Πετρέλαιο: Αδειάζουν τα παγκόσμια αποθέματα – Προειδοποίηση ΙΕΑ για νέο έλλειμμα

• Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου αναμένεται να μειωθούν με ρυθμό υπερδιπλάσιο των προηγούμενων εκτιμήσεων, σύμφωνα με την ΙΕΑ.
• Οι αγορές αντιμετωπίζουν έλλειμμα 1,8 εκατ. βαρελιών την ημέρα, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν και οι διαταραχές στη ναυτιλία περιορίζουν την προσφορά.
• Το έλλειμμα στην αγορά πετρελαίου για το 2026 αναμένεται να είναι το μεγαλύτερο των τελευταίων πέντε ετών, ενώ τα παγκόσμια αποθέματα εξαντλούνται.

Ραγδαία πτώση των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου αναμένεται το τρέχον τρίμηνο και μάλιστα με ρυθμό υπερδιπλάσιο από εκείνον που προέβλεπε προηγουμένως η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ), καθώς η αναζωπύρωση του πολέμου στο Ιράν επηρεάζει εκ νέου την προσφορά και τη μεταφορά πετρελαίου.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ΙΕΑ, την οποία επικαλείται το Bloomberg, η αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με έλλειμμα περίπου 1,8 εκατ. βαρελιών την ημέρα το τρέχον τρίμηνο. Η υπηρεσία αποδίδει την επιδείνωση στις νέες εχθροπραξίες και στις διαταραχές στη ναυτιλία, οι οποίες περιορίζουν την ανάκαμψη της παραγωγής.

Για το σύνολο του 2026, το έλλειμμα στην αγορά εκτιμάται ότι θα είναι το μεγαλύτερο των τελευταίων πέντε ετών, εξέλιξη που εντείνει τις πιέσεις στα παγκόσμια αποθέματα.

Η ζήτηση υποχωρεί, αλλά δεν αρκεί

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη καθώς οι υψηλές τιμές των καυσίμων πλήττουν την κατανάλωση. Η ΙΕΑ αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψή της για την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου το 2026, εκτιμώντας πλέον ότι θα μειωθεί κατά περίπου 1,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ετήσια μέση πτώση της ζήτησης από το 2020, όταν η πανδημία προκάλεσε πρωτοφανή αναστάτωση στην παγκόσμια οικονομία και στις αγορές ενέργειας.

Παρά τη μειωμένη ζήτηση, όμως, η περιορισμένη προσφορά έχει ως αποτέλεσμα τα αποθέματα να αρχίσουν και πάλι να υποχωρούν. Η εξέλιξη αυτή δείχνει πόσο ευάλωτη παραμένει η αγορά στις γεωπολιτικές διαταραχές, ιδιαίτερα όταν αυτές επηρεάζουν τις βασικές θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου.

Ο Περσικός Κόλπος ξαναμπαίνει στο επίκεντρο

Η σύντομη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στα μέσα Ιουνίου είχε οδηγήσει προσωρινά σε ομαλοποίηση των εξαγωγών πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.

Η εικόνα, ωστόσο, έχει πλέον αλλάξει. Η ναυτιλία και οι ενεργειακές υποδομές στην περιοχή βρίσκονται ξανά στο στόχαστρο, δημιουργώντας νέα εμπόδια στις ροές πετρελαίου.

Οι εξελίξεις αυτές μεταφέρονται ήδη στο κόστος των καυσίμων, με τις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ να δέχονται ανοδικές πιέσεις, αυξάνοντας το κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Η ΙΕΑ σημειώνει, πάντως, ότι οι απώλειες στην παραγωγή είναι μικρότερες από ορισμένα από τα πιο ακραία σενάρια που είχαν διατυπωθεί στην αρχή του πολέμου.

Οι εναλλακτικές διαδρομές περιορίζουν τις απώλειες

Σημαντικό ρόλο στη συγκράτηση της διαταραχής έχουν διαδραματίσει οι εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς πετρελαίου.

Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αξιοποιούν εναλλακτικούς αγωγούς, ενώ παράλληλα έχει δημιουργηθεί ένα δίκτυο δεξαμενόπλοιων που συνεχίζουν να πραγματοποιούν δρομολόγια μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright, δήλωσε την Τρίτη ότι την προηγούμενη εβδομάδα διατέθηκαν περίπου 9 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο ήμισυ των προπολεμικών όγκων.

Η ΙΕΑ εκτιμά έτσι ότι η αγορά έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να περιορίσει μέρος των απωλειών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι κίνδυνοι έχουν εξαλειφθεί. Η ίδια η υπηρεσία έχει καταγράψει από τους προηγούμενους μήνες πόσο έντονα οι διαταραχές στις ροές μέσω του Ορμούζ επηρεάζουν τα παγκόσμια αποθέματα.

Τα αποθέματα θα αναπληρωθούν το 2027

Παρά τη σημερινή πίεση, η ΙΕΑ βλέπει διαφορετική εικόνα για την επόμενη χρονιά. Τα εξαντλημένα αποθέματα αναμένεται να αρχίσουν να αναπληρώνονται το 2027, όταν η αγορά πετρελαίου εκτιμάται ότι θα επιστρέψει σε κατάσταση υπερπροσφοράς.

Ωστόσο, θα χρειαστεί πρώτα να αποκατασταθούν και τα στρατηγικά αποθέματα που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης. Χώρες-μέλη της ΙΕΑ, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία και η Γερμανία, αναμένεται να χρειαστεί να αναπληρώσουν τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης μετά τη μεγαλύτερη συλλογική αποδέσμευση πετρελαίου στην ιστορία του οργανισμού, ύψους 400 εκατ. βαρελιών, που αποφασίστηκε τον Μάρτιο.

Ορμούζ: Το κρίσιμο σημείο για την αγορά

Το μεγάλο ερώτημα για την αγορά παραμένει η επανέναρξη της ομαλής λειτουργίας του Στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

«Αν και προβλέπεται ότι η αγορά θα επιστρέψει σε πλεόνασμα προς το τέλος του τρέχοντος έτους, οι κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί», προειδοποιεί η ΙΕΑ, επισημαίνοντας ότι η ανάγκη για την επαναλειτουργία του Στενού γίνεται ολοένα πιο επείγουσα καθώς τα διαθέσιμα αποθέματα εξαντλούνται γρήγορα.

Η εξέλιξη αυτή κρατά την αγορά πετρελαίου σε καθεστώς υψηλής αβεβαιότητας, με την πορεία των εχθροπραξιών, τις θαλάσσιες μεταφορές και την ταχύτητα αποκατάστασης της παραγωγής να αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν αν το σημερινό έλλειμμα θα παραμείνει προσωρινό ή θα μετατραπεί σε παρατεταμένη πίεση για την παγκόσμια οικονομία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γιατί οικονομία και αγορές αντέχουν παρά τα διαδοχικά σοκ – Τι μπορεί να πάει στραβά;
• Επιβεβαιώνει ο Τραμπ: Μυστική αλλαγή αεροπλάνου λόγω «απειλής» στην Άγκυρα
• Ρωσία: Οι εξαγωγές αργού υποχωρούν στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάιο