Treasure Lab: Η κρυφή πλευρά του μετασχηματισμού – Γιατί το coaching είναι στρατηγική ανάγκη και όχι πολυτέλεια

Σύμφωνα με πολλαπλές έρευνες (McKinsey και άλλες), οι μετασχηματισμοί αποτυγχάνουν κατά 60% έως 70% στους στόχους που είχαν θέσει. Το 2025, έρευνα της Gartner με συμμετοχή 980 ηγετών σε παγκόσμια κλίμακα βρήκε ότι μόνο το 32% των μεσαίων και ανώτερων στελεχών και ηγετών είχαν καταφέρει να ολοκληρώσουν την πιο πρόσφατη αλλαγή έγκαιρα και συγχρόνως να διατηρήσουν τη δέσμευση και την απόδοση των εργαζομένων.

Οι λόγοι σχετίζονται με την έλλειψη οράματος, την ανεπαρκή ευθυγράμμιση των στελεχών, την έλλειψη δέσμευσης, μια κουλτούρα που αντιστέκεται και την έλλειψη των απαιτούμενων δεξιοτήτων.

Αυτό δεν είναι τυχαίο. Άλλωστε, όταν μιλάμε για μετασχηματισμό, δεν αναφερόμαστε σε μια μεμονωμένη αλλαγή, αλλά σε μια ευρύτερη μετάβαση που επηρεάζει ταυτόχρονα τη στρατηγική, την κουλτούρα, τις συμπεριφορές και τον τρόπο εργασίας ενός οργανισμού. Για τον λόγο αυτό, ο ανθρώπινος παράγοντας βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε επιτυχημένου μετασχηματισμού, καθώς η επιτυχία του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο οι άνθρωποι μπορούν να προσαρμοστούν, να εξελιχθούν και να συμμετάσχουν ενεργά σε αυτή τη μετάβαση.

Όλοι αυτοί οι λόγοι σχετίζονται με μία θεμελιώδη πρόκληση: την ανθρώπινη συμπεριφορά και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αλλάζουν και προσαρμόζονται. Λίγες φορές γίνεται συστηματικός σχεδιασμός και επένδυση στον ανθρώπινο παράγοντα της αλλαγής: εκμάθηση νέων δεξιοτήτων, δημιουργία νέων τρόπων εργασίας, ανάπτυξη learning mindset και σταδιακή δημιουργία νέας κουλτούρας.

Αυτό μας θυμίζει τη φράση που αποδίδεται στον Peter Senge: «Οι άνθρωποι δεν αντιστέκονται στην αλλαγή. Αντιστέκονται στο να τους αλλάζουν».* Όταν οι άνθρωποι συμμετέχουν στη διαμόρφωση της αλλαγής, η αντίσταση μειώνεται. Όταν η αλλαγή επιβάλλεται, η αντίσταση αυξάνεται.

Για να πετύχουν οι μετασχηματισμοί, οι ηγέτες και οι ομάδες τους χρειάζεται να μαθαίνουν συνεχώς, να σκέφτονται διαφορετικά, να συνεργάζονται με νέους τρόπους, να πειραματίζονται, να διαφωνούν εποικοδομητικά, να κάνουν λάθη και να τα διορθώνουν. Έτσι, τελικά εξελίσσονται και προσαρμόζονται σε ένα περιβάλλον BANI (Brittle, Anxious, Nonlinear, Incomprehensible).

Σε αυτό ακριβώς το σημείο το coaching αποκτά στρατηγική σημασία.

Η στρατηγική αξία του coaching και πώς λειτουργεί

Σε αντίθεση με τη συμβουλευτική και άλλες πιο παραδοσιακές μορφές ανάπτυξης, το coaching δεν βασίζεται στην παροχή συμβουλών ή έτοιμων λύσεων. Βασίζεται στη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών ώστε οι άνθρωποι να σκέφτονται βαθύτερα, να αποδέχονται μετά από σκέψη ή να αμφισβητούν παραδοχές, να εξερευνούν εναλλακτικές προοπτικές και να αναλαμβάνουν ουσιαστική ευθύνη για τις αποφάσεις και τις δράσεις τους.

