Πώς το Ελ Νίνιο απειλεί την παγκόσμια διατροφική αλυσίδα
Οι αγορές αγροτικών προϊόντων παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία τις εξελίξεις στην Ασία, καθώς η μεγαλύτερη πληθυσμιακά περιοχή του πλανήτη βρίσκεται αντιμέτωπη με παρατεταμένη ξηρασία και βροχοπτώσεις χαμηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής τροφίμων. Από τις σιτοπαραγωγικές περιοχές της Ινδίας και της Αυστραλίας μέχρι τους ορυζώνες της Νοτιοανατολικής Ασίας και τις φυτείες φοινικέλαιου της Ινδονησίας, οι παραγωγοί βλέπουν τις αποδόσεις να πιέζονται και τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις να περιορίζονται.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο καθώς η ξηρασία προστίθεται στις ελλείψεις λιπασμάτων και καυσίμων που έχουν επηρεάσει την παγκόσμια αγροτική παραγωγή μετά τον πόλεμο με το Ιράν.
Ένα από τα ισχυρότερα Ελ Νίνιο των τελευταίων δεκαετιών
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026 θα διαμορφωθεί ένα από τα ισχυρότερα επεισόδια Ελ Νίνιο που έχουν καταγραφεί τις τελευταίες δεκαετίες.
Το φαινόμενο αναμένεται να ενισχύσει τις ξηρές και θερμές συνθήκες σε μεγάλο μέρος της Ασίας και της Αυστραλίας, ενώ αντίθετα θα αυξήσει τις βροχοπτώσεις σε περιοχές της αμερικανικής ηπείρου.
Ο μετεωρολόγος Κρις Χάιντ της SkyFi σημειώνει ότι τα πρώτα σημάδια της επιδείνωσης είναι ήδη ορατά μέσω δορυφορικών παρατηρήσεων, με αρκετές περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας να εμφανίζουν έντονα χαρακτηριστικά ξηρασίας.
Παράλληλα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η κλιματική αλλαγή ενισχύει τις συνέπειες του φαινομένου, καθιστώντας πιο ακραίες τις επιπτώσεις του στις καλλιέργειες.
Πίεση στις καλλιέργειες της Ασίας
Η Ινδία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με καθυστερήσεις στην έναρξη της καλλιεργητικής περιόδου, καθώς η μετεωρολογική υπηρεσία της χώρας αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις για τους μουσώνες.
Η καθυστερημένη άφιξη των βροχών δημιουργεί προβλήματα στις σπορές ρυζιού, σόγιας, καλαμποκιού, οσπρίων και ζαχαροκάλαμου, ενώ οι παραγωγοί ανησυχούν ότι οι βροχοπτώσεις θα παραμείνουν χαμηλότερες από το φυσιολογικό και μετά την έναρξη της περιόδου των μουσώνων.
Την ίδια στιγμή, η Ταϊλάνδη, οι Φιλιππίνες, το Βιετνάμ και η Ινδονησία αντιμετωπίζουν αυξημένους κινδύνους για τις καλλιέργειες ρυζιού. Σε αρκετές περιοχές της Ινδονησίας, οι βροχοπτώσεις έχουν ουσιαστικά σταματήσει για περισσότερες από δέκα ημέρες, ενώ οι προβλέψεις παραμένουν απογοητευτικές.
Οι παραγωγοί προειδοποιούν ότι, αν η ξηρασία συνεχιστεί, πολλές περιοχές θα αναγκαστούν να περιορίσουν τη δεύτερη ετήσια συγκομιδή τους, μειώνοντας περαιτέρω την προσφορά στην αγορά.
Οι τιμές τροφίμων αρχίζουν να αντιδρούν
Οι ανησυχίες για τις μελλοντικές σοδειές έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του σιταριού έχουν αυξηθεί περίπου 20% από τις αρχές του έτους, ενώ το ρύζι στις βασικές εξαγωγικές αγορές της Νοτιοανατολικής Ασίας έχει ενισχυθεί κατά περίπου 15% μέσα σε έναν μήνα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο περιορισμών στις εξαγωγές από την Ινδία, η οποία καλύπτει περίπου το 40% του παγκόσμιου εμπορίου ρυζιού. Παρότι η χώρα διαθέτει σημαντικά αποθέματα, οι αγορές φοβούνται ότι ενδεχόμενα προβλήματα στους μουσώνες θα μπορούσαν να οδηγήσουν την κυβέρνηση στη λήψη προστατευτικών μέτρων.
Παράλληλα, αναλυτές επισημαίνουν ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος ίσως δεν αφορά μόνο τις καιρικές συνθήκες αλλά και την επάρκεια λιπασμάτων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της KKP Research, μια σοβαρή έλλειψη θα μπορούσε να μειώσει την παραγωγή ρυζιού κατά 15%-20% στο δυσμενέστερο σενάριο.
Η επόμενη δοκιμασία για τις αγορές
Στην Αυστραλία, οι πρόσφατες βροχοπτώσεις επέτρεψαν την καθυστερημένη σπορά σιταριού, όμως οι παραγωγοί παραμένουν επιφυλακτικοί καθώς οι προβλέψεις δείχνουν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα βροχής τους επόμενους μήνες.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα και η περιοχή της Μαύρης Θάλασσας ενδέχεται να επηρεαστούν λιγότερο από το Ελ Νίνιο, γεγονός που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα στις απώλειες άλλων περιοχών.
Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει εύθραυστη. Εάν οι ξηρές συνθήκες ενταθούν και οι αποδόσεις υποχωρήσουν στις βασικές αγροτικές οικονομίες της Ασίας, η παγκόσμια αγορά τροφίμων θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα ανατιμήσεων, σε μια περίοδο που η επισιτιστική ασφάλεια παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις κυβερνήσεις και τις αγορές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- ΟΠΕΚ+: Αγώνας δρόμου για το πετρέλαιο με κλειστά τα Στενά του Ορμούζ
- Γιατί οι Ευρωπαίοι τουρίστες εγκαταλείπουν τους πολυσύχναστους προορισμούς
- Business Monitor: AI, Finance και το μέλλον της καινοτομίας στο νέο επεισόδιο!
- Συναγερμός στην ΕΚΤ: Ενέργεια και πληθωρισμός αλλάζουν ξανά τη νομισματική πολιτική
