ΗΠΑ: Έτοιμες για μεγάλης κλίμακας επίθεση στο Ιράν εντός 96 ωρών – Το σχέδιο Τραμπ και ο φόβος αντιποίνων
- Οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή είναι επιχειρησιακά έτοιμες για νέα πλήγματα κατά του Ιράν εντός 96 ωρών από σχετική εντολή, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το CNN.
- Το Πεντάγωνο εξετάζει μια επιχείρηση μεγαλύτερης κλίμακας, με πιθανούς στόχους στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και πυρηνικές εγκαταστάσεις, χωρίς ο Τραμπ να έχει λάβει οριστική απόφαση.
- Ανησυχία προκαλούν τα ενδεχόμενα αντίποινα από το Ιράν και τους Χούθι, ενώ η ένταση στα Στενά του Ορμούζ διατηρεί την πίεση στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και στη ναυτιλία.
Σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα βρίσκονται οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, καθώς η Ουάσιγκτον επεξεργάζεται σχέδια για μια νέα, ενδεχομένως μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον του Ιράν.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του CNN, που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, οι στρατιωτικές μονάδες που έχουν συγκεντρωθεί στην περιοχή θα μπορούσαν να ξεκινήσουν επιχειρήσεις εντός 96 ωρών από τη στιγμή που θα λάβουν εντολή από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση αφορά τον απαιτούμενο χρόνο μετά από πιθανή προεδρική απόφαση και δεν σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί εντολή επίθεσης ή ότι τα πλήγματα θα πραγματοποιηθούν μέσα στις επόμενες τέσσερις ημέρες.
Οι πηγές του αμερικανικού δικτύου επισημαίνουν ότι η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή επαρκεί πλέον για την εκτέλεση μιας ευρύτερης επιχείρησης, η οποία θα μπορούσε να ξεπεράσει κατά πολύ την κλίμακα των περιορισμένων πληγμάτων των προηγούμενων μηνών.
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο άμεσων ιρανικών αντιποίνων, την πίεση του Ισραήλ για κοινή στρατιωτική δράση και το παρατεταμένο αδιέξοδο γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Το σχέδιο του Πενταγώνου για νέα πλήγματα στο Ιράν
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του CNN, η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) και το Πεντάγωνο έχουν επεξεργαστεί έναν εκτεταμένο κατάλογο πιθανών στόχων στο Ιράν.
Σε αυτόν περιλαμβάνονται στρατιωτικές εγκαταστάσεις, πυρηνικές υποδομές και ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Το εύρος του σχεδιασμού διαφοροποιείται από την τακτική των περιορισμένων επιχειρήσεων που έχουν πραγματοποιήσει οι ΗΠΑ μετά την αναστολή των πλήρους κλίμακας πολεμικών επιχειρήσεων νωρίτερα μέσα στο έτος.
Οι προηγούμενες επιθέσεις επικεντρώνονταν κυρίως σε ραντάρ, εκτοξευτές πυραύλων και άλλα στρατιωτικά μέσα, τα οποία οι ιρανικές δυνάμεις μπορούσαν σε αρκετές περιπτώσεις να επισκευάσουν ή να αντικαταστήσουν.
Οι νέες επιλογές που εξετάζονται φέρεται να έχουν μεγαλύτερο εύρος και να αποσκοπούν στην πρόκληση πιο ουσιαστικών απωλειών στις επιχειρησιακές δυνατότητες της Τεχεράνης.
Ένας από τους αξιωματούχους που μίλησαν στο CNN χαρακτήρισε την πιθανή επιχείρηση ως ιδιαίτερα εκτεταμένη.
Ωστόσο, η ύπαρξη στρατιωτικών σχεδίων δεν συνεπάγεται ότι έχει εγκριθεί η εφαρμογή τους.
Ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου υπενθύμισε ότι βασική αποστολή του υπουργείου είναι να αναπτύσσει στρατιωτικές επιλογές και να εκτελεί εκείνες που εγκρίνει ο πρόεδρος.
