Το χάσμα της ελληνικής ανάπτυξης: Στο 0,3% η αύξηση των πραγματικών μισθών από το 2019

Επίλεξέ μας ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας δεν έχει μεταφραστεί σε αντίστοιχη ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων. Παρά τη βελτίωση βασικών οικονομικών δεικτών τα τελευταία χρόνια, οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν σχεδόν στάσιμοι, σύμφωνα με τη νέα έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, η οποία καταγράφει αύξηση μόλις 0,3% από το 2019.

Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να καταγράφει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από αρκετές οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, πίσω από τη θετική εικόνα των βασικών μακροοικονομικών δεικτών παραμένουν σημαντικές αδυναμίες που περιορίζουν τη σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρώπη και διατηρούν πιέσεις στο βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της Ετήσιας Έκθεσης 2026 για την Ελληνική Οικονομία και την Απασχόληση από το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, η οποία καταγράφει μια οικονομία που έχει αφήσει πίσω της τις πιο δύσκολες φάσεις της κρίσης, χωρίς όμως να έχει πετύχει ακόμη τον παραγωγικό και κοινωνικό μετασχηματισμό που απαιτείται για βιώσιμη ανάπτυξη.

Ανάπτυξη χωρίς ουσιαστική σύγκλιση

Το 2025 η Ελλάδα διατήρησε θετικό ρυθμό μεγέθυνσης, υψηλότερο από αρκετές μεγάλες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπολείπεται χωρών όπως η Ιρλανδία, η Μάλτα, η Κύπρος, η Πολωνία, η Κροατία και η Βουλγαρία, οι οποίες καταγράφουν ισχυρότερες επιδόσεις.

Η απόσταση γίνεται ακόμη πιο εμφανής στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα ανέρχεται σε 19.400 ευρώ, έναντι 34.110 ευρώ στην ΕΕ. Σε όρους αγοραστικής δύναμης, η χώρα βρίσκεται μόλις στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, έναντι 66% το 2019, γεγονός που δείχνει ότι η πρόοδος είναι περιορισμένη.

Με άλλα λόγια, η ανάπτυξη δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου ούτε σε πραγματική σύγκλιση με τις πιο ανεπτυγμένες οικονομίες της Ευρώπης.

Η κατανάλωση παραμένει η ατμομηχανή

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας παραμένει η ισχυρή εξάρτηση από την κατανάλωση.

Το 2025 η κατανάλωση των νοικοκυριών αντιστοιχεί στο 67,8% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 51,2%. Σύμφωνα με την έκθεση, η εικόνα αυτή δείχνει ότι η ανάπτυξη εξακολουθεί να στηρίζεται κυρίως στην κατανάλωση και λιγότερο στις παραγωγικές επενδύσεις και τις εξαγωγές.

Παράλληλα, οι καθαρές εξαγωγές παραμένουν αρνητικές και επιδεινώνονται, από -1,5% του ΑΕΠ το 2019 σε -4,5% το 2025. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται σημαντικά από εισαγόμενα προϊόντα και υπηρεσίες, γεγονός που την καθιστά πιο ευάλωτη σε διεθνείς κρίσεις και γεωπολιτικές αναταράξεις.

Επενδύσεις: Περισσότερα ακίνητα, λιγότερη τεχνολογία

Η επενδυτική εικόνα εμφανίζεται βελτιωμένη αλλά όχι επαρκής. Το επενδυτικό μερίδιο αυξήθηκε από 11% του ΑΕΠ το 2019 σε 16,9% το 2025. Ωστόσο, παραμένει αισθητά χαμηλότερο από το 21,3% που καταγράφεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ακόμη πιο σημαντική είναι η σύνθεση των επενδύσεων. Το μερίδιο των κατοικιών στον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε από 7,4% σε 18,2%, ενώ οι επενδύσεις σε τεχνολογία, πληροφορική και επικοινωνίες μειώθηκαν από 9,6% σε 7,7%.

Η έκθεση προειδοποιεί ότι μεγάλο μέρος της επενδυτικής ανάκαμψης κατευθύνεται σε δραστηριότητες που ενισχύουν τη βραχυπρόθεσμη ζήτηση, χωρίς να συμβάλλουν επαρκώς στην τεχνολογική αναβάθμιση και την παραγωγικότητα της οικονομίας.

