Γιατί καθυστερούν οι πτήσεις στην Ελλάδα – Το μπρα ντε φερ για τα slots στο «Ελ. Βενιζέλος»
- Η Ελλάδα συγκαταλέγεται, μαζί με Γαλλία και Ισπανία, στα βασικά ευρωπαϊκά hotspots καθυστερήσεων εναέριας κυκλοφορίας.
- Η Eurocontrol αποδίδει την πίεση κυρίως σε περιορισμούς χωρητικότητας και στελέχωσης, με επιπλέον επιβάρυνση από τις ροές λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
- Στο «Ελ. Βενιζέλος», αεροδρόμιο, αεροπορικές και ελεγκτές διαφωνούν για το αν τηρούνται στην πράξη οι ωριαίες χρονοθυρίδες πτήσεων.
- Η ΥΠΑ αναφέρει ότι οι καθυστερήσεις λόγω εναέριας κυκλοφορίας στο αεροδρόμιο της Αθήνας μειώθηκαν τον Ιούνιο, όμως η συνολική πίεση στο δίκτυο παραμένει υψηλή.
Η σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 6 Ιουλίου στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, με τη συμμετοχή της ΥΠΑ, του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, αεροπορικών εταιρειών και ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, είχε στόχο να αποτυπώσει τα αίτια των καθυστερήσεων και να αναζητήσει άμεσες επιχειρησιακές παρεμβάσεις.
Η συζήτηση έγινε ενώ η Eurocontrol τοποθετεί την Ελλάδα ανάμεσα στα τρία μεγαλύτερα σημεία πίεσης του ευρωπαϊκού δικτύου. Στην έκθεσή της για την εβδομάδα 15-21 Ιουνίου, η Ελλάδα αντιστοιχούσε στο 14% των συνολικών en-route καθυστερήσεων του δικτύου, με το 9% να αποδίδεται στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και το 4% στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Μακεδονίας.
Η πίεση δεν εξηγείται από έναν μόνο δείκτη
Η εικόνα των καθυστερήσεων δεν είναι ενιαία και αυτό εξηγεί γιατί οι εμπλεκόμενοι φορείς παρουσιάζουν διαφορετικά στοιχεία.
Η ΥΠΑ ανακοίνωσε ότι, στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, η μέση καθυστέρηση ανά πτήση που αποδίδεται στην εναέρια κυκλοφορία διαμορφώθηκε τον Ιούνιο στα 4,43 λεπτά, έναντι 6,50 λεπτών τον Ιούνιο του 2025. Αυτό αντιστοιχεί σε μείωση 31,77%.
Την ίδια στιγμή, η μέση καθυστέρηση ανά πτήση στο FIR Αθηνών διαμορφώθηκε στα 2,26 λεπτά, από 1,62 λεπτά έναν χρόνο νωρίτερα. Πρόκειται για διαφορετικό δείκτη, ο οποίος καλύπτει τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας στο ευρύτερο ελληνικό εναέριο δίκτυο και όχι μόνο τις κινήσεις στο αεροδρόμιο της Αθήνας.
Η διαφορά αυτή είναι κρίσιμη: η βελτίωση της μέσης καθυστέρησης σε ένα συγκεκριμένο αεροδρόμιο δεν αναιρεί την αυξημένη πίεση που καταγράφεται σε επίπεδο ελληνικού εναέριου χώρου ή στο ευρωπαϊκό δίκτυο.
Το ζήτημα των slots στο «Ελ. Βενιζέλος»
Στο επίκεντρο της σύσκεψης βρέθηκε η εφαρμογή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης της 10ης Ιουνίου για τη θερινή χωρητικότητα του «Ελευθέριος Βενιζέλος».
Η απόφαση προβλέπει ελάχιστη επιχειρησιακή δυναμικότητα:
- 35 αναχωρήσεις και 31 αφίξεις ανά ώρα στις ώρες αιχμής,
- 35 αναχωρήσεις και 28 αφίξεις ανά ώρα εκτός αιχμής,
- 22 αναχωρήσεις και 22 αφίξεις ανά ώρα στη νυχτερινή ζώνη.