Μέσα σε ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και εμπιστευτικότητας, χρησιμοποιώντας διερευνητικές ερωτήσεις, ενεργητική ακρόαση και άλλα εργαλεία, οι επαγγελματίες coaches υποστηρίζουν τους ηγέτες, τα στελέχη και τις ομάδες. Ως αποτέλεσμα, οι άνθρωποι μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη επίγνωση της κατάστασής τους, να αναγνωρίσουν νέες δυνατότητες και να μετατρέψουν τη σκέψη σε δράση. Σταδιακά, μαθαίνουν, καλλιεργούν εμπιστοσύνη, ενεργοποιούν τη σκέψη των ανθρώπων τους και δημιουργούν συνθήκες μάθησης και προσαρμογής.

Η σύγχρονη ηγεσία δεν σημαίνει «σας λέω τι να κάνετε». Σημαίνει ότι δημιουργώ ένα ψυχολογικά ασφαλές περιβάλλον, όπου οι άνθρωποι αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, συνεργάζονται αποτελεσματικά και ανταποκρίνονται με μεγαλύτερη ευελιξία και ανθεκτικότητα στις προκλήσεις.

Η εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και το coaching

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται ολοένα και πιο ισχυρή, προσφέρει στους ηγέτες και στις ομάδες γρήγορη πρόσβαση σε περισσότερες πληροφορίες, απαντήσεις, αναλύσεις και λύσεις. Αυτό που χρειάζεται, όμως, είναι η ικανότητα να αξιολογούμε κριτικά αυτές τις απαντήσεις, να εξετάζουμε τις παραδοχές πάνω στις οποίες βασίζονται και να αποφασίζουμε τι είναι πραγματικά κατάλληλο για το συγκεκριμένο επιχειρηματικό πλαίσιο ή το συγκεκριμένο θέμα.

Εδώ, η ανθρώπινη σκέψη γίνεται ακόμη πιο πολύτιμη. Το coaching δεν έρχεται να ανταγωνιστεί την τεχνολογία, αλλά να ενισχύσει την ποιότητα της σκέψης.

Μέσα από το coaching, ο ηγέτης μαθαίνει να σκέφτεται βαθύτερα, να κάνει ο ίδιος προκλητικές ερωτήσεις στην ομάδα του, να την ενδυναμώνει και να την αναπτύσσει. Το αποτέλεσμα είναι ποιοτικότερη σκέψη, δράση, συνεργασία και αποφάσεις.

Στην Treasure Lab συνεργαζόμαστε με οργανισμούς για να δημιουργούμε τις συνθήκες που οδηγούν σε βιώσιμη αλλαγή συμπεριφορών. Η εμπειρία δύο δεκαετιών, με χιλιάδες ηγέτες και εκατοντάδες οργανισμούς, μας δείχνει ότι το coaching και ιδιαίτερα το Solution Focused Coaching φέρνουν εξαιρετικά αποτελέσματα. Η προσέγγιση αυτή εστιάζει στα δυνατά σημεία και στους διαθέσιμους πόρους, καθιστώντας τον πελάτη μέρος της λύσης.

Τα οφέλη αυτής της προσέγγισης συνδέονται άμεσα με ευρήματα από τη νευροεπιστήμη και την επιστήμη της συμπεριφοράς. Δεν είναι τυχαίο ότι κορυφαίοι ερευνητές, όπως ο Richard Boyatzis του Case Western Reserve University, έχουν συνδέσει την αποτελεσματικότητα του coaching με το visualization της επιτυχίας, τη μάθηση, τη δημιουργικότητα και τη βιώσιμη αλλαγή συμπεριφοράς.

Για τους παραπάνω λόγους, όλο και περισσότεροι οργανισμοί επενδύουν στο coaching και κάποιοι στη δημιουργία coaching κουλτούρας. Όταν καταφέρνουμε να προσεγγίσουμε την κουλτούρα coaching, αυτό αποτυπώνεται στην ποιότητα των αποφάσεων, στην αποτελεσματικότητα των ηγετικών ομάδων, στη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών τμημάτων, στην ταχύτερη προσαρμογή στην αλλαγή και στη δυνατότητα διατήρησης κρίσιμων ταλέντων μέσα στον οργανισμό.