Τι συμβαίνει στην αγορά του private credit – Γιατί οι φόβοι για παγκόσμιο κραχ είναι υπερβολικοί

Η γνωστή οικονομολόγος Dambisa Moyo αναλύει τους τέσσερις πυλώνες που θα καθορίσουν αν το σύστημα θα αντέξει ή αν βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο παγκόσμιο κραχ που θα σαρώσει τα πάντα στο πέρασμά του.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη Moyo, τις τελευταίες εβδομάδες, τα πρωτοσέλιδα έχουν επικεντρωθεί στην αγορά ιδιωτικής πίστης (private credit) ύψους 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, και ιδιαίτερα στις μη εισηγμένες εταιρείες ανάπτυξης επιχειρηματικών κεφαλαίων (non-traded business development companies). Αυτά τα funds, τα οποία δανείζουν σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις στις ΗΠΑ, κατέχουν περιουσιακά στοιχεία αξίας 270 δισ. δολαρίων.

Ωστόσο, οι φόβοι για κρίση στην ιδιωτική πίστη είναι υπερβολικοί, σημειώνει η Dambisa Moyo. Η υγεία οποιασδήποτε πιστωτικής αγοράς, ιδιωτικής ή δημόσιας, εξαρτάται τελικά από τέσσερις βασικούς παράγοντες που έχουν καθορίσει κάθε πιστωτικό κύκλο στην Ιστορία.

Ο πρώτος παράγοντας, που επηρεάζει ιδιαίτερα τον ασφαλιστικό κλάδο και το τραπεζικό σύστημα, είναι η ποιότητα των διαδικασιών χορήγησης δανείων (underwriting) και τα κανάλια μέσω των οποίων μεταδίδονται οι ζημίες. Εν προκειμένω συντρέχουν λόγοι ανησυχίας, καθώς οι συμφωνίες ιδιωτικής πίστης συχνά περιλαμβάνουν πιο αδύναμους όρους (covenants) και πιο χαλαρές δομές σε σχέση με τα παραδοσιακά τραπεζικά δάνεια. Παρ’ όλα αυτά, τα υπάρχοντα κεφαλαιακά αποθέματα αναμένεται να απορροφήσουν μέρος των ζημιών από μη αποδοτικά δάνεια, ενώ το Ταμείο Ασφάλισης Καταθέσεων (FDIC) στις ΗΠΑ ανερχόταν σε 154 δισ. δολάρια το 2025, επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από πριν την κρίση του 2008. Επιπλέον, η συνολική κλίμακα της αγοράς ιδιωτικής πίστης παραμένει σχετικά περιορισμένη, αντιστοιχώντας περίπου στο 3% του συνολικού χρέους, σε σύγκριση με τα στεγαστικά δάνεια που είχαν φτάσει περίπου το 60% πριν από το 2008. Σε αντίθεση με τότε, οι αθετήσεις πληρωμών είναι πιο πιθανό να εξελιχθούν σταδιακά, ενώ τα redemption gates (5%) μπορούν να λειτουργήσουν σταθεροποιητικά περιορίζοντας τις πιέσεις ρευστότητας.

Ο δεύτερος παράγοντας αφορά το ποιος τελικά αναλαμβάνει τον πιστωτικό κίνδυνο. Προβλήματα εμφανίζονται όταν εκτίθενται επενδυτές που δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένοι για τα χαρακτηριστικά αυτών των επενδύσεων, όπως ιδιώτες που αναζητούν υψηλές αποδόσεις σε μη ρευστοποιήσιμα assets ή θεσμικοί που εκμεταλλεύονται ρυθμιστικό arbitrage. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ασφαλιστικές εταιρείες χρησιμοποιούν δομές ιδιωτικής πίστης ώστε να μειώσουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος να εμφανίζεται μικρότερος από ό,τι είναι στην πραγματικότητα.

Ο τρίτος παράγοντας είναι η μόχλευση, η οποία έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε προηγούμενες κρίσεις. Η μετατόπιση της πιστωτικής δραστηριότητας από τις τράπεζες προς μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχει μειώσει τη μόχλευση στο παραδοσιακό σύστημα, αλλά έχει μεταφέρει κινδύνους εκτός της αυστηρής εποπτείας. Όπως έχει επισημάνει ο CEO της JPMorgan Chase, Jamie Dimon, τα μη τραπεζικά ιδρύματα αντιπροσωπεύουν πλέον το 64% των δανείων μόχλευσης, ενώ η συμμετοχή τους στα στεγαστικά δάνεια έχει εκτοξευθεί στο 77%. Από την πλευρά των δανειοληπτών, η μόχλευση παραμένει σχετικά σταθερή, ωστόσο η επιθετική τιμολόγηση ορισμένων δανείων ενδέχεται να επιτρέπει την ανάληψη υπερβολικού χρέους. Αυτό μειώνει το περιθώριο ασφαλείας και αυξάνει τις πιθανές ζημίες σε περιόδους ύφεσης, ιδιαίτερα όταν και τα ίδια τα funds χρησιμοποιούν δανεισμό για να ενισχύσουν τις αποδόσεις τους.

Ο τέταρτος παράγοντας είναι η ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων που χρηματοδοτούνται. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτά δημιουργούν σταθερές ταμειακές ροές ή αν σχετίζονται με πιο κερδοσκοπικές επενδύσεις, όπως τα κρυπτονομίσματα, η τέχνη ή η αδόμητη γη. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αυξανόμενη έκθεση σε επιχειρήσεις με asset-light μοντέλο, που προσφέρουν περιορισμένες εξασφαλίσεις. Σύμφωνα με τη JPMorgan, περίπου το 40% των χαρτοφυλακίων ιδιωτικής πίστης κατευθύνεται σε τομείς όπως η τεχνολογία και οι επιχειρηματικές υπηρεσίες. Αν και αυτό ενέχει κινδύνους, παραμένει λιγότερο συστημικά απειλητικό σε σύγκριση με τη φούσκα των subprime δανείων πριν από το 2008.

Συνολικά, οι εξελίξεις αυτές δείχνουν μια αγορά που απαιτεί στενή παρακολούθηση, αλλά δεν βρίσκεται κοντά σε συνθήκες κρίσης. Προς το παρόν, οι προβλέψεις για κατάρρευση της ιδιωτικής πίστωσης φαίνεται να προηγούνται των πραγματικών δεδομένων, καταλήγει η Dambisa Moyo.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ενεργειακή κρίση: Το κυβερνητικό σχέδιο για στοχευμένα μέτρα – Το «όριο» των 800 εκατ. ευρώ
• Πυρηνικά, κυρώσεις, Ορμούζ: Το «παζλ» των διαφωνιών μπλοκάρει τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν
• CEO Initiative Masterclass στο Delphi: Γεωπολιτική, ενέργεια και defence innovation στο επίκεντρο