Πόλεμος στο Ιράν: Πληθαίνουν τα σημάδια πως ο Τραμπ αναζητά «στρατηγική εξόδου»
Κανείς δεν μπορεί να πει τι θα κάνει ο Donald Trump τις επόμενες ημέρες στο Ιράν – αν και υπάρχουν ενδείξεις ότι ίσως αναζητά μια διέξοδο, οι οποίες όμως συνοδεύονται από αντιφατικά σήματα.
Ο πρόεδρος είπε την Τρίτη ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «πολύ σύντομα», αλλά ίσως και να ισχύει αυτό που δήλωσε ο επικεφαλής του Πενταγώνου Pete Hegseth, δηλαδή ότι ο πόλεμος είναι μόλις «στην αρχή». Και χθες το βράδυ πρόσθεσε ότι ο πόλεμος εξελίσσεται «πολύ γρήγορα» και ότι «πηγαίνουμε πολύ καλά, το Ιράν θα πληρώσει πολύ υψηλό τίμημα».
Ωστόσο, το κόστος της σύγκρουσης αυξάνεται. Αξιωματούχοι του Πενταγώνου δήλωσαν στη Γερουσία την Τρίτη ότι εκτιμούν πως ο πόλεμος στις πρώτες έξι ημέρες κόστισε πάνω από 11,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Chris Coons από το Delaware πιστεύει ότι το συνολικό ποσό θα είναι ακόμη μεγαλύτερο, αν υπολογιστεί και «το κόστος αντικατάστασης των όπλων που χρησιμοποιήθηκαν, το οποίο ήδη ξεπερνά τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια».
Κατά την επίσκεψή του στο Ohio και στο Kentucky την Τετάρτη, ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε επανειλημμένα στους δημοσιογράφους για να διαβεβαιώσει ότι ο αντίκτυπος του πολέμου στην οικονομία, για τον οποίο οι Αμερικανοί ανησυχούσαν ήδη πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, θα απορροφηθεί σύντομα.
Ο υπουργός Ενέργειας του, Chris Wright, δήλωσε στο CNN: «Δεν υπάρχουν ελλείψεις στην αγορά πετρελαίου στο δυτικό ημισφαίριο. Το πρόβλημα βρίσκεται στην Ασία». Πρόσθεσε μάλιστα ότι η κυβέρνηση έχει επικεντρωθεί σε «πραγματιστικές λύσεις για να ξεπεράσουμε αυτές τις λίγες εβδομάδες ενεργειακής έλλειψης».
Στο μεταξύ, ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent ανακοίνωσε ότι εγκρίθηκε η αγορά ρωσικού πετρελαίου που βρίσκεται σε διαμετακόμιση. Αλλά πρόκειται για ένα προσωρινό μέτρο.
Ο Λευκός Οίκος εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο να υπάρξει προσωρινή αναστολή στον Jones Act, έναν κανονισμό θαλάσσιων μεταφορών, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι αποστολές ενέργειας και αγροτικών προϊόντων θα κυκλοφορούν γρήγορα μεταξύ των αμερικανικών λιμανιών.
Αυτό το μέτρο θα επιτρέψει σε ξένα πλοία να μεταφέρουν καύσιμα μεταξύ λιμανιών των ΗΠΑ, μειώνοντας ενδεχομένως το κόστος μεταφοράς και επιταχύνοντας τις παραδόσεις.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο, επομένως όταν οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται, βγάζουμε πολλά χρήματα» δήλωσε ο Trump στο Truth. Αλλά, ακόμη πιο σημαντικό για μένα είναι να αποτρέψουμε την Αυτοκρατορία του Κακού, το Ιράν, από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και να καταστρέψει τη Μέση Ανατολή και τον κόσμο. Δεν θα το επιτρέψω ποτέ!».
Η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε κατά 8%, φτάνοντας σχεδόν τα 100 δολάρια το βαρέλι. Στην ερώτηση αν μπορεί να φτάσει στην κορυφή των 200 δολαρίων, ο Wright απάντησε ότι είναι «απίθανο». Αλλά δεν είναι μόνο το πετρέλαιο: οι χώρες του Κόλπου έχουν επενδύσει σε τομείς όπως data centers και χαλυβουργίες/χωνευτήρια αλουμινίου, που είναι ευάλωτα σε επιθέσεις με πυραύλους και drones από το Ιράν.
Οι εξαγωγές ηλίου, ζωτικής σημασίας για την παραγωγή ημιαγωγών στη Νότια Κορέα, έχουν μπλοκαριστεί. Ο Κόλπος είναι επίσης σημαντικό κέντρο παραγωγής λιπασμάτων και οι Αμερικανοί αγρότες φοβούνται αύξηση των τιμών.
Οι «New York Times» υποθέτουν ότι ο Trump μπορεί να κάνει ξανά το λεγόμενο TACO (Trump Always Chickens Out), δηλαδή να κάνει πίσω όπως συνέβη με τους δασμούς. Ο πρόεδρος θέλει να βγει από αυτόν τον πόλεμο ως νικητής. Όμως το να τερματιστεί ένας πόλεμος είναι περίπλοκο.
Ο Joe Rogan, ο επιδραστικός podcaster που είχε στηρίξει τον Trump το 2024 και συνεχίζει να ανταλλάσσει μηνύματα μαζί του, δήλωσε στην εκπομπή του την Τρίτη ότι ο πόλεμος στο Ιράν είναι «τρέλα» και ότι οι Αμερικανοί αισθάνονται «προδομένοι» από τον πρόεδρο. «Έκανε προεκλογική εκστρατεία υποσχόμενος “όχι άλλους πολέμους: να τελειώσουμε με αυτούς τους ανόητους, χωρίς νόημα πολέμους”. Και μετά ξεκινάμε έναν και δεν μπορούμε καν να εξηγήσουμε ξεκάθαρα γιατί τον κάναμε».
Αν το Ιράν αναγκάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να τερματίσουν τον πόλεμο πριν η Ουάσιγκτον σπάσει τον αποκλεισμό στο Στενό του Hormuz (και εμποδίσει το καθεστώς να τον επαναλάβει), οι μουλάδες θα αποκτήσουν δικαίωμα βέτο στο εμπόριο των γειτονικών χωρών του Κόλπου με τον κόσμο, σημειώνει ο Walter Russell Mead στη «Wall Street Journal».
Θα ήταν ήττα για τον Trump και για τη δύναμη και το κύρος της Αμερικής να τερματιστεί ο πόλεμος —υπό τον συνδυασμό παγκόσμιων και εσωτερικών πιέσεων— πριν αποκατασταθεί το εμπόριο στον Κόλπο. Αντίθετα, θα ήταν νίκη για τον Trump να ανοίξει ξανά ο Κόλπος και να υπάρξει στην Τεχεράνη μια πιο πραγματιστική κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τον Mead, το πιο πιθανό τέλος είναι ένας συμβιβασμός, στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες «σε μεγάλο βαθμό απελευθερώνουν τον Κόλπο, αλλά το σημερινό καθεστώς επιβιώνει». Σε αυτή την περίπτωση η Επιχείρηση «Επική Οργή» θα μείνει στην Ιστορία ως κάτι που δεν έλυσε κανένα θεμελιώδες πρόβλημα αλλά διατήρησε την ισορροπία ισχύος σε μια ζωτικής σημασίας περιοχή του κόσμου.
