Πώς οι κάρτες σίτισης έγιναν εργαλείο ενίσχυσης του μισθού – Πότε είναι αφορολόγητες

Οι κάρτες σίτισης μπορεί να σχεδιάστηκαν ως βοήθημα για το καθημερινό γεύμα του εργαζομένου, στην πράξη όμως έχουν εξελιχθεί σε ένα μικρό συμπλήρωμα του οικογενειακού προϋπολογισμού.

Σχεδόν όλοι όσοι τις λαμβάνουν τις χρησιμοποιούν πλέον στα σούπερ μάρκετ, καλύπτοντας βασικές αγορές του σπιτιού και όχι μόνο ένα έτοιμο γεύμα κατά τη διάρκεια της εργασίας. Η αλλαγή αυτή επαναφέρει τη συζήτηση για την αύξηση του αφορολόγητου ορίου, το οποίο παραμένει στα 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα.

Με κοινή επιστολή τους προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι κοινωνικοί εταίροι ζητούν το όριο να αυξηθεί στα 10 ευρώ, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή αξία δεν ανταποκρίνεται πλέον στο κόστος των τροφίμων.

Το ζήτημα αφορά ήδη σημαντικό μέρος της αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ, ένας στους τέσσερις εργαζομένους στην Ελλάδα λαμβάνει, τακτικά ή περιστασιακά, κουπόνια ή κάρτες σίτισης από τον εργοδότη του.

Από το μεσημεριανό γεύμα στο καλάθι του νοικοκυριού

Η χρήση των καρτών δείχνει πόσο έχει μεταβληθεί ο ρόλος τους.

Το 95,7% των εργαζομένων δηλώνει ότι τις εξαργυρώνει σε σούπερ μάρκετ για την κάλυψη καθημερινών αναγκών. Αντί για ένα γεύμα στο γραφείο, η παροχή χρησιμοποιείται πλέον για γάλα, τρόφιμα και άλλα βασικά είδη.

Για τις επιχειρήσεις, οι διατακτικές αποτελούν έναν τρόπο ενίσχυσης του προσωπικού με χαμηλότερο φορολογικό και ασφαλιστικό κόστος, εφόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις της νομοθεσίας.

Το 54,2% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα αναφέρει ως βασικό κίνητρο τα φορολογικά οφέλη. Το 40% χρησιμοποιεί τις παροχές για να συγκρατήσει εργαζομένους, ενώ το 39,2% τις συνδέει με την ενίσχυση της εταιρικής κουλτούρας.

Το όριο των 6 ευρώ

Οι διατακτικές σίτισης υπάγονται σε ειδικό καθεστώς και δεν ακολουθούν τον γενικό κανόνα των υπόλοιπων παροχών σε είδος.

Όταν η αξία τους δεν υπερβαίνει τα 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα, εξαιρούνται από το φορολογητέο εισόδημα του εργαζομένου. Σε ετήσια βάση, το όφελος μπορεί να προσεγγίσει τα 1.400 ευρώ, ανάλογα με τις πραγματικές εργάσιμες ημέρες.

Για να απαλλάσσονται και από τις ασφαλιστικές εισφορές, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

• να χορηγούνται από τον εργοδότη σε μηνιαία βάση,
• να προορίζονται για την κάλυψη αναγκών διατροφής κατά την εργασία,
• να μην υπερβαίνουν τα 6 ευρώ για κάθε εργάσιμη ημέρα,
• να εξαργυρώνονται σε καταστήματα τροφίμων, εστίασης και συμβεβλημένα δίκτυα.

Η χρησιμοποίησή τους σε σούπερ μάρκετ δεν αναιρεί από μόνη της τη φορολογική τους μεταχείριση, καθώς έχει γίνει δεκτό ότι μπορούν να καλύπτουν αγορές τροφίμων που συνδέονται με τη διατροφή του εργαζομένου.

Τι συμβαίνει εάν ξεπεραστεί το όριο

Εδώ υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στον φόρο εισοδήματος και στις ασφαλιστικές εισφορές.

Για τη φορολογία εισοδήματος, όταν η ημερήσια αξία της διατακτικής ξεπερνά τα 6 ευρώ, το επιπλέον ποσό αντιμετωπίζεται ως παροχή σε είδος και προστίθεται στο φορολογητέο εισόδημα του εργαζομένου.

Εάν, για παράδειγμα, ο εργοδότης παρέχει κάρτα σίτισης αξίας 8 ευρώ ανά ημέρα, η ειδική φορολογική απαλλαγή καλύπτει τα πρώτα 6 ευρώ και τα υπόλοιπα 2 ευρώ εξετάζονται ως φορολογητέα παροχή.

