Γιατί τα Νησιά Φόκλαντ (Μαλβίνες) παραμένουν υπό βρετανική κυριαρχία; Η ιστορική διαμάχη με την Αργεντινή

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στην Αργεντινή και το Ηνωμένο Βασίλειο για τα Νησιά Φόκλαντ (ή Μαλβίνες) επανήλθε στο προσκήνιο μετά τον ημιτελικό της Αργεντινής απέναντι στην Αγγλία, όταν Αργεντινοί ποδοσφαιριστές ύψωσαν πανό με το σύνθημα «Las Malvinas son Argentinas» («Οι Μαλβίνες είναι Αργεντίνικες»).

Η κίνηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από το Λονδίνο, καθώς το ζήτημα της κυριαρχίας των νησιών αποτελεί μία από τις πιο μακροχρόνιες εδαφικές διαφορές στον κόσμο. Βρετανοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν την ενέργεια ακατάλληλη και ζήτησαν από τη FIFA να εξετάσει το περιστατικό, υπενθυμίζοντας ότι οι πολιτικές δηλώσεις δεν έχουν θέση στις διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις.

Υπενθυμίζεται πως τα Νησιά Φόκλαντ (Islas Malvinas) βρίσκονται στον Νότιο Ατλαντικό Ωκεανό, περίπου: 500 χιλιόμετρα από τις ακτές της Αργεντινής και περισσότερα από 13.000 χιλιόμετρα από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Το αρχιπέλαγος αποτελείται από δύο μεγάλα νησιά, το East Falkland και το West Falkland, καθώς και περίπου 778 μικρότερα νησιά.

Η μεγάλη γεωγραφική απόσταση από τη Βρετανία αποτελεί ένα από τα βασικά επιχειρήματα της Αργεντινής, η οποία υποστηρίζει ότι τα νησιά αποτελούν φυσική προέκταση της νοτιοαμερικανικής ηπείρου.

Γιατί η Βρετανία διεκδικεί τα Φόκλαντ;

Η βρετανική παρουσία στα νησιά ξεκινά ουσιαστικά το 1833, όταν το Ηνωμένο Βασίλειο ανέλαβε τον έλεγχο του αρχιπελάγους, εκδιώκοντας τις τότε αργεντίνικες αρχές.

Έκτοτε, τα Φόκλαντ παραμένουν υπό βρετανική διοίκηση ως Βρετανικό Υπερπόντιο Έδαφος, ενώ το Λονδίνο θεωρεί ότι η κυριαρχία του βασίζεται τόσο στη συνεχή διοίκηση όσο και στη βούληση των κατοίκων.

Η βασική θέση της Βρετανίας είναι ότι οι κάτοικοι των νησιών έχουν δικαίωμα να αποφασίσουν οι ίδιοι για το μέλλον τους.

Το 2013 πραγματοποιήθηκε δημοψήφισμα, στο οποίο: το 99,8% των ψηφοφόρων τάχθηκε υπέρ της παραμονής υπό βρετανική κυριαρχία, με συμμετοχή που άγγιξε το 92%.

Για το Λονδίνο, το αποτέλεσμα αυτό αποτελεί την ισχυρότερη απόδειξη ότι η κυριαρχία δεν μπορεί να τεθεί υπό διαπραγμάτευση.

Γιατί η Αργεντινή θεωρεί ότι οι Μαλβίνες της ανήκουν;

Η Αργεντινή, από την άλλη, αποκαλεί τα νησιά Islas Malvinas και υποστηρίζει ότι αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της εθνικής της επικράτειας.

Η επιχειρηματολογία της βασίζεται κυρίως στην αρχή του uti possidetis juris, σύμφωνα με την οποία τα νέα ανεξάρτητα κράτη κληρονομούν τα εδάφη της αποικιακής δύναμης από την οποία απέκτησαν την ανεξαρτησία τους.

Μετά την ανεξαρτησία από την Ισπανία το 1816, η Αργεντινή υποστηρίζει ότι κληρονόμησε όλα τα ισπανικά εδάφη στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των Μαλβίνων.

Το Μπουένος Άιρες επισημαίνει ακόμη ότι είχε εγκαθιδρύσει πολιτική και στρατιωτική διοίκηση στα νησιά ήδη από το 1829, έως ότου οι βρετανικές δυνάμεις κατέλαβαν το αρχιπέλαγος το 1833.

