Τα τρία πολιτικά ερωτήματα του Σεπτεμβρίου

Η πολιτική σεζόν ξεκινά σήμερα και ο φετινός Σεπτέμβριος αναμένεται κρίσιμος και πιθανότατα τροχιοδεικτικός για τις τάσεις που θα διαμορφωθούν έως τις εκλογές. Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ το επόμενο Σαββατοκύριακο θα δείξουν σε σημαντικό βαθμό πόση πολιτική ώθηση μπορεί να εξασφαλίσει η κυβέρνηση στον δρόμο προς την κάλπη. Οι περισσότεροι πολιτικοί αναλυτές, πάντως, εκτιμούν ότι τα δημοσκοπικά οφέλη θα κινηθούν περίπου στα περσινά επίπεδα, με μια ενίσχυση της τάξης του 1-2%, η οποία ενδέχεται να αποτυπωθεί πληρέστερα στις αρχές του νέου έτους, όταν τα περισσότερα οικονομικά μέτρα θα αρχίσουν να γίνονται αισθητά στην τσέπη των πολιτών.

Για τη Νέα Δημοκρατία η στρατηγική μοιάζει, λίγο-πολύ, μονόδρομος: αυστηρά διλήμματα ενόψει της κάλπης και προσπάθεια για τη μέγιστη δυνατή συσπείρωση των ψηφοφόρων της, με στόχο την πρώτη Κυριακή. Υπάρχουν, ωστόσο, τρία πολιτικά ερωτήματα που ενδέχεται, υπό προϋποθέσεις, να αποδειχθούν καθοριστικά για το τοπίο μέχρι τις εκλογές.

Πρώτον, ποια θα είναι η δυναμική στο δίπολο Τσίπρα – ΠΑΣΟΚ; Οι εμφανίσεις των δύο πολιτικών αρχηγών στη ΔΕΘ θα μπορούσαν να δώσουν από νωρίς τον τόνο στη μάχη για τη δεύτερη θέση. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν ο πρώην πρωθυπουργός θα καταφέρει να αποκτήσει σαφές προβάδισμα, προβάλλοντας ως ο μόνος εναλλακτικός πόλος διακυβέρνησης, ή εάν το ΠΑΣΟΚ και ο Νίκος Ανδρουλάκης θα μπορέσουν να ανατρέψουν αυτή τη δυναμική. Με άλλα λόγια, εάν ο Τσίπρας θα καταφέρει να γράψει τον αριθμό «2» στις δημοσκοπήσεις ή εάν θα παραμείνει καθηλωμένος στα επίπεδα του καλοκαιριού, τα οποία μέχρι στιγμής δεν δείχνουν να προοιωνίζονται ένα νέο πολιτικό ρεύμα.

Δεύτερον, ποια θα είναι η δυναμική του κόμματος του Αντώνη Σαμαρά; Εάν ο πρώην πρωθυπουργός καταφέρει να δημιουργήσει πανελλαδικό ρεύμα, τότε είναι πιθανό να στερήσει από τη Νέα Δημοκρατία πολύτιμες δυνάμεις στην προσπάθεια για αυτοδυναμία. Πολύ περισσότερο καθώς αρκετοί από εκείνους που ενδέχεται να «κοπούν» από τα ψηφοδέλτια της Νέας Δημοκρατίας φαίνεται ότι θα μπορούσαν να αναζητήσουν πολιτική στέγη στον νέο σχηματισμό. Ο Σαμαράς, που γνωρίζει καλά τις εκλογικές αναμετρήσεις και διατηρεί ισχυρούς μηχανισμούς στην περιφέρεια, δεν θα είναι εύκολος αντίπαλος. Κυρίως επειδή μπορεί να εκφράσει ένα σημαντικό κομμάτι απογοητευμένων δεξιών ψηφοφόρων, οι οποίοι δεν επιθυμούν να στραφούν σε περισσότερο αντισυστημικές επιλογές — ιδιαίτερα εάν εκτιμήσουν ότι αυτές δεν έχουν σοβαρές πιθανότητες να περάσουν το κατώφλι του 3%.

Αυτό ακριβώς οδηγεί στο τρίτο και ίσως πιο κρίσιμο ερώτημα: ποιο από τα κόμματα του αντισυστημικού τόξου θα καταφέρει τελικά να μπει στη Βουλή; Με δεδομένο ότι Νέα Δημοκρατία, Τσίπρας, ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση και, ενδεχομένως, ο σχηματισμός Σαμαρά εμφανίζονται σήμερα να έχουν ισχυρότερες πιθανότητες κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης, η μάχη στους μικρότερους κομματικούς σχηματισμούς αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Και όχι μόνο για τους ίδιους: το πόσα κόμματα θα περάσουν το όριο του 3% μπορεί να επηρεάσει αποφασιστικά τον τελικό εκλογικό συσχετισμό και, κυρίως, τον πήχη της αυτοδυναμίας. Το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, μέχρι στιγμής, δεν δείχνει να αποκτά την αναμενόμενη δυναμική. Ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να αποτελεί μεγάλο ερωτηματικό ως προς το εάν θα καταφέρει να περάσει το κατώφλι του 3%, όπως αντίστοιχα και το κόμμα της Αφροδίτης Λατινοπούλου, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προοπτική του υπό ίδρυση σχηματισμού που θα κινείται κοντά στον Ηλία Κασιδιάρη.

Με αυτά τα δεδομένα, είναι δύσκολο να διατυπωθεί σήμερα μια ασφαλής πρόβλεψη για το πολιτικό τοπίο που θα διαμορφωθεί έως τις εκλογές. Ο Σεπτέμβριος, όμως, μπορεί να δώσει τις πρώτες σαφείς ενδείξεις. Και εάν επιβεβαιωθούν οι σημερινές τάσεις, η εκλογική αναμέτρηση της άνοιξης του 2027 θα είναι, χωρίς αμφιβολία, μία από τις πιο ενδιαφέρουσες των τελευταίων ετών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Η βία γεννά βία. Και πρέπει πάση θυσία να την ξορκίσουμε.
• Οι φθινοπωρινές αποφάσεις και η στρατηγική της μίας Κυριακής
• Πολιτικό Σκηνικό: Νέα Δεδομένα, ίδιο ζητούμενο