IEA: Η μεγαλύτερη διαταραχή στην αγορά πετρελαίου στην ιστορία
-
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας κάνει λόγο για τη μεγαλύτερη διαταραχή στην αγορά πετρελαίου στην ιστορία.
-
Οι ροές μέσω του Στενού του Ορμούζ έχουν καταρρεύσει από 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε ελάχιστα επίπεδα.
-
Οι χώρες του Κόλπου έχουν μειώσει την παραγωγή κατά τουλάχιστον 10 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
-
Ο IEA ενεργοποίησε απελευθέρωση 400 εκατ. βαρελιών από στρατηγικά αποθέματα για να σταθεροποιήσει την αγορά.
Η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει πρωτοφανείς αναταράξεις στην αγορά ενέργειας, με τις ροές πετρελαίου μέσω του Στενό του Ορμούζ να έχουν καταρρεύσει.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του IEA, οι μεταφορές αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα έχουν μειωθεί από περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως πριν από τη σύγκρουση σε ελάχιστα επίπεδα σήμερα.
Η εξέλιξη αυτή έχει αναγκάσει τις χώρες του Περσικού Κόλπου να μειώσουν την παραγωγή τους κατά τουλάχιστον 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, καθώς οι περιορισμένες δυνατότητες παράκαμψης του στενού οδηγούν σε συσσώρευση αποθεμάτων και δυσκολίες στις εξαγωγές.
Πτώση της παγκόσμιας προσφοράς
Ο IEA εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μειωθεί κατά περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο, καθώς οι περικοπές παραγωγής στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν σημαντικά την αγορά.
Μέρος των απωλειών αντισταθμίζεται από αύξηση παραγωγής σε χώρες εκτός του ΟΠΕΚ+, όπως το Καζακστάν και η Ρωσία.
Παρά τις τρέχουσες διαταραχές, η έκθεση εκτιμά ότι η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου θα αυξηθεί κατά περίπου 1,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2026, με το σύνολο της αύξησης να προέρχεται από χώρες εκτός του ΟΠΕΚ+.
Πλήγμα και στα πετρελαϊκά προϊόντα
Η κρίση επηρεάζει όχι μόνο το αργό πετρέλαιο αλλά και τα διυλισμένα προϊόντα.
Πριν από τη σύγκρουση, οι χώρες του Κόλπου εξήγαγαν:
-
περίπου 3,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως διυλισμένων προϊόντων
-
περίπου 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως υγροποιημένου αερίου LPG
Περισσότερα από 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως δυναμικότητας διύλισης στην περιοχή έχουν ήδη τεθεί εκτός λειτουργίας λόγω επιθέσεων και της έλλειψης ασφαλών εξαγωγικών διαδρομών.
Απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων
Για να αντιμετωπιστεί η κρίση, τα κράτη μέλη του IEA συμφώνησαν στις 11 Μαρτίου να απελευθερώσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης.
Τα παγκόσμια αποθέματα αργού και προϊόντων πετρελαίου ανέρχονται σήμερα σε περίπου 8,21 δισεκατομμύρια βαρέλια, το υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2021.
Ωστόσο, ο οργανισμός τονίζει ότι τα αποθέματα αποτελούν μόνο προσωρινή λύση εάν η σύγκρουση συνεχιστεί.
Πτώση στη ζήτηση πετρελαίου
Παράλληλα, οι διαταραχές στις μεταφορές και οι ακυρώσεις πτήσεων στη Μέση Ανατολή αναμένεται να μειώσουν τη ζήτηση πετρελαίου κατά περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο και τον Απρίλιο.
Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου αναμένεται πλέον να αυξηθεί κατά 640.000 βαρέλια ημερησίως το 2026, χαμηλότερα κατά περίπου 210.000 βαρέλια από τις προηγούμενες προβλέψεις.
Μεγάλες μειώσεις παραγωγής έχουν ήδη καταγραφεί σε χώρες όπως:
-
Ιράκ
-
Κατάρ
-
Κουβέιτ
-
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
-
Σαουδική Αραβία
Το κρίσιμο ζήτημα: το άνοιγμα του Ορμούζ
Σύμφωνα με τον IEA, η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για την εξομάλυνση της αγοράς.
Η επανεκκίνηση των ενεργειακών ροών εξαρτάται από:
-
επαρκείς μηχανισμούς ασφάλισης για τη ναυτιλία
-
στρατιωτική και φυσική προστασία των εμπορικών πλοίων
Χωρίς την επαναφορά των θαλάσσιων μεταφορών, προειδοποιεί ο οργανισμός, οι απώλειες στην προσφορά πετρελαίου ενδέχεται να αυξηθούν περαιτέρω, επιβαρύνοντας τόσο τις ενεργειακές αγορές όσο και την παγκόσμια οικονομία.