Πότε θα μπορούσε να δοθεί η εντολή Τραμπ
Ορισμένοι νυν και πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν τις εσωτερικές συζητήσεις θεωρούν ότι μια νέα επιχείρηση αποτελεί σοβαρό ενδεχόμενο πριν από το τέλος του 2026.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που καταγράφει το CNN, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην περίοδο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ στις 3 Νοεμβρίου.
Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει καταλήξει σε οριστική απόφαση για τη στρατιωτική στρατηγική που θα ακολουθήσει.
Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι ο πρόεδρος έχει και στο παρελθόν εξετάσει επιλογές στρατιωτικής δράσης χωρίς τελικά να τις εγκρίνει.
Η πολιτική απόφαση παραμένει επομένως ανοιχτή, παρά το προχωρημένο στάδιο του επιχειρησιακού σχεδιασμού.
Επιπλέον, το αμερικανικό επιτελείο αναγνωρίζει ότι οι νέες επιχειρήσεις θα ήταν ιδιαίτερα απαιτητικές.
Οι ιρανικές δυνάμεις έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη εξοικείωση με τις αμερικανικές τακτικές, γεγονός που δυσκολεύει την πλήρη εξουδετέρωση των πιθανών στόχων.
Φόβοι για άμεσα αντίποινα από Ιράν και Χούθι
Την ίδια στιγμή, αυξάνονται οι ανησυχίες για την αντίδραση της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, το Ιράν και οι Χούθι της Υεμένης αντιμετωπίζουν ως ιδιαίτερα σοβαρό το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών ή ισραηλινών πληγμάτων.
Οι υπηρεσίες εκτιμούν ότι, εάν πραγματοποιηθεί επίθεση εναντίον του Ιράν, θα μπορούσαν να ακολουθήσουν άμεσα αντίποινα κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων και προσωπικού στη Μέση Ανατολή και ενδεχομένως σε άλλες περιοχές.
Το κλίμα επιβαρύνεται από υπόμνημα της 23ης Οκτωβρίου, το οποίο απέστειλε ο διευθυντής των αμερικανικών Εθνικών Πληροφοριών, Τζέι Κλέιτον, στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Στο έγγραφο αναφέρεται ότι, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν συγκεντρώσει οι ΗΠΑ, το Ιράν έχει αυξήσει τις προσπάθειες στοχοποίησης Αμερικανών πολιτών και αξιωματούχων.
Ορισμένα από τα καταγγελλόμενα σχέδια επιθέσεων χαρακτηρίζονται ως προχωρημένα, τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και σε άλλες χώρες.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν αξιολογήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών και δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση ότι επίκειται συγκεκριμένη επίθεση.
Οι ΗΠΑ μειώνουν το προσωπικό στις πρεσβείες της περιοχής
Η αυξημένη ανησυχία για την ασφάλεια έχει ήδη οδηγήσει σε προληπτικά μέτρα σε αμερικανικές διπλωματικές αποστολές.
Η Ουάσιγκτον έχει διατάξει την αποχώρηση μη απαραίτητου προσωπικού και μελών οικογενειών από την αμερικανική διπλωματική αποστολή στη Σαουδική Αραβία.
Παράλληλα, άλλες πρεσβείες στη Μέση Ανατολή λειτουργούν με περιορισμένη στελέχωση, στο πλαίσιο ενισχυμένων μέτρων προστασίας.
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, περαιτέρω περιορισμοί προσωπικού ενδέχεται να εφαρμοστούν και σε άλλες αποστολές.
Αντίστοιχες προσαρμογές πραγματοποιούνται και στον στρατιωτικό τομέα, με ορισμένους μη απαραίτητους στρατιωτικούς που επρόκειτο να μετακινηθούν στην περιοχή να ενημερώνονται ότι η ανάπτυξή τους δεν θα πραγματοποιηθεί όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί.
Οι κινήσεις αυτές συνδέονται με την αξιολόγηση της απειλής από το Ιράν και τους Χούθι.
Δεν αποτελούν, από μόνες τους, επιβεβαίωση ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει αποφασίσει να πραγματοποιήσει νέα επίθεση.
