάτη
- Ο Ντόναλντ Τραμπ προωθεί τη δημιουργία ενός νέου διεθνούς οργάνου για την επίλυση συγκρούσεων, με τον ίδιο επικεφαλής
- Περίπου 35 χώρες έχουν αποδεχθεί την πρόσκληση, μεταξύ αυτών Ισραήλ, Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Ουγγαρία
- Διπλωμάτες εκφράζουν ανησυχίες ότι η πρωτοβουλία υπονομεύει τον ρόλο του ΟΗΕ και συγκεντρώνει υπερεξουσίες στον πρόεδρο των ΗΠΑ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τον παγκόσμιο χάρτη της διεθνούς διπλωματίας με τη δημιουργία του λεγόμενου “Board of Peace” (Συμβούλιο Ειρήνης), μιας νέας πρωτοβουλίας που φιλοδοξεί να διαδραματίσει ρόλο-κλειδί στην επίλυση διεθνών συγκρούσεων, πέραν των υφιστάμενων θεσμών.
Η πρόταση, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο στο πλαίσιο του σχεδίου Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, έχει πλέον διευρυμένο πεδίο δράσης, με στόχο την αντιμετώπιση συγκρούσεων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τι είναι το “Board of Peace”
Σύμφωνα με προσχέδιο του καταστατικού που έχει δει το Reuters, το Board of Peace θα έχει ως αποστολή την προώθηση της ειρήνης και τον συντονισμό διεθνών προσπαθειών επίλυσης συγκρούσεων. Ο ίδιος ο Τραμπ θα είναι ο πρώτος πρόεδρος του οργάνου, με εκτεταμένες εκτελεστικές αρμοδιότητες, περιλαμβανομένου του δικαιώματος βέτο και της απομάκρυνσης μελών.
Η συμμετοχή των κρατών προβλέπεται να είναι τριετής, εκτός εάν καταβάλουν ποσό ύψους 1 δισ. δολαρίων, εξασφαλίζοντας μόνιμη θέση και χρηματοδοτώντας τις δραστηριότητες του οργάνου.
Στο ιδρυτικό Εκτελεστικό Συμβούλιο συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Τόνι Μπλερ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
Ποιες χώρες έχουν αποδεχθεί την πρόσκληση
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, περίπου 35 από τις 50 χώρες που προσκλήθηκαν έχουν ήδη δεσμευτεί να συμμετάσχουν. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται βασικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, όπως το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Ιορδανία.
Τη συμμετοχή τους έχουν επίσης επιβεβαιώσει η Τουρκία και η Ουγγαρία, χώρες των οποίων οι ηγέτες διατηρούν στενές προσωπικές σχέσεις με τον Τραμπ, καθώς και κράτη όπως το Μαρόκο, το Πακιστάν, η Ινδονησία, το Βιετνάμ και το Κόσοβο.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αποδοχή της πρόσκλησης από τον πρόεδρο της Λευκορωσίας, Αλεξάντερ Λουκασένκο, σε μια κίνηση που εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσέγγισης Ουάσινγκτον–Μινσκ.
Οι επιφυλάξεις και οι αρνήσεις
Αντίθετα, αρκετοί παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ εμφανίζονται επιφυλακτικοί ή αρνητικοί. Η Νορβηγία και η Σουηδία έχουν απορρίψει την πρόταση, ενώ η Γαλλία φέρεται αποφασισμένη να μην συμμετάσχει, παρά τις απειλές Τραμπ για επιβολή δασμών σε γαλλικά προϊόντα.
Η Ιταλία εκφράζει συνταγματικές επιφυλάξεις, ο Καναδάς έχει συμφωνήσει «επί της αρχής», ενώ χώρες όπως η Γερμανία, η Ιαπωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχουν ακόμη τοποθετηθεί επίσημα.
Ρωσία και Κίνα, μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τηρούν στάση αναμονής, καθώς εκφράζουν ανησυχίες ότι το νέο όργανο ενδέχεται να περιορίσει τον ρόλο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Ο ρόλος του ΟΗΕ και τα ανοιχτά ερωτήματα
Αν και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε περιορισμένη εντολή για το Board of Peace με επίκεντρο τη Γάζα έως το 2027, παραμένει ασαφές ποια θα είναι η νομική και επιχειρησιακή ισχύς του οργάνου πέραν αυτής της αποστολής.
Ο ίδιος ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η πρωτοβουλία δεν στοχεύει στην αντικατάσταση του ΟΗΕ, ωστόσο διπλωμάτες προειδοποιούν ότι πρόκειται για μια παράλληλη αρχιτεκτονική διεθνούς διακυβέρνησης, με έντονη συγκέντρωση εξουσίας στον Λευκό Οίκο.
Σε κάθε περίπτωση, το Board of Peace αναδεικνύεται ήδη σε έναν νέο παράγοντα γεωπολιτικής ισχύος, με πιθανές επιπτώσεις στις διεθνείς ισορροπίες και στο μέλλον της πολυμερούς διπλωματίας.
