Morningstar DBRS: Πιέσεις στη συνοχή της ΕΕ από τη νέα στρατηγική των ΗΠΑ
- Η Morningstar DBRS προειδοποιεί για πιέσεις στη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Στο επίκεντρο η συναλλακτική προσέγγιση Trump στις σχέσεις ασφαλείας.
- Η επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας με τη Δανία για τη Γροιλανδία αποτρέπει ακραίο σενάριο.
Προκλήσεις για τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενδέχεται να δημιουργήσει η νέα προσέγγιση της αμερικανικής προεδρίας στις διατλαντικές σχέσεις ασφάλειας, σύμφωνα με ανάλυση της Morningstar DBRS.
Όπως επισημαίνει ο οίκος αξιολόγησης, η πιο συναλλακτική λογική που υιοθετεί ο Donald Trump στις σχέσεις με τις ευρωπαϊκές χώρες μεταβάλλει τη φύση της συνεργασίας στο πεδίο της ασφάλειας και θέτει υπό δοκιμασία τη λειτουργία των ευρωπαϊκών θεσμών.
Μετά την οπισθοχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την προηγούμενη δηλωμένη πρόθεσή τους να καταλάβουν τη Γροιλανδία «με κάθε μέσο» και την έναρξη διαλόγου με το ΝΑΤΟ για την επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας ασφαλείας με τη Δανία, αποφεύχθηκε –όπως σημειώνει ο οίκος– ένα ακραίο σενάριο που θα μπορούσε να φέρει χώρες του ΝΑΤΟ σε άμεση αντιπαράθεση.
Ωστόσο, οι υψηλές εντάσεις που προηγήθηκαν του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός αποτυπώνουν, κατά τη Morningstar DBRS, μια σαφή μετατόπιση στη διατλαντική σχέση ασφάλειας.
Το κρίσιμο ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι κατά πόσο η σχέση αυτή απομακρύνεται από το μοντέλο της στενής συμμαχίας, που βασιζόταν στη συνεργασία και στις αμοιβαίες δεσμεύσεις, προς ένα πιο ευκαιριακό και συναλλακτικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με τον οίκο, εάν αυτή η προσέγγιση παγιωθεί, ενδέχεται να εντείνει τις πιέσεις στους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να δοκιμάσει τη συνοχή της για τρεις βασικούς λόγους.
Πρώτον, οποιαδήποτε αποδυνάμωση της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ θα άφηνε περισσότερο εκτεθειμένες τις ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται γεωγραφικά πιο κοντά στον πόλεμο στην Ουκρανία, αυξάνοντας την ευαλωτότητά τους απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα.
Δεύτερον, ένα ασθενέστερο πλαίσιο ασφαλείας θα οδηγούσε σε σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών για όλα τα κράτη-μέλη, ιδίως για τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης, με άμεσες δημοσιονομικές συνέπειες.
Τρίτον, η αλλαγή αυτή συντελείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ήδη υπό πίεση, ενώ τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα ενισχύονται πολιτικά σε αρκετές χώρες, επιβαρύνοντας περαιτέρω το θεσμικό και πολιτικό περιβάλλον.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η Morningstar DBRS προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε εξέλιξη που θα υπονόμευε τη συνοχή της Ένωσης —μέσω συγκρούσεων μεταξύ των κρατών-μελών για στόχους και πόρους, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε θεσμική δυσλειτουργία ή διάσπαση— θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στις πιστοληπτικές αξιολογήσεις των χωρών.
Παρά τους κινδύνους, το βασικό σενάριο του οίκου δεν περιλαμβάνει μια τέτοια αρνητική εξέλιξη. Όπως επισημαίνεται, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα θεσμικά της όργανα διαθέτουν πρόσφατο ιστορικό αντιμετώπισης κρίσεων μέσω μεγαλύτερης —και όχι μικρότερης— ενοποίησης.
Κατά την εκτίμηση της Morningstar DBRS, η πρόσθετη πίεση που ασκείται στην Ένωση είναι πιθανότερο να λειτουργήσει ως καταλύτης για περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, παρά ως παράγοντας αποσταθεροποίησης.
