Κρίση στην Google DeepMind; Γιατί Νομπελίστες και κορυφαίοι ερευνητές φεύγουν για OpenAI και Anthropic

Ακούτε αυτόν τον περίεργο ήχο; Είναι το «σφύριγμα» του ταλέντου που εγκαταλείπει τη Google DeepMind και κατευθύνεται προς την OpenAI και την Anthropic. Υπήρξε μια εποχή που η DeepMind καυχόταν ότι κανείς δεν έφευγε ποτέ από το θρυλικό εργαστήριο ΤΝ. Αυτό σίγουρα δεν ισχύει πλέον.

Τους τελευταίους μήνες, μια σειρά γνωστών ερευνητών έχουν αποχωρήσει. Κάποιοι, όπως ο David Silver, ένας από τους πρώτους εργαζομένους της DeepMind και ένας από τους κορυφαίους στην ενισχυτική μάθηση παγκοσμίως, αποφάσισαν να ιδρύσουν τις δικές τους νεοφυείς επιχειρήσεις (η εταιρεία του Silver ονομάζεται Ineffable Intelligence). Άλλοι, όμως, προσχώρησαν στους βασικούς ανταγωνιστές της DeepMind.

Την περασμένη εβδομάδα, δύο αστέρες της Google DeepMind εγκατέλειψαν την εταιρεία μέσα σε μόλις 48 ώρες. Και οι δύο αποχωρήσεις ήταν σοκαριστικές με τον δικό τους τρόπο, λόγω όσων ενδέχεται να υποδηλώνουν για τις προοπτικές της Google DeepMind στην κούρσα της ΤΝ. Το μήνυμα αυτό δεν πέρασε απαρατήρητο από τους επενδυτές. Η είδηση της αποχώρησής τους οδήγησε τη μετοχή της Google σε πτώση άνω του 5% τη Δευτέρα.

Ένας πρωτοπόρος των chatbots και ένας Νομπελίστας αποχωρούν

Πρώτα, την Πέμπτη, ο Noam Shazeer ανακοίνωσε ότι αποχωρεί για να ενταχθεί στην OpenAI. Ο Shazeer είναι ο διάσημος ερευνητής ΤΝ που βοήθησε στην ανάπτυξη του LaMDA, του πρώτου συστήματος chatbot της Google βασισμένου σε μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs), το 2021, και στη συνέχεια έφυγε απογοητευμένος καθώς η εταιρεία καθυστερούσε να το εμπορευματοποιήσει.

Πριν αποχωρήσει τότε, θεωρείται ότι συνέταξε ένα ανώνυμο υπόμνημα, το οποίο αργότερα διέρρευσε, επικρίνοντας τη Google ως υπερβολικά γραφειοκρατική, αργοκίνητη και υπερβολικά επιφυλακτική απέναντι στο ρίσκο για να μπορέσει να ανταγωνιστεί στην ΤΝ πιο ευέλικτους αντιπάλους. Η κριτική αυτή φάνηκε να επιβεβαιώνεται όταν η OpenAI λάνσαρε το ChatGPT τον Νοέμβριο του 2022 και απέκτησε προβάδισμα, τουλάχιστον στη δημόσια αντίληψη, ως το κορυφαίο εργαστήριο ΤΝ.

Ο Shazeer και ο Daniel de Freitas, ένας ακόμη ερευνητής της Google που είχε συμβάλει στην ανάπτυξη του LaMDA, συνίδρυσαν τη δημοφιλή startup chatbot Character.ai. Ωστόσο, το 2024 επέστρεψαν στη Google μέσω μιας συμφωνίας βάσει της οποίας η Google αδειοδότησε την τεχνολογία της Character έναντι ποσού που φέρεται να έφτασε τα 2,7 δισ. δολάρια. Τώρα ο Shazeer αποχωρεί ξανά.

Λίγες ημέρες μετά την είδηση για τον Shazeer, ο ερευνητής της Google DeepMind John Jumper ανακοίνωσε επίσης ότι φεύγει — αυτή τη φορά για να ενταχθεί στην Anthropic.

Ο Jumper μοιράστηκε το Βραβείο Νόμπελ Χημείας 2024 με τον διευθύνοντα σύμβουλο της DeepMind, Demis Hassabis, για το έργο τους πάνω στο AlphaFold, το σύστημα ΤΝ που μπορούσε να προβλέπει το σχήμα των πρωτεϊνών από τις αλληλουχίες DNA τους, επιλύοντας μια μεγάλη πρόκληση της βιοχημείας που παρέμενε άλυτη για 50 χρόνια.

