Data centers στην Ελλάδα: Θετικό το αποτύπωμα για το 61% των οικονομολόγων – Οι κίνδυνοι για ρεύμα και περιβάλλον

• Το 61% των οικονομολόγων του ΚΕΦΙΜ αξιολογεί θετικά την ανάπτυξη data centers στην Ελλάδα, έναντι 6% που διαφωνεί και 33% που διατηρεί ενδιάμεση στάση.
• Πάνω από 35 αιτήματα σύνδεσης, συνολικής ισχύος άνω του 1 GW, αποτυπώνουν το επενδυτικό ενδιαφέρον για νέες ψηφιακές υποδομές στη χώρα.
• Κάλυψη τουλάχιστον 60% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και ανάληψη του κόστους σύνδεσης από τους επενδυτές προβλέπει το νέο νομοσχέδιο για τα data centers.

Θετικό, αλλά υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, θεωρεί το 61% των οικονομολόγων που συμμετείχαν στο Ελληνικό Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦΙΜ το συνολικό οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα των data centers στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας για τον Οκτώβριο του 2026.

Παρά τις προοπτικές που δημιουργεί η ανάπτυξη νέων ψηφιακών υποδομών, οι συμμετέχοντες εκφράζουν σημαντικές επιφυλάξεις σχετικά με το ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος, τις πιέσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο και τα πραγματικά οφέλη για την εγχώρια οικονομία.

Στην έρευνα συμμετείχαν 18 Ελληνίδες και Έλληνες οικονομολόγοι, με το 61% να εκτιμά ότι οι επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων έχουν συνολικά θετικό αντίκτυπο, το 6% να διαφωνεί και το 33% να τοποθετείται μεταξύ των δύο επιλογών.

Τα ευρήματα έρχονται σε μια περίοδο αυξημένου επενδυτικού ενδιαφέροντος για την Ελλάδα, καθώς η χώρα επιδιώκει να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο ψηφιακών υποδομών και υπηρεσιών, προσελκύοντας νέες επενδύσεις στον τομέα της τεχνολογίας.

Τι δείχνει η έρευνα του ΚΕΦΙΜ για τα data centers

Η πλειονότητα των συμμετεχόντων αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων μπορεί να ενισχύσει την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας, να στηρίξει τον ψηφιακό μετασχηματισμό και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην τεχνολογία.

Ωστόσο, η θετική αυτή αξιολόγηση συνοδεύεται από επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι επενδύσεις θα μεταφραστούν σε ουσιαστικά και μακροχρόνια οφέλη για την οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες.

Όπως επισημαίνεται στα σχόλια των οικονομολόγων, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή εμπειρικά στοιχεία που να επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για την εγχώρια προστιθέμενη αξία των επενδύσεων, τις επιδράσεις τους στην παραγωγικότητα και το συνολικό κοινωνικό κόστος.

Επενδυτικό ενδιαφέρον άνω του 1 GW για την Ελλάδα

Η ανάπτυξη των data centers αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της κυβερνητικής στρατηγικής για την ενίσχυση των ψηφιακών υποδομών της χώρας.

Τον Μάρτιο του 2026, η κυβέρνηση παρουσίασε ειδική μελέτη χωροθέτησης, σύμφωνα με την οποία το επενδυτικό ενδιαφέρον για τη δημιουργία νέων κέντρων δεδομένων στην Ελλάδα υπερβαίνει το 1 GW ηλεκτρικής ισχύος.

Παράλληλα, έχουν καταγραφεί περισσότερα από 35 αιτήματα σύνδεσης στο ηλεκτρικό σύστημα, αναδεικνύοντας τις αυξανόμενες ανάγκες ενεργειακής τροφοδοσίας των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων.

Η επέκταση του κλάδου συνδέεται με την αυξανόμενη ζήτηση για υπηρεσίες cloud computing, τεχνητής νοημοσύνης και αποθήκευσης δεδομένων, οι οποίες απαιτούν ολοένα μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ.

Για την ελληνική οικονομία, οι επενδύσεις αυτές μπορούν να δημιουργήσουν νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες και να ενισχύσουν τη θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό ψηφιακό χάρτη.

