Meta: Το mega data center που «στέγνωσε» περιοχή των ΗΠΑ φτάνει στην Ισπανία
- Η Meta σχεδιάζει νέο τεράστιο data center στην Talavera de la Reina, με υψηλές ενεργειακές και υδατικές απαιτήσεις.
- Οικολογικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι το έργο θα επιβαρύνει δραματικά μια ήδη άνυδρη περιοχή της Spain, όπου οι υδάτινοι πόροι βρίσκονται υπό πίεση.
- Το project θυμίζει την κρίση νερού που συνδέθηκε με εγκαταστάσεις της Meta στην Georgia, όπου κάτοικοι κατήγγειλαν σοβαρές ελλείψεις πόσιμου νερού.
Η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των cloud υπηρεσιών μετατρέπει τα data centers σε μία από τις πιο ενεργοβόρες και υδροβόρες υποδομές της νέας ψηφιακής οικονομίας — και η Meta βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας νέας περιβαλλοντικής σύγκρουσης στην Ευρώπη.
Ο αμερικανικός τεχνολογικός κολοσσός σχεδιάζει την κατασκευή ενός γιγαντιαίου «Meta Data Center Campus» στην Talavera de la Reina, στην επαρχία του Toledo, με τις εργασίες να αναμένεται να ξεκινήσουν το 2026 και τον πλήρη ορίζοντα ανάπτυξης να εκτείνεται σχεδόν σε μία δεκαετία.
Το συγκρότημα θα καταλαμβάνει περίπου 191 εκτάρια στη βιομηχανική ζώνη Τορεϊέρο και θα απαιτεί ισχύ 248 MW — επίπεδο κατανάλωσης που αντιστοιχεί σε μικρή πόλη.
Το μεγάλο πρόβλημα: το νερό
Η βασική εστία αντιδράσεων αφορά την κατανάλωση νερού. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το data center θα χρειάζεται περίπου 6,3 κυβικά εκατόμετρα νερού ετησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο 8% των συνολικών διαθέσιμων υδάτινων πόρων της πόλης.
Οικολογικές οργανώσεις χαρακτηρίζουν το σχέδιο μη βιώσιμο για μια περιοχή που ήδη αντιμετωπίζει:
- επαναλαμβανόμενες ξηρασίες,
- ακραία καλοκαιρινά κύματα ζέστης,
- πίεση στους ποταμούς Tagus River και Alberche River,
- προβλήματα διαχείρισης υδάτινων αποθεμάτων.
Η Υδρογραφική Συνομοσπονδία του Τάγου είχε ήδη προειδοποιήσει από το 2023 ότι οι ανάγκες του έργου θα μπορούσαν να περιορίσουν δραστικά τη διαθεσιμότητα νερού για άλλες χρήσεις στην περιοχή.
Παρά τις αντιδράσεις, η περιφερειακή κυβέρνηση της Castile-La Mancha ενέκρινε το έργο μέσω ειδικού καθεστώτος «Έργου Ιδιαίτερου Ενδιαφέροντος», επικαλούμενη τις επενδύσεις, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη στρατηγική σημασία της εγκατάστασης.
Το προηγούμενο της Τζόρτζια
Οι αντιδράσεις στην Ισπανία ενισχύονται από το παράδειγμα της Georgia στις ΗΠΑ, όπου μεγάλη εγκατάσταση της Meta κατηγορήθηκε ότι συνέβαλε σε σοβαρές πιέσεις στο τοπικό υδροδοτικό σύστημα.
Στην κομητεία Νιούτον, το data center της εταιρείας καταναλώνει περίπου 1,9 εκατ. λίτρα νερού ημερησίως — σχεδόν το 10% της συνολικής παροχής της περιοχής. Τοπικές αρχές έχουν προειδοποιήσει ότι χωρίς επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων σε υποδομές ανακύκλωσης, η περιοχή ενδέχεται να αντιμετωπίσει δομική κρίση νερού μέχρι το 2030.
Κάτοικοι της περιοχής έχουν ήδη καταγγείλει προβλήματα στην πρόσβαση σε πόσιμο νερό, μετατρέποντας το project της Meta σε σημείο αναφοράς για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ψηφιακής οικονομίας.
AI, data centers και η νέα μάχη για τους φυσικούς πόρους
Η Meta υποστηρίζει ότι το ισπανικό data center θα χρησιμοποιεί προηγμένα συστήματα ψύξης ξηρού αέρα για να περιορίσει την κατανάλωση νερού. Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα αυτών των τεχνολογιών σε μια περιοχή όπου οι θερμοκρασίες ξεπερνούν συχνά τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Οι επικριτές του έργου υπενθυμίζουν επίσης ότι η Meta είχε αναγκαστεί να ακυρώσει αντίστοιχο project στις Netherlands εξαιτίας της εθνικής κρίσης νερού και των έντονων κοινωνικών αντιδράσεων.
Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο δίλημμα που αντιμετωπίζουν πλέον κυβερνήσεις και κοινωνίες: καθώς η τεχνητή νοημοσύνη, το cloud computing και τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα απαιτούν ολοένα περισσότερα data centers, η μάχη για ενέργεια και νερό εξελίσσεται σε έναν από τους πιο κρίσιμους γεωοικονομικούς και περιβαλλοντικούς ανταγωνισμούς της επόμενης δεκαετίας.