Στενά του Ορμούζ: Η γεωπολιτική ένταση απειλεί πετρέλαιο και ναυτιλία
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Η περιοχή συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές και αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για τη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ενώ παράλληλα υποστηρίζουν τη διέλευση εμπορικών πλοίων από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.
Παρά τη σταδιακή αύξηση των δεξαμενόπλοιων που διασχίζουν τα Στενά, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου παραμένουν υπό πίεση λόγω του κινδύνου νέων επιθέσεων.
Η αβεβαιότητα επηρεάζει επίσης το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών, τις ασφαλιστικές καλύψεις και τον προγραμματισμό των ενεργειακών επιχειρήσεων.
Μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να αυξήσει τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα και να επιβαρύνει περαιτέρω τις ενεργειακές αγορές.
Οι πιθανές συνέπειες θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια, την έκταση και τη γεωγραφική εξέλιξη οποιασδήποτε σύγκρουσης.
Η επίσκεψη του διοικητή της CENTCOM στο Ορμούζ
Ενδεικτική της σημασίας που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην περιοχή είναι η επίσκεψη του διοικητή της CENTCOM, ναυάρχου Μπραντ Κούπερ, στα Στενά του Ορμούζ την Κυριακή 25 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με την αμερικανική στρατιωτική διοίκηση, ο Κούπερ πραγματοποίησε πτήση με ελικόπτερο πάνω από την περιοχή, προκειμένου να αξιολογήσει τις επιχειρησιακές συνθήκες.
Συναντήθηκε επίσης με στρατιωτικούς που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις απομάκρυνσης ιρανικών ναρκών.
Η CENTCOM υπογράμμισε τη δέσμευσή της για τη διατήρηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και τη συνεργασία με τις χώρες του Κόλπου και τη διεθνή ναυτιλιακή βιομηχανία.
Ωστόσο, Αμερικανός αξιωματούχος που επικαλείται το CNN παραδέχθηκε ότι η σημερινή κατάσταση στην περιοχή δεν μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον.
Η παρατεταμένη ένταση στο Ορμούζ αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που επηρεάζει τις επιλογές του Λευκού Οίκου.
Το Ισραήλ ζητά νέα πλήγματα – Γιατί οι ΗΠΑ φέρονται να είπαν «όχι»
Σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό διαδραματίζει και το Ισραήλ, το οποίο, σύμφωνα με το CNN, έχει ζητήσει από την Ουάσιγκτον υποστήριξη για νέες επιθέσεις κατά του Ιράν.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να επιδίωξε κοινή στρατιωτική επιχείρηση πριν από τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου.
Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι ζήτησαν από την ισραηλινή κυβέρνηση να καθυστερήσει τις επιχειρήσεις μέχρι να ολοκληρωθεί ο αμερικανικός σχεδιασμός.
Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή ασφαλείας που επικαλείται το CNN, ένας από τους παράγοντες που επηρέασαν την απόφαση ήταν η ανησυχία ότι μια νέα μεγάλης κλίμακας σύγκρουση θα μπορούσε να διαταράξει την εκλογική διαδικασία στο Ισραήλ.
Το ενδεχόμενο αυτό φέρεται να τέθηκε από τον αρχηγό των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, Εγιάλ Ζαμίρ, στον Αμερικανό στρατηγό Νταν Κέιν.
Το Ισραήλ φέρεται έτσι να ανέβαλε προσωρινά τα σχέδιά του, συνεχίζοντας πάντως την προετοιμασία για πιθανή κοινή επιχείρηση.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί και η ανάγκη αμερικανικής υποστήριξης στην αντιπυραυλική άμυνα, καθώς τα ισραηλινά αποθέματα αμυντικών πυρομαχικών έχουν δεχθεί σημαντική πίεση στη διάρκεια του πολέμου.
Ο Νετανιάχου θέτει ως στόχο την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος
Στο πολιτικό πεδίο, ο Νετανιάχου έχει διατυπώσει ακόμη πιο εκτεταμένους στόχους για το Ιράν.