Ωστόσο, η μεγάλη ενεργειακή ισχύς που απαιτείται για τη λειτουργία τους δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες σε υποδομές ηλεκτροδότησης και καθιστά κρίσιμο τον κατάλληλο σχεδιασμό.

Η ενεργειακή κατανάλωση και ο κίνδυνος επιβάρυνσης των καταναλωτών

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύει η έρευνα του ΚΕΦΙΜ είναι η υψηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των data centers.

Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις λειτουργούν σε συνεχή βάση και απαιτούν σημαντικές ποσότητες ενέργειας τόσο για την υπολογιστική επεξεργασία όσο και για την ψύξη του εξοπλισμού.

Η αυξημένη ζήτηση μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις στο ηλεκτρικό σύστημα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου συγκεντρώνονται πολλές εγκαταστάσεις.

Οι οικονομολόγοι υπογραμμίζουν ότι η ανάπτυξη νέων υποδομών πρέπει να συνοδεύεται από σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει ότι το κόστος δεν μεταφέρεται δυσανάλογα στους υπόλοιπους καταναλωτές.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, καθώς η κατασκευή νέων γραμμών και εγκαταστάσεων ηλεκτροδότησης συνεπάγεται σημαντικές επενδύσεις.

Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στην έρευνα, η ενεργειακή αποδοτικότητα και η δίκαιη κατανομή του κόστους αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη θετική συμβολή των data centers στην οικονομία.

Νέο νομοσχέδιο: Τουλάχιστον 60% της ενέργειας από ΑΠΕ

Στο πλαίσιο της προσπάθειας ρύθμισης της αγοράς, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει καταθέσει στη Βουλή νομοσχέδιο που προβλέπει αυστηρότερες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη νέων data centers στην Ελλάδα.

Μεταξύ των σημαντικότερων προβλέψεων είναι η υποχρέωση κάλυψης τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).

Παράλληλα, το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει ότι οι επενδυτές θα αναλαμβάνουν το πλήρες κόστος σύνδεσης των εγκαταστάσεών τους στο ηλεκτρικό σύστημα, καθώς και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης που προκαλούνται αποκλειστικά από τη σύνδεσή τους.

Επιπλέον, προβλέπεται η κατάθεση εγγυητικής επιστολής ύψους 200.000 ευρώ ανά MW, με στόχο τον περιορισμό αιτήσεων από επενδυτικά σχέδια που δεν διαθέτουν επαρκή βαθμό ωριμότητας.

Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις περιλαμβάνουν επίσης αυστηρότερα κριτήρια οικονομικής επάρκειας και περιβαλλοντικής αξιολόγησης, καθώς και ανταποδοτικό τέλος προς όφελος των περιοχών εγκατάστασης.

Στόχος είναι η προσέλκυση επενδύσεων που θα ενισχύουν την ψηφιακή οικονομία, χωρίς να δημιουργούν δυσανάλογες επιβαρύνσεις για το ηλεκτρικό δίκτυο και τις τοπικές κοινωνίες.

Λίγες μόνιμες θέσεις εργασίας σε σχέση με το ύψος των επενδύσεων

Μία ακόμη παράμετρος που αναδεικνύεται από την έρευνα αφορά τη συμβολή των data centers στην απασχόληση.

Παρότι η κατασκευή μεγάλων κέντρων δεδομένων απαιτεί σημαντικά κεφάλαια και δημιουργεί ανάγκες για εξειδικευμένο προσωπικό, η λειτουργία τους δεν συνεπάγεται απαραίτητα τη δημιουργία αντίστοιχα μεγάλου αριθμού μόνιμων θέσεων εργασίας.

Οι εγκαταστάσεις βασίζονται σε υψηλό βαθμό αυτοματοποίησης, ενώ οι ανάγκες στελέχωσης αφορούν κυρίως ειδικούς πληροφορικής, μηχανικούς και τεχνικούς συντήρησης.

Οι οικονομολόγοι αναγνωρίζουν ότι οι επενδύσεις μπορούν να ενισχύσουν την τεχνολογική ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας, επισημαίνουν όμως ότι η αξιολόγηση της οικονομικής τους συνεισφοράς δεν πρέπει να περιορίζεται στο αρχικό ύψος των κεφαλαίων που επενδύονται.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα δημιουργίας εγχώριας προστιθέμενης αξίας, μέσα από συνεργασίες με ελληνικές επιχειρήσεις, τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη νέων ψηφιακών υπηρεσιών.