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, το 98% των πτήσεων του θερινού προγράμματος έχει σχεδιαστεί εντός των συμφωνημένων ορίων χωρητικότητας. Η θέση του αεροδρομίου είναι ότι το ζήτημα βρίσκεται κυρίως στην καθημερινή επιχειρησιακή εφαρμογή και στη διαχείριση της ροής, όταν πραγματικές καθυστερήσεις μεταφέρουν μεγάλο αριθμό κινήσεων στην επόμενη ώρα.
Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, από την άλλη πλευρά, υποστηρίζουν ότι η πίεση δημιουργείται στις ώρες αιχμής, όταν οι αποκλίσεις από τον αρχικό προγραμματισμό συσσωρεύουν αναχωρήσεις ή αφίξεις πέρα από τα συμφωνημένα όρια. Όταν ένα αεροσκάφος δεν είναι έτοιμο στην ώρα του ή χάνει τη χρονοθυρίδα του, η καθυστέρηση μεταφέρεται στο υπόλοιπο πρόγραμμα και δημιουργεί αλυσιδωτή επιβάρυνση.
Η πρότασή τους είναι η μετάβαση του αεροδρομίου από καθεστώς IATA Level 2 σε Level 3, ώστε ο συντονισμός των slots να γίνει αυστηρότερος και πιο δεσμευτικός για τις αεροπορικές εταιρείες.
Παλιά συστήματα, περισσότεροι ελεγκτές και νέες ροές
Πίσω από το θέμα των slots βρίσκεται ένα ευρύτερο πρόβλημα χωρητικότητας του ελληνικού συστήματος εναέριας κυκλοφορίας.
Η Eurocontrol αποδίδει τις καθυστερήσεις στην Ελλάδα κυρίως σε περιορισμούς χωρητικότητας και στελέχωσης. Επισημαίνει επίσης ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει την πολυπλοκότητα, καθώς μεγαλύτερες ροές αεροσκαφών διέρχονται από τον ελληνικό εναέριο χώρο. Οι en-route καθυστερήσεις της Ελλάδας ήταν 64% υψηλότερες από την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Η συζήτηση για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων παραμένει ανοιχτή. Τον Ιανουάριο, πολύωρη διακοπή των ραδιοεπικοινωνιών στον ελληνικό εναέριο χώρο συνδέθηκε με παλαιά και ασύγχρονα συστήματα, γεγονός που ανέδειξε την ανάγκη επιτάχυνσης των αναβαθμίσεων.
Η ΥΠΑ τονίζει ότι η στελέχωση βρίσκεται σε εξέλιξη: το 2025 διορίστηκαν 92 ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας και για το 2026 προβλέπεται η πρόσληψη 77 ακόμη, εκ των οποίων η ορκωμοσία 51 δρομολογείται ήδη. Ωστόσο, η εκπαίδευση και η πιστοποίηση νέων ελεγκτών απαιτούν χρόνο, επομένως οι νέες προσλήψεις δεν μεταφράζονται άμεσα σε περισσότερες ανοιχτές θέσεις ελέγχου.
Η ζήτηση ξεπερνά ήδη τα περσινά ρεκόρ
Η πίεση εντείνεται από τον όγκο της φετινής τουριστικής περιόδου.
Στις 4 Ιουλίου καταγράφηκαν 4.925 πτήσεις στο ελληνικό σύστημα εναέριας κυκλοφορίας, αριθμός που ξεπέρασε το προηγούμενο υψηλό του 2025, όταν στις 10 Αυγούστου είχαν καταγραφεί 4.916 πτήσεις.
Παράλληλα, η εφαρμογή του συστήματος Entry/Exit System επιβαρύνει τους ελέγχους διαβατηρίων για ταξιδιώτες τρίτων χωρών. Το ζήτημα δεν αφορά άμεσα τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, μπορεί όμως να προκαλέσει ουρές, καθυστερήσεις στην επιβίβαση και πρόσθετη πίεση στο συνολικό ταξιδιωτικό πρόγραμμα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- «Καμπανάκι» από τον ESM: Οι δύο κίνδυνοι που απειλούν την οικονομία της Ευρωζώνης
- Η JPMorgan αναβαθμίζει την Ελλάδα σε «overweight» – Το «παράθυρο» οκτώ μηνών
- Εφορία: Πώς μπορεί να πωληθεί δεσμευμένο ακίνητο – Ο κανόνας του 25%