Μετά τη βράβευση, ο Jumper συνέχισε να εργάζεται στη DeepMind πάνω σε μοντέλα ΤΝ που μπορούσαν να προβλέπουν άλλες ιδιότητες των πρωτεϊνών — όπως τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται μεταξύ τους ή με μικρά μόρια που χρησιμοποιούνται σε φαρμακευτικές εφαρμογές. Παράλληλα, τον ενδιέφερε η χρήση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, όπως αυτά που τροφοδοτούν τα μοντέλα Gemini της Google, ως εργαλείων για την επιστήμη.

Η επιστήμη δεν φαίνεται πλέον να είναι η ύψιστη προτεραιότητα

Παρότι η Google DeepMind εξακολουθεί να διατηρεί μια μεγάλη ομάδα ερευνητών αφιερωμένων στην εφαρμογή της ΤΝ σε θεμελιώδη επιστημονικά προβλήματα και πρόσφατα δημιούργησε ένα σύστημα βασισμένο στο Gemini που λειτουργεί ως «επιστήμονας ΤΝ», βοηθώντας ερευνητές σε διαφορετικά επιστημονικά πεδία, υπάρχει η αίσθηση ότι η επιστήμη σήμερα δεν αποτελεί τόσο υψηλή προτεραιότητα όσο ήταν τα χρόνια πριν από την κυκλοφορία του ChatGPT.

Η Isomorphic Labs, η εταιρεία ανακάλυψης φαρμάκων μέσω ΤΝ που προήλθε από τη DeepMind το 2021 και επίσης διοικείται από τον Hassabis, επικεντρώνεται έντονα στην επιστήμη, αλλά με στόχο την εμπορική αξιοποίηση της έρευνας και όχι τη βασική, «ανοικτού ορίζοντα» επιστημονική έρευνα.

Την ίδια στιγμή, ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Dario Amodei, δήλωσε πρόσφατα ότι η εταιρεία σκοπεύει να επενδύσει περισσότερο στη βιολογία. Η πρόσληψη του Jumper αποτελεί αναμφίβολα μέρος αυτού του σχεδίου.

Είναι θέμα χρημάτων;

Ούτε ο Shazeer ούτε ο Jumper έχουν εξηγήσει δημόσια γιατί αποχωρούν.

Η πιο απλή εξήγηση θα μπορούσε να είναι τα χρήματα, αν και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι και οι δύο αμείβονταν ήδη εξαιρετικά καλά. Ο Shazeer θεωρείται ότι κέρδισε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια από τη συμφωνία αδειοδότησης της Character.ai. Επιπλέον, τόσο ο ίδιος όσο και ο Jumper πιθανότατα ανήκαν στην κατηγορία ερευνητών της DeepMind που έλαβαν μεγάλες ποσότητες ειδικών δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών (stock options), τα οποία κατοχυρώνονταν με επιταχυνόμενο ρυθμό, μια τακτική που η Google υιοθέτησε για να αποτρέψει τη φυγή ταλέντων προς εταιρείες όπως το εργαστήριο Superintelligence της Meta.

Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να είναι κανείς απλώς πλούσιος και στο να αποκτήσει πλούτο, κάτι που ίσως πετύχουν αν η Anthropic και η OpenAI εισαχθούν στο χρηματιστήριο, όπως αναμένεται τους επόμενους μήνες.

Ωστόσο, τα χρήματα δεν φαίνονται να είναι η πιο πειστική εξήγηση. Ο Shazeer είναι πιθανότατα ήδη πολυεκατομμυριούχος. Όσο για τον Jumper, δεν δίνει την εντύπωση ανθρώπου που παρακινείται πρωτίστως από οικονομικά κίνητρα. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι θα εγκατέλειπε τη Google DeepMind αν δεν πίστευε ότι οι επιστημονικές ευκαιρίες στην Anthropic ήταν πραγματικά καλύτερες — και αυτό θα ήταν πολύ πιο ανησυχητικό νέο για τη DeepMind.

Χάνει η Google DeepMind τη θέση της στην κορυφή;

Παρατηρητές του κλάδου αναρωτιούνται πλέον ανοιχτά αν το εργαστήριο αρχίζει να απομακρύνεται από την πρώτη γραμμή της κούρσας της ΤΝ.

Τα κορυφαία μοντέλα της, Gemini 3.5 Flash και Gemini 3.1 Pro, συχνά κατατάσσονται εκτός της πρώτης πεντάδας σε διάφορους πίνακες αξιολόγησης μοντέλων ΤΝ, έχοντας μείνει πίσω από μοντέλα της Anthropic και της OpenAI, καθώς και από κινεζικά εργαστήρια όπως η Zhipu AI και η MiniMax.