Η αγορά εργασίας βελτιώνεται, αλλά οι μισθοί μένουν πίσω

Η εικόνα στην αγορά εργασίας είναι σαφώς καλύτερη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Το ποσοστό απασχόλησης αυξήθηκε στο 64,6%, ενώ η ανεργία υποχώρησε στο 8,9% από 17,3% το 2019. Παράλληλα, μειώθηκε σημαντικά και η υποαπασχόληση.

Ωστόσο, η έκθεση τονίζει ότι η ανάκαμψη είναι κυρίως ποσοτική και όχι ποιοτική.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει:

χαμηλότερη απασχόληση γυναικών από τον μέσο όρο της ΕΕ,
χαμηλότερη απασχόληση νέων,
υψηλή μακροχρόνια ανεργία,
σημαντικές περιφερειακές ανισότητες,
υψηλότερες ώρες εργασίας σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 55,8% των ανέργων παραμένει εκτός αγοράς εργασίας για περισσότερο από έναν χρόνο, ποσοστό πολύ υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν σχεδόν στάσιμοι

Παρά τη βελτίωση των δεικτών απασχόλησης, οι εργαζόμενοι δεν έχουν δει ουσιαστική βελτίωση της αγοραστικής τους δύναμης.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο μέσος πραγματικός μισθός αυξήθηκε μόλις κατά 0,3% την περίοδο 2019-2025. Μάλιστα, σε σύγκριση με το 2021, όταν ξεκίνησε η πληθωριστική κρίση, είναι χαμηλότερος κατά 1,3%.

Η εικόνα είναι ακόμη πιο δύσκολη σε κλάδους που απασχολούν μεγάλο αριθμό εργαζομένων.

Στον ευρύτερο κλάδο εμπορίου, μεταφορών, αποθήκευσης, τουρισμού και εστίασης, το πραγματικό ωρομίσθιο παραμένει 25,3% χαμηλότερο από τα επίπεδα του 2009. Αντίστοιχα, στην εκπαίδευση και στην υγεία οι πραγματικές αποδοχές βρίσκονται αισθητά χαμηλότερα τόσο από τα επίπεδα του 2019 όσο και από εκείνα πριν από την κρίση.

Η φτώχεια και οι ανισότητες παραμένουν

Παρά τη βελτίωση ορισμένων κοινωνικών δεικτών, η έκθεση καταγράφει ότι η κοινωνική ανάκαμψη παραμένει εύθραυστη.

Ο κίνδυνος φτώχειας φτάνει:

στο 24,2% για τους νέους 18-24 ετών,
στο 17,5% για τις ηλικίες 25-54 ετών,
στο 17,3% για τις ηλικίες 55-64 ετών.

Ταυτόχρονα, η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλότερες εισοδηματικές ανισότητες από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ιδιαίτερα πιεσμένη εμφανίζεται η κατάσταση των οικογενειών με παιδιά. Το 34,9% των νοικοκυριών με εξαρτώμενα τέκνα έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές σε λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, ποσοστό σχεδόν τετραπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας

Η έκθεση καταλήγει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να στηρίζεται υπερβολικά στην κατανάλωση, στις υπηρεσίες, στον τουρισμό και στα ακίνητα, ενώ η βιομηχανική βάση, η τεχνολογική αναβάθμιση και η παραγωγικότητα παραμένουν αδύναμοι κρίκοι.

Οι συντάκτες της υποστηρίζουν ότι η χώρα χρειάζεται να περάσει σε ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο, βασισμένο στις παραγωγικές επενδύσεις, στη βιομηχανική και τεχνολογική αναβάθμιση, στην ενίσχυση της παραγωγικότητας και σε ουσιαστικές αυξήσεις των πραγματικών μισθών.

Το μεγάλο ερώτημα για τα επόμενα χρόνια δεν είναι αν η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται. Είναι αν αυτή η ανάπτυξη θα μεταφραστεί τελικά σε υψηλότερα εισοδήματα, καλύτερες θέσεις εργασίας και πραγματική σύγκλιση με την Ευρώπη.

Δείτε ολόκληρη την έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ εδώ.