Το νέο γεωστρατηγικό παζάρι για τη Γροιλανδία – Αυτές είναι οι απαιτήσεις του Τραμπ
- Οι ΗΠΑ επιδιώκουν πλήρη αναθεώρηση της αμυντικής συμφωνίας με τη Δανία
- Στόχος η άρση κάθε περιορισμού στη στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία
- Η Ουάσιγκτον θέλει «απόλυτη ελευθερία κινήσεων» χωρίς χρονικά όρια
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν την πλήρη αναθεώρηση της αμυντικής συμφωνίας τους με τη Δανία, με βασικό στόχο την κατάργηση των περιορισμών που διέπουν τη στρατιωτική τους δραστηριότητα στη Γροιλανδία.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, η Ουάσιγκτον ζητά να τροποποιηθούν κρίσιμα σημεία της συμφωνίας του 1951 —όπως αυτή αναθεωρήθηκε το 2004— ώστε να αρθεί η υποχρέωση «διαβούλευσης και ενημέρωσης» της Δανίας και των τοπικών αρχών της Γροιλανδίας πριν από οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή επιχειρήσεις.
Ακριβώς αυτή η ρήτρα αποτελεί το βασικό εμπόδιο που επιχειρεί να αφαιρέσει η αμερικανική πλευρά, επιδιώκοντας διατύπωση που θα διασφαλίζει πλήρη ελευθερία κινήσεων, χωρίς χρονικούς ή επιχειρησιακούς περιορισμούς.
«Πλήρης πρόσβαση, χωρίς τέλος»
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άνα Κέλι, δήλωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται «ιδιαίτερα αισιόδοξος» για την ολοκλήρωση της συμφωνίας, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν έτσι να επιτύχουν όλους τους στρατηγικούς τους στόχους στη Γροιλανδία «με ελάχιστο κόστος και σε μόνιμη βάση».
Η δανική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον απέφυγε να σχολιάσει τις πληροφορίες, ενώ οι τελικές λεπτομέρειες παραμένουν υπό διαπραγμάτευση.
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει αφήσει επανειλημμένα να εννοηθεί ότι θεωρεί τη Γροιλανδία κομβικής σημασίας για την αμερικανική ασφάλεια. Μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, έκανε λόγο για «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας», χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.
Σε συνέντευξή του στο Fox Business ήταν ακόμη πιο σαφής: «Θα έχουμε όλη τη στρατιωτική πρόσβαση που θέλουμε. Θα μπορούμε να βάλουμε στη Γροιλανδία ό,τι χρειαζόμαστε. Ουσιαστικά πρόκειται για πλήρη πρόσβαση, χωρίς τέλος και χωρίς χρονικό όριο».
Το παζάρι και το διακύβευμα
Μια ενδεχόμενη συμφωνία θα μπορούσε να εκτονώσει τη σοβαρότερη κρίση στις διατλαντικές σχέσεις των τελευταίων δεκαετιών, με φόντο τις απειλές του Αμερικανού προέδρου για δασμούς κατά ευρωπαϊκών χωρών.
Σύμφωνα με προηγούμενα δημοσιεύματα του Bloomberg, το ευρύτερο πλαίσιο που συζητείται περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ανάπτυξη αμερικανικών πυραυλικών συστημάτων, δικαιώματα εξόρυξης με στόχο τον αποκλεισμό κινεζικών συμφερόντων και ενισχυμένη παρουσία του ΝΑΤΟ στην Αρκτική. Σε αντάλλαγμα, ο Τραμπ θα δεσμευόταν να μην προχωρήσει στην επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες.
Η στρατηγική αυτή σηματοδοτεί σαφή στροφή σε σχέση με την περίοδο μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, όταν οι ΗΠΑ είχαν περιορίσει δραστικά την παρουσία τους στη Γροιλανδία. Από έως και 17 στρατιωτικές βάσεις, σήμερα διατηρούν μία κύρια εγκατάσταση με περίπου 150 στρατιωτικούς και περισσότερους από 300 συμβασιούχους.
Τα όρια της συναίνεσης
Παραμένει ασαφές μέχρι ποιο σημείο είναι διατεθειμένες να φτάσουν η Δανία και η Γροιλανδία. Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν έχει δηλώσει ότι οι δύο πλευρές είναι ανοιχτές σε «περαιτέρω επέκταση» της συμφωνίας, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι αυτή πρέπει να γίνει «με σωστό και σεβαστό τρόπο».
Πρώην αξιωματούχοι των ΗΠΑ επισημαίνουν ότι το υφιστάμενο πλαίσιο ήδη επιτρέπει σημαντική ευελιξία στην Ουάσιγκτον, ενώ τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία εδώ και χρόνια ενθαρρύνουν μεγαλύτερη αμερικανική παρουσία, καθώς αυτή στηρίζει και την τοπική οικονομία.
Όπως σημείωσε η πρώην αναπληρώτρια υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Ίρις Φέργκιουσον, «υπήρχε πάντα διάθεση για συζήτηση» όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούσαν αυξημένη εμπλοκή — μια πραγματικότητα που εξηγεί γιατί η Γροιλανδία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο ενός γεωστρατηγικού παζαριού με παγκόσμιες προεκτάσεις.