Παράλληλα, ο ρυθμός ανάπτυξης των μοντέλων της φαίνεται να έχει επιβραδυνθεί. Στο Google I/O τον Μάιο, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι ετοιμάζει την ευρεία διάθεση του Gemini 3.5 Pro, με στόχο τον Ιούνιο. Αυτό σημαίνει ότι το Gemini 3.5 Pro θα κυκλοφορήσει περίπου τέσσερις μήνες μετά την τελευταία μεγάλη κυκλοφορία αιχμής της εταιρείας, το Gemini 3.1 Pro τον Φεβρουάριο.

Αντίθετα, η Anthropic κυκλοφόρησε δύο σημαντικές αναβαθμίσεις του Claude Opus στο ίδιο χρονικό διάστημα και παρουσίασε επίσης μια νέα κατηγορία μοντέλων ΤΝ, τα Mythos, τα οποία θεωρούνται κορυφαία στην εκτέλεση μακροχρόνιων αυτόνομων εργασιών, ιδιαίτερα στους τομείς του προγραμματισμού και της κυβερνοασφάλειας.

Ένα πολιτισμικό πρόβλημα;

Συζητώντας με νυν και πρώην εργαζομένους της Google DeepMind, αλλά και με ανθρώπους που γνωρίζουν καλά το εργαστήριο, διαμορφώνεται η αίσθηση ότι οι παλαιότερες επικρίσεις του Shazeer εξακολουθούν να ισχύουν.

Η εταιρεία φαίνεται να επιβαρύνεται από το μέγεθός της, με μια κουλτούρα που συχνά περιγράφεται ως γραφειοκρατική, σε ορισμένες περιπτώσεις σχεδόν δυσκίνητη, και ιδιαίτερα επιφυλακτική απέναντι στο ρίσκο.

Οι υπερασπιστές της Alphabet αντιτείνουν ότι η Google, με δισεκατομμύρια χρήστες, δεν μπορεί να αναλαμβάνει τα ίδια ρίσκα με εταιρείες όπως η OpenAI και η Anthropic. Σε αντίθεση με αυτές τις ζημιογόνες νεοφυείς επιχειρήσεις που χρηματοδοτούνται από επενδυτικά κεφάλαια, η Alphabet έχει κέρδη να προστατεύσει και υποχρέωση απέναντι στους μετόχους της να μην προχωρά σε κινήσεις που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τις αποδόσεις τους.

Ίσως μάλιστα ορισμένα στελέχη της Google να πιστεύουν ότι η εταιρεία δεν χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα τολμηρή. Η απειλή που δημιούργησε το ChatGPT το 2022 ανάγκασε την εταιρεία να αλλάξει ταχύτητα. Όμως, αφού αντιμετώπισε αυτό που αρχικά φαινόταν ως υπαρξιακή απειλή για τη μηχανή αναζήτησής της, ίσως επέστρεψε σε πιο παραδοσιακούς ρυθμούς λειτουργίας.

Η Google έχει δείξει ότι, εφόσον μπορεί να συμβαδίζει περίπου με τις τεχνολογικές εξελίξεις των ανταγωνιστών της, το τεράστιο πλεονέκτημά της στη διανομή προϊόντων πιθανότατα αρκεί για να τη διατηρήσει στο παιχνίδι.

Ωστόσο, αυτό δεν είναι το είδος κουλτούρας που προσελκύει και διατηρεί τους κορυφαίους ερευνητές ΤΝ του κόσμου.

Και σίγουρα δεν είναι ο τρόπος με τον οποίο θέλει να παίζει ο Hassabis. Ο πρώην παιδί-θαύμα του σκακιού είναι εξαιρετικά ανταγωνιστικός. Είναι πολύ πιθανό να θεωρεί τις απώλειες των Shazeer και Jumper ως προσωπικό πλήγμα και αναμφίβολα θα κάνει ό,τι μπορεί για να επαναφέρει τη Google DeepMind στην κορυφή.

Το πώς ακριβώς θα το πετύχει, όμως, μένει να φανεί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Bank of America: Έρχεται δύσκολο καλοκαίρι για το ευρώ – «Στοιχηματίζει» στο δολάριο
• Μιχάλης Τυρίμος (Capacitor Partners): Ελλάδα και Κύπρος χτίζουν κοινό οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης
• Ανάπτυξη χωρίς ευημερία; Γιατί οι Έλληνες δεν νιώθουν την οικονομική ανάκαμψη
• Τουρισμός: Άλμα 37% στα έσοδα και 27% στις αφίξεις – Νέο ρεκόρ προ των πυλών