Η Ινδία «φρενάρει» τις αγορές χρυσού για να προστατεύσει την οικονομία
Η κυβέρνηση της Ινδίας προχωρά σε δραστική αυστηροποίηση της πολιτικής εισαγωγών πολύτιμων μετάλλων, αυξάνοντας απότομα τους συνολικούς δασμούς σε χρυσό και ασήμι στο 15% από 6%, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις πιέσεις που δέχεται η ρουπία και να συγκρατήσει το διογκούμενο εμπορικό έλλειμμα της χώρας.
Η απόφαση ανακοινώθηκε λίγες ημέρες μετά τη δημόσια έκκληση του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι προς τους πολίτες να περιορίσουν για έναν χρόνο τις αγορές πολύτιμων μετάλλων, καθώς η εκρηκτική άνοδος της ζήτησης για χρυσό συνδυάζεται με το αυξημένο ενεργειακό κόστος και επιβαρύνει σημαντικά τα εξωτερικά οικονομικά μεγέθη της χώρας.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, οι εισαγωγές χρυσού και ασημιού θα επιβαρύνονται πλέον με βασικό τελωνειακό δασμό 10% και επιπλέον φόρο 5%, αυξάνοντας αισθητά το συνολικό κόστος εισαγωγής.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση για χρυσό στην Ινδία έχει εκτοξευθεί. Όπως προκύπτει από στοιχεία του World Gold Council, οι μέσες μηνιαίες εισαγωγές χρυσού ανήλθαν στους 83 τόνους κατά το πρώτο δίμηνο του 2026, έναντι περίπου 53 τόνων το 2025.
Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στην ενισχυμένη επενδυτική ζήτηση, με την αξία της αγοράς χρυσού στην Ινδία να σχεδόν διπλασιάζεται το πρώτο τρίμηνο του 2026 και να φτάνει σε ιστορικό υψηλό περίπου 25 δισ. δολαρίων.
Την ίδια στιγμή, η Ινδία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένες πιέσεις λόγω της ανόδου των διεθνών τιμών ενέργειας και της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή. Ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ σημαντικό μέρος των ενεργειακών προμηθειών της διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ.
Το εμπορικό έλλειμμα της χώρας για το οικονομικό έτος που ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2026 ξεπέρασε τα 330 δισ. δολάρια, από περίπου 280 δισ. δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο χρυσός και το ασήμι αντιστοιχούσαν σχεδόν στο 11% των συνολικών εισαγωγών της χώρας, ενώ το πετρέλαιο και τα πετρελαϊκά προϊόντα κάλυπταν περίπου το 22%.
Ο οικονομολόγος Ασίας-Ειρηνικού της S&P Global Ratings, Βίσρουτ Ράνα, εκτίμησε ότι η επιβράδυνση των εισαγωγών χρυσού θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, ωστόσο προειδοποίησε ότι ο βασικός παράγοντας αποσταθεροποίησης παραμένει το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Οι πιέσεις αυτές έχουν ήδη οδηγήσει τη ρουπία σε νέα ιστορικά χαμηλά επίπεδα έναντι του δολαρίου, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη σταθερότητα της ινδικής οικονομίας σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.
Παράλληλα, οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η πολιτική της κυβέρνησης Μόντι σηματοδοτεί μια πιο παρεμβατική προσέγγιση στη διαχείριση της οικονομίας. Η οικονομολόγος της Natixis, Τριν Νγκουγέν, σχολίασε ότι η Ινδία φαίνεται να απομακρύνεται σταδιακά από τη στρατηγική πλήρους απελευθέρωσης της οικονομίας, επιλέγοντας πλέον πιο άμεσες παρεμβάσεις μέσω δασμών και διοικητικών μέτρων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ναρέντρα Μόντι κάλεσε τους πολίτες να περιορίσουν την κατανάλωση καυσίμων, να χρησιμοποιούν περισσότερο τα μέσα μαζικής μεταφοράς, να εργάζονται εξ αποστάσεως όπου είναι δυνατό και να υιοθετούν πρακτικές συνδυασμένων μετακινήσεων.
Με την κίνηση αυτή, η Ινδία εντάσσεται στη λίστα των ασιατικών χωρών που λαμβάνουν μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας και περιορισμού εισαγωγών, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και συναλλάγματος.