Στις ασφαλιστικές εισφορές, όμως, η μεταχείριση είναι αυστηρότερη. Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι, εφόσον παραβιαστεί το όριο των 6 ευρώ, εισφορές επιβάλλονται στο σύνολο της αξίας της διατακτικής και όχι μόνο στο υπερβάλλον ποσό. Επομένως, σε ημερήσια κάρτα 10 ευρώ, οι εισφορές υπολογίζονται στα 10 ευρώ και όχι μόνο στα επιπλέον 4. Η σχετική διευκρίνιση του e-ΕΦΚΑ.

Ακριβώς αυτή η διαφορά ενισχύει το αίτημα των κοινωνικών εταίρων να αυξηθεί θεσμικά το ημερήσιο όριο στα 10 ευρώ, ώστε η μεγαλύτερη παροχή να μη συνεπάγεται δυσανάλογη ασφαλιστική επιβάρυνση.

Διαφορετικός κανόνας για τις δωροεπιταγές

Οι γενικές δωροεπιταγές και τα κουπόνια αγορών δεν διαθέτουν την ειδική εξαίρεση των καρτών σίτισης. Αντιμετωπίζονται ως κοινές παροχές σε είδος και υπάγονται στο ετήσιο όριο των 300 ευρώ.

Εφόσον η συνολική αξία τους δεν υπερβαίνει τα 300 ευρώ ανά φορολογικό έτος, δεν προστίθεται στο φορολογητέο εισόδημα του εργαζομένου.

Εάν το όριο ξεπεραστεί, φορολογείται μόνο το ποσό πάνω από τα 300 ευρώ και όχι ολόκληρη η παροχή. Για παράδειγμα, σε δωροεπιταγές συνολικής αξίας 450 ευρώ μέσα στο έτος, στο φορολογητέο εισόδημα συνυπολογίζονται τα 150 ευρώ. Αυτό προβλέπεται από το ισχύον άρθρο 13 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.

Ο συγκεκριμένος κανόνας δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε ειδικές κατηγορίες παροχών, όπως η παραχώρηση εταιρικού αυτοκινήτου ή κατοικίας, τα δάνεια και ορισμένα δικαιώματα απόκτησης μετοχών, για τις οποίες υπάρχουν διαφορετικές μέθοδοι υπολογισμού.

Πότε επιβάλλεται ο ΦΠΑ

Ξεχωριστό είναι το ζήτημα του ΦΠΑ, το οποίο αφορά κυρίως τις επιχειρήσεις που εκδίδουν, διακινούν και αποδέχονται τα κουπόνια.

Η φορολογική μεταχείριση εξαρτάται από το εάν πρόκειται για κουπόνι συγκεκριμένου ή πολλαπλών σκοπών.

Στο κουπόνι συγκεκριμένου σκοπού είναι γνωστά από την έκδοσή του τόσο ο τόπος όπου θα χρησιμοποιηθεί όσο και ο συντελεστής ΦΠΑ. Ο φόρος αποδίδεται, επομένως, κατά την έκδοση ή τη μεταβίβασή του.

Παράδειγμα αποτελεί μια δωροεπιταγή για διαμονή σε συγκεκριμένο ελληνικό ξενοδοχείο ή ένα κουπόνι που χρησιμοποιείται αποκλειστικά για προϊόντα του ίδιου συντελεστή ΦΠΑ σε συγκεκριμένη αλυσίδα.

Αντίθετα, στο κουπόνι πολλαπλών σκοπών δεν είναι γνωστό εξαρχής ποιος συντελεστής ή ποια χώρα φορολόγησης θα εφαρμοστεί. Σε αυτή την περίπτωση, ο ΦΠΑ αποδίδεται όταν πραγματοποιηθεί η εξαργύρωση.

Τέτοια περίπτωση είναι μια κάρτα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διαφορετικά προϊόντα σε σούπερ μάρκετ ή για υπηρεσίες μιας αλυσίδας που δραστηριοποιείται σε περισσότερες χώρες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΕΘ: Το νέο φορολογικό «deal» με τις επιχειρήσεις – Τι αλλάζει σε τεκμήρια και προκαταβολή φόρου
• Γιατί η απόλυτη αισιοδοξία είναι… ανησυχητική – Η Wall Street ποντάρει στο τέλειο σενάριο
• ΕΚΤ: Το βασικό σενάριο για τα επιτόκια και το «φάντασμα» του 2011 που επιστρέφει
• Ευρωπαϊκές μετοχές: Τέλος στις «εύκολες» αποδόσεις – Πού βλέπει ευκαιρίες η JPMorgan