Προειδοποίηση από Bank of England: Το AI απειλεί τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα
Η ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) δεν αποτελεί πλέον μόνο τεχνολογική ή επιχειρηματική πρόκληση. Αρχίζει να αντιμετωπίζεται ως δυνητικός παράγοντας παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής αστάθειας, καθώς τα πιο προηγμένα μοντέλα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερες δυνατότητες αυτονομίας, επίλυσης προβλημάτων και κυβερνοεπιθέσεων.
Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει ο Andrew Bailey, διοικητής της Bank of England και πρόεδρος του Financial Stability Board (FSB), σε επιστολή δύο σελίδων που απέστειλε στους υπουργούς Οικονομικών και τους διοικητές κεντρικών τραπεζών της G20, ενόψει της συνάντησής τους στη Βόρεια Καρολίνα των ΗΠΑ.
Στην επιστολή του, ο Bailey αναφέρεται στα λεγόμενα frontier AI models, δηλαδή τα πλέον προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία παρουσιάζουν, όπως σημειώνει, ολοένα πιο εξελιγμένες δυνατότητες αυτονομίας και επίλυσης προβλημάτων, αλλά και αυξημένες δυνατότητες αξιοποίησης για επιθέσεις.
Η βασική ανησυχία για τον χρηματοπιστωτικό κλάδο αφορά το cyber risk.
Όπως επισημαίνει ο Bailey, η προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να μεταβάλει σημαντικά την ταχύτητα, την κλίμακα και την οικονομική διάσταση των κυβερνοαπειλών. Σε ένα παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό διασύνδεσης, μια κυβερνοεπίθεση δεν θα περιοριζόταν απαραίτητα σε μία χώρα ή έναν οργανισμό.
Αντίθετα, θα μπορούσε να διαδοθεί ταχύτατα μεταξύ διαφορετικών δικαιοδοσιών, προκαλώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις.
«Πολλές δικαιοδοσίες δεν διαθέτουν τα απαραίτητα πρωτόκολλα για τη διαχείριση της ανάπτυξης, της κυκλοφορίας και της εφαρμογής προηγμένων frontier AI μοντέλων», προειδοποιεί ο διοικητής της Bank of England, υπογραμμίζοντας ότι αυτό αυξάνει τους κινδύνους τόσο για τον χρηματοπιστωτικό τομέα όσο και για την οικονομία ευρύτερα.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο λόγω της εξάρτησης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από συγκεντρωμένους τρίτους παρόχους τεχνολογικών και άλλων υπηρεσιών.
Μια σοβαρή κυβερνοδιαταραχή σε έναν κρίσιμο πάροχο θα μπορούσε να επηρεάσει ταυτόχρονα μεγάλο αριθμό τραπεζών, επενδυτικών εταιρειών και άλλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών.
Σύμφωνα με τον Bailey, το AI μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά τα οικονομικά δεδομένα του κυβερνορίσκου, αυξάνοντας την πιθανότητα ενός σοκ που θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη στις αγορές συνολικά.
Για τον λόγο αυτό, ζητά από τις αρμόδιες αρχές να δώσουν προτεραιότητα στη λήψη μέτρων που θα διασφαλίζουν την ασφαλή και υπεύθυνη ανάπτυξη και εφαρμογή των προηγμένων μοντέλων AI σε παγκόσμιο επίπεδο.
Από την τεχνολογία στη διεθνή οικονομική πολιτική
Η παρέμβαση του Bailey έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης διευρύνονται πέρα από τα όρια της τεχνολογικής κοινότητας.
Ήδη, περισσότεροι από 1.300 ερευνητές και μηχανικοί που εργάζονται σε κορυφαία εργαστήρια frontier AI έχουν προειδοποιήσει ότι η ανάπτυξη των δυνατοτήτων των μοντέλων θα μπορούσε να επιταχυνθεί ταχύτερα από την ικανότητα των ανθρώπων να κατανοήσουν και να ελέγξουν τα συστήματα.
Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τη συζήτηση για την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας και κοινών κανόνων για την AI, καθώς τα συγκεκριμένα συστήματα δεν περιορίζονται από τα εθνικά σύνορα.
Ο ίδιος ο Bailey είχε προειδοποιήσει και στο παρελθόν ότι καμία χώρα δεν μπορεί να απομονωθεί από τον διασυνοριακό χαρακτήρα των σύγχρονων τεχνολογικών συστημάτων.
Η ανησυχία του Bailey δεν αφορά, ωστόσο, μόνο την κυβερνοασφάλεια.
Στην ίδια επιστολή προς τη G20, ο πρόεδρος του Financial Stability Board επισημαίνει τους κινδύνους που προκύπτουν από τον αυξανόμενο δανεισμό (leverage) στις αγορές ομολόγων και μετοχών, σε συνδυασμό με τις υψηλές αποτιμήσεις σε ορισμένες ιδιαίτερα συγκεντρωμένες αγορές.
Σε αυτό το περιβάλλον, η επενδυτική αισιοδοξία για τις προοπτικές της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τις αποτιμήσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ένας δυνητικά επικίνδυνος συνδυασμός: υψηλές προσδοκίες, αυξημένη μόχλευση και συγκέντρωση επενδύσεων σε συγκεκριμένους τομείς της αγοράς.
Ένα μεγάλο σοκ — ή ένας συνδυασμός διαφορετικών σοκ — θα μπορούσε, σύμφωνα με τον Bailey, να ενεργοποιήσει πολλαπλές ευπάθειες ταυτόχρονα, εντείνοντας μια πιθανή διόρθωση στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Η προειδοποίηση του διοικητή της Bank of England αναδεικνύει μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις και οι εποπτικές αρχές αντιμετωπίζουν την τεχνητή νοημοσύνη.
Το AI θεωρείται πλέον όχι μόνο κινητήριος δύναμη για την παραγωγικότητα, τις επενδύσεις και την καινοτομία, αλλά και νέος παράγοντας συστημικού κινδύνου.
Η πρόκληση για τις ρυθμιστικές αρχές είναι διπλή: αφενός να επιτρέψουν την αξιοποίηση των σημαντικών οικονομικών δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης και αφετέρου να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο που θα περιορίζει τους κινδύνους από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και χρήση των πιο ισχυρών μοντέλων.
Και, όπως προκύπτει από την παρέμβαση του Bailey, αυτό δεν μπορεί να γίνει αποτελεσματικά σε εθνικό επίπεδο.
Ο ρόλος του Financial Stability Board
Ο Andrew Bailey βρίσκεται στη θέση του διοικητή της Bank of England από τον Μάρτιο του 2020, έχοντας προηγουμένως ηγηθεί της Financial Conduct Authority και της Prudential Regulation Authority, των δύο βασικών χρηματοπιστωτικών εποπτικών αρχών του Ηνωμένου Βασιλείου.
Από το 2025 είναι επίσης πρόεδρος του Financial Stability Board, του διεθνούς οργανισμού που συντονίζει τις εθνικές χρηματοπιστωτικές αρχές και τους διεθνείς φορείς καθορισμού κανόνων με στόχο τη διατήρηση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Η παρέμβασή του στη G20 δείχνει ότι η συζήτηση για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης περνά πλέον σε ένα νέο επίπεδο: από το ερώτημα του πώς θα αξιοποιηθεί η AI, στο πώς θα προστατευθεί η παγκόσμια οικονομία από τις πιθανές συστημικές συνέπειες της ταχείας εξέλιξής της.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Μειώσεις τιμών από 31 Αυγούστου: Πάνω από 1.660 προϊόντα φθηνότερα – Έως 30% οι εκπτώσεις
- Ισλανδία: Στο νήμα το δημοψήφισμα για την ΕΕ – Μπροστά με οριακή διαφορά το «όχι»
- Παπασταύρου: Νέοι κανόνες για επενδύσεις σε βιομηχανία, ΑΠΕ και τουρισμό