Περιβαλλοντικές προκλήσεις από την ψύξη και τη χρήση νερού

Πέρα από την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, οι συμμετέχοντες στην έρευνα επισημαίνουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που συνδέονται με τη λειτουργία μεγάλων υπολογιστικών εγκαταστάσεων.

Τα data centers απαιτούν συστήματα ψύξης για τη διατήρηση της κατάλληλης θερμοκρασίας του εξοπλισμού, γεγονός που μπορεί να συνεπάγεται αυξημένες ανάγκες σε νερό ή ηλεκτρική ενέργεια, ανάλογα με την τεχνολογία που χρησιμοποιείται.

Οι επιπτώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε περιοχές που αντιμετωπίζουν ήδη πιέσεις στους υδάτινους πόρους ή στις τοπικές υποδομές.

Για τον λόγο αυτό, οι οικονομολόγοι τονίζουν την ανάγκη εφαρμογής τεχνολογιών υψηλής ενεργειακής αποδοτικότητας, καθώς και κατάλληλων περιβαλλοντικών όρων για τη χωροθέτηση και λειτουργία των εγκαταστάσεων.

Η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η αποδοτικότερη ψύξη και η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για τον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των επενδύσεων.

Επιφυλάξεις για τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις

Σημαντικός προβληματισμός καταγράφεται και ως προς τον τρόπο χρηματοδότησης των νέων επενδύσεων.

Στα επεξηγηματικά σχόλια της έρευνας επισημαίνεται ότι η ανάπτυξη των data centers μπορεί να αποδειχθεί επωφελής όταν στηρίζεται στην πραγματική ζήτηση για ψηφιακές υπηρεσίες και στην ιδιωτική επιχειρηματική πρωτοβουλία.

Αντίθετα, οι οικονομολόγοι αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται κυρίως λόγω της διαθεσιμότητας ευρωπαϊκών επιδοτήσεων, χωρίς να έχει τεκμηριωθεί επαρκώς η μακροχρόνια οικονομική τους βιωσιμότητα.

Το ζήτημα αφορά την αποτελεσματική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων, καθώς και το κατά πόσο οι ενισχύσεις κατευθύνονται σε δραστηριότητες που δημιουργούν ουσιαστική οικονομική αξία.

Το στοίχημα για την ελληνική οικονομία

Τα ευρήματα του ΚΕΦΙΜ αποτυπώνουν μια συνολικά θετική, αλλά επιφυλακτική προσέγγιση απέναντι στην ανάπτυξη των data centers.

Η προσέλκυση μεγάλων τεχνολογικών επενδύσεων μπορεί να ενισχύσει τη θέση της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή ψηφιακή οικονομία και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη, στο cloud computing και στις ψηφιακές υπηρεσίες.

Ωστόσο, η πραγματική συνεισφορά των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα δημιουργούν μακροχρόνια οφέλη για την οικονομία, χωρίς να μεταφέρουν δυσανάλογο ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος στους πολίτες.

Με το επενδυτικό ενδιαφέρον να υπερβαίνει ήδη το 1 GW, η ανάπτυξη των data centers αποτελεί σημαντική πρόκληση για τον σχεδιασμό των ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών της χώρας.

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι οι επενδύσεις μπορούν να έχουν θετικό αποτύπωμα, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνδυάζονται με πραγματική οικονομική προστιθέμενη αξία, ενεργειακή αποδοτικότητα και δίκαιη κατανομή του κόστους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• BofA: Η άνοδος του πετρελαίου μπορεί να εκτινάξει τα επιτόκια σε Ευρώπη και ΗΠΑ
• Έλον Μασκ: Έχασε 33 δισ. δολάρια σε μία ημέρα – Παραμένει 490 δισ. πλουσιότερος από τον Τζεφ Μπέζος
• Charlotte Foucteau στο Drive Your Legacy: «Ηγεσία είναι να αφήνεις τους ανθρώπους γύρω σου πιο δυνατούς»