Τέλος στους συνοριακούς ελέγχους μεταξύ Ισπανίας και Γιβραλτάρ: Τι αλλάζει με την ιστορική συμφωνία

• Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο ενεργοποιούν τη συμφωνία ελεύθερης κυκλοφορίας μεταξύ Ισπανίας και Γιβραλτάρ.
• Περίπου 15.000 εργαζόμενοι θα επωφεληθούν από την κατάργηση των συνοριακών ελέγχων.
• Η συμφωνία βάζει τέλος σε χρόνια καθυστερήσεων και αλλάζει το καθεστώς μετακίνησης στα σύνορα Ισπανίας – Γιβραλτάρ.

Μια νέα εποχή στις μετακινήσεις μεταξύ Ισπανίας και Γιβραλτάρ ξεκινά από αύριο, Τετάρτη, καθώς τίθεται σε ισχύ η συμφωνία ελεύθερης κυκλοφορίας που βάζει τέλος στις πολύωρες ουρές και τους χρονοβόρους συνοριακούς ελέγχους. Χιλιάδες Ισπανοί και Βρετανοί εργαζόμενοι αναμένεται να δουν την καθημερινότητά τους να διευκολύνεται σημαντικά.

Η συμφωνία, η οποία επισφραγίστηκε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου και υπογράφεται σήμερα στις Βρυξέλλες, προβλέπει την κατάργηση των φυσικών συνόρων και των ελέγχων σε πρόσωπα και αγαθά που διακινούνται μεταξύ της Ισπανίας και του βρετανικού θύλακα του Γιβραλτάρ, εντάσσοντας ουσιαστικά την περιοχή στο πλαίσιο της ζώνης Σένγκεν.

Πώς αλλάζει η καθημερινότητα 15.000 εργαζομένων

Το Γιβραλτάρ, βρετανικό υπερπόντιο έδαφος περίπου 40.000 κατοίκων στο νοτιότερο άκρο της Ιβηρικής χερσονήσου, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το εργατικό δυναμικό της Ισπανίας. Κάθε ημέρα περίπου 15.000 Ισπανοί διασχίζουν τα σύνορα για να εργαστούν εκεί, αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο ήμισυ των εργαζομένων του θύλακα.

Ένα «σύνορο χωρίς ελέγχους θα διευκολύνει τη ζωή», υπογραμμίζει ο Όουεν Σμιθ, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μικρών Επιχειρήσεων, στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Η συμφωνία επιτεύχθηκε έπειτα από χρόνια δύσκολων διαπραγματεύσεων στον απόηχο των εντάσεων ανάμεσα στο Λονδίνο και τις Βρυξέλλες μετά το Brexit.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ αναμένεται να μεταβεί την Τετάρτη στη συνοριακή ζώνη, όπου εργάτες ξεμοντάρουν εδώ και αρκετές εβδομάδες τον παλιό μεταλλικό φράκτη και τα φυλάκια που χωρίζουν τον θύλακο από την Ισπανία.

Ο επικεφαλής της κυβέρνησης του Γιβραλτάρ Φαμπιάν Πικάρντο εκτίμησε πως η συμφωνία αυτή θα επιτρέψει να αρθούν «τα φυσικά εμπόδια μιας εποχής που έχει παρέλθει και είχε σημαδευτεί από εντάσεις» διατηρώντας παράλληλα «τα κλειδιά της δικής μας πύλης εισόδου».

Οι εντάσεις κορυφώθηκαν το 1969, όταν το καθεστώς του Ισπανού δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο έκλεισε τα σύνορα αφότου το Γιβραλτάρ ψήφισε μαζικά σε δημοψήφισμα υπέρ της παραμονής του υπό βρετανική κυριαρχία. Τα σύνορα άνοιξαν και πάλι πλήρως μόλις το 1985.

Από τότε, μεγάλες ουρές σχηματίζονταν ανάλογα με τις διπλωματικές εντάσεις ανάμεσα στη Μαδρίτη και το Λονδίνο για την κυριαρχία αυτής της περιοχής, με αποτέλεσμα η Ισπανία να ενισχύσει τους ελέγχους της.

Συχνά, «πολλοί εργαζόμενοι δεν ήξεραν πότε έπρεπε να φύγουν από τα σπίτια τους για να φθάσουν εγκαίρως στη δουλειά» ούτε ποια ώρα επρόκειτο να επιστρέψουν, εξηγεί αξιωματούχος συνδικάτου της ισπανικής περιφέρειας Κάμπο ντε Γιβραλτάρ, ο Μανουέλ Τριάνο Παουλέτε.

«Είναι σημαντικό ότι αυτή η Δαμόκλειος σπάθη εξέλιπε», πρόσθεσε ο εν λόγω συνδικαλιστής, γενικός γραμματέας της συνομοσπονδίας CCOO.

Πώς φτάσαμε στη συμφωνία

Με οικονομία που στηρίζεται κυρίως στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και στον κλάδο των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών, το Γιβραλτάρ συγκαταλέγεται στις περιοχές με το υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα παγκοσμίως, παρά το γεγονός ότι η έκτασή του είναι μικρότερη ακόμη και από το δάσος της Βενσέν στο Παρίσι.

Μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2020, το καθεστώς των σχέσεων μεταξύ του βρετανικού θύλακα –ο οποίος διατηρεί ιδιαίτερη στρατηγική σημασία για το Λονδίνο– και της ΕΕ παρέμεινε ανοιχτό ζήτημα.

Στο τέλος του 2020, Μαδρίτη και Λονδίνο κατέληξαν την τελευταία στιγμή σε μια προσωρινή συμφωνία, προκειμένου να διατηρηθεί η ελεύθερη διακίνηση στα σύνορα Ισπανίας – Γιβραλτάρ. Ωστόσο, η οριστική διευθέτηση του πλαισίου συνεργασίας καθυστέρησε για χρόνια, καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών παρέμεναν σε εξέλιξη.

Το Γιβραλτάρ πέρασε στη βρετανική κυριαρχία το 1713, με τη Συνθήκη της Ουτρέχτης. Η Ισπανία, ωστόσο, δεν εγκατέλειψε ποτέ τις διεκδικήσεις της επί της περιοχής, με αποτέλεσμα το ζήτημα να αποτελεί διαχρονικά σημείο τριβής στις σχέσεις Μαδρίτης και Λονδίνου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Στενά του Ορμούζ: Το σχέδιο Τραμπ για τέλος 20% προκαλεί σοκ στη ναυτιλία και φόβους για νέα άνοδο στο πετρέλαιο
• Η Ευρώπη μπροστά σε δύσκολες αποφάσεις: Συντάξεις, άμυνα και χρέος στο 130%
• Οι καύσωνες σκοτώνουν: Νέα εκτίμηση για χιλιάδες θανάτους και προειδοποίηση για το μέλλον