Από τότε, η Αργεντινή δεν έχει αναγνωρίσει ποτέ τη βρετανική κυριαρχία.

Ο πόλεμος των Φόκλαντ το 1982

Η κορύφωση της διαμάχης σημειώθηκε τον Απρίλιο του 1982, όταν η στρατιωτική χούντα της Αργεντινής εισέβαλε στα Φόκλαντ και κατέλαβε τα νησιά.

Η απάντηση της Βρετανίας ήταν άμεση.

Η κυβέρνηση της Μάργκαρετ Θάτσερ απέστειλε μεγάλη ναυτική δύναμη στον Νότιο Ατλαντικό, οδηγώντας σε έναν πόλεμο διάρκειας 74 ημερών.

Τον Ιούνιο του 1982 οι βρετανικές δυνάμεις ανέκτησαν τον πλήρη έλεγχο των νησιών, ενώ η ήττα αποτέλεσε σημαντικό πλήγμα για τη στρατιωτική κυβέρνηση της Αργεντινής.

Ένα από τα συχνότερα ερωτήματα αφορά τον λόγο για τον οποίο το ΝΑΤΟ δεν ενεργοποίησε το Άρθρο 5 υπέρ της Βρετανίας.

Η απάντηση είναι απλή:

Τα Φόκλαντ βρίσκονται εκτός της γεωγραφικής περιοχής κάλυψης του ΝΑΤΟ.

Το Άρθρο 5 αφορά επιθέσεις που πραγματοποιούνται στη Βόρεια Ατλαντική περιοχή και όχι στον Νότιο Ατλαντικό. Συνεπώς, η εισβολή της Αργεντινής δεν ενεργοποίησε τη ρήτρα συλλογικής άμυνας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν συμμετείχαν στρατιωτικά στον πόλεμο του 1982, ωστόσο παρείχαν σημαντική υποστήριξη στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Μεταξύ άλλων: παρείχαν πληροφορίες και στρατιωτικές πληροφορίες, προμήθευσαν πυραύλους AIM-9L Sidewinder και διατήρησαν διπλωματική υποστήριξη προς το Λονδίνο.

Αρχικά η κυβέρνηση Ρίγκαν επιχείρησε να μεσολαβήσει μεταξύ των δύο χωρών, όμως τελικά στήριξε τη Βρετανία, χωρίς να εμπλακεί άμεσα στις επιχειρήσεις.

Το 1965, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε το Ψήφισμα 2065, αναγνωρίζοντας ότι υπάρχει διαφορά κυριαρχίας ανάμεσα στην Αργεντινή και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ο ΟΗΕ έχει καλέσει επανειλημμένα τις δύο χώρες να επιλύσουν το ζήτημα μέσω διαπραγματεύσεων και ειρηνικού διαλόγου.

Ωστόσο, ο οργανισμός δεν έχει αποφανθεί ποια χώρα διαθέτει την κυριαρχία στα νησιά.

Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή

Παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει περισσότερα από 40 χρόνια από τον πόλεμο του 1982, η διαμάχη παραμένει ενεργή.

Η κυβέρνηση του προέδρου της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, έχει δηλώσει ότι επιθυμεί την επιστροφή των Μαλβίνων μέσω διπλωματικών διαδικασιών, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο επαναλαμβάνει ότι η κυριαρχία των Φόκλαντ δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Τα πρόσφατα περιστατικά σε ποδοσφαιρικούς αγώνες αποδεικνύουν ότι το θέμα εξακολουθεί να αποτελεί ισχυρό σύμβολο εθνικής ταυτότητας για την Αργεντινή, ενώ για τη Βρετανία παραμένει ζήτημα προστασίας του δικαιώματος αυτοδιάθεσης των κατοίκων των νησιών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το ράλι δεν αφορά πλέον μόνο στις Big Tech
• Πώς οι γίγαντες της τεχνητής νοημοσύνης ξαναγράφουν την ιστορία των εφευρέσεων
• Business Monitor: Από τους προορισμούς του αύριο στην επέμβαση που καταργεί τις αποστάσεις
• Γιατί ο μισθός κοστίζει πολύ στην επιχείρηση και φτάνει μειωμένος στον εργαζόμενο