Σε πρόσφατη ομιλία του σε τελετή αποφοίτησης των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, δήλωσε ότι έχει δώσει εντολή στον στρατό, τη Μοσάντ και τις υπόλοιπες υπηρεσίες ασφαλείας να εργαστούν με στόχο την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών που επικαλείται το CNN, παραμένουν ερωτήματα για το κατά πόσο το Ισραήλ διαθέτει σαφές και εφαρμόσιμο σχέδιο για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Η αλλαγή καθεστώτος αποτελεί πολύ ευρύτερο στρατηγικό εγχείρημα από την καταστροφή επιμέρους στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Επιπλέον, δεν έχει ανακοινωθεί ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει υιοθετήσει επισήμως αυτόν τον στόχο ως σκοπό ενδεχόμενης νέας επιχείρησης.
Η απόσταση ανάμεσα στον στρατιωτικό σχεδιασμό και στον επιδιωκόμενο πολιτικό στόχο παραμένει επομένως ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα.
Το οικονομικό κόστος μιας νέας ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή
Μια νέα μεγάλης κλίμακας επίθεση στο Ιράν θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις που ξεπερνούν τα όρια της περιοχής.
Η πιθανότητα νέων πληγμάτων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις ή διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί βασικό παράγοντα αβεβαιότητας για τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου.
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους θα μπορούσε να μεταφερθεί στις τιμές καυσίμων, στις μεταφορές και στην παραγωγή, δημιουργώντας πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις σε εισαγωγικές οικονομίες.
Ταυτόχρονα, η επιδείνωση της ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερα ασφάλιστρα για τα εμπορικά πλοία και σε μεγαλύτερο λειτουργικό κόστος για τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις.
Για την Ελλάδα, λόγω της μεγάλης παρουσίας της ελληνόκτητης ναυτιλίας στις διεθνείς μεταφορές ενέργειας, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών του Κόλπου αποτελεί ζήτημα με άμεση επιχειρηματική σημασία.
Ωστόσο, το μέγεθος των οικονομικών επιπτώσεων παραμένει αβέβαιο και εξαρτάται από το εάν θα πραγματοποιηθεί νέα επίθεση και από το πώς θα εξελιχθεί μια ενδεχόμενη κλιμάκωση.
Το κρίσιμο ερώτημα για τον Λευκό Οίκο
Η αποκάλυψη του CNN δείχνει ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν πλέον την επιχειρησιακή δυνατότητα να προχωρήσουν σε μια νέα σημαντική στρατιωτική επιχείρηση μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Ωστόσο, η στρατιωτική ετοιμότητα δεν ισοδυναμεί με πολιτική απόφαση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να σταθμίζει τους κινδύνους μιας νέας κλιμάκωσης, την πιθανότητα ιρανικών αντιποίνων, τις ενεργειακές επιπτώσεις και το ενδεχόμενο διπλωματικής συμφωνίας.
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ συνεχίζει να πιέζει για αυστηρότερη στρατιωτική αντιμετώπιση της Τεχεράνης, ενώ οι αμερικανικές υπηρεσίες προειδοποιούν για απειλές κατά προσωπικού και εγκαταστάσεων στην ευρύτερη περιοχή.
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι εάν η Ουάσιγκτον θα επιλέξει τη στρατιωτική κλιμάκωση ή εάν θα αναζητήσει μια νέα διπλωματική διέξοδο, σε μια σύγκρουση που εξακολουθεί να επηρεάζει την ενεργειακή ασφάλεια, το εμπόριο και τη γεωπολιτική σταθερότητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Καύσιμα: Η παράταση των επιδοτήσεων και η διεκδίκηση έως 400 εκατ. ευρώ από τις Βρυξέλλες
- Γιατί η πρόσβαση στις αγορές δεν σημαίνει και καλύτερες αποδόσεις
- Γαλλία: Η κρίση χρέους επηρεάζει την κούρσα διαδοχής στην ΕΚΤ
- Στις χώρες με τις υψηλότερες ανισορροπίες στην αγορά φυσικού αερίου η Ελλάδα
