Οι επιστήμονες φοβούνται πλέον ένα «Super Ελ Νίνιο»

• Η NOAA επιβεβαιώνει ότι έχουν σχηματιστεί συνθήκες Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό Ωκεανό, με το φαινόμενο να αναμένεται να ενισχυθεί τους επόμενους μήνες.
• Υπάρχει πιθανότητα 63% να εξελιχθεί σε ένα πολύ ισχυρό επεισόδιο, που θα μπορούσε να συγκαταλέγεται στα ισχυρότερα από το 1950.
• Ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ακραίων καιρικών φαινομένων παγκοσμίως, ενισχύοντας προσωρινά την ήδη αυξημένη θερμοκρασία του πλανήτη.

Οι επιστήμονες παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία την εξέλιξη ενός νέου ισχυρού Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό Ωκεανό, το οποίο ενδέχεται να εξελιχθεί σε ένα από τα εντονότερα επεισόδια που έχουν καταγραφεί τις τελευταίες δεκαετίες.

Η αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας, NOAA, εκτιμά ότι υπάρχει πιθανότητα 63% το φαινόμενο να φτάσει σε επίπεδα «πολύ ισχυρού» Ελ Νίνιο μεταξύ Νοεμβρίου και Ιανουαρίου.

Εάν το σενάριο αυτό επιβεβαιωθεί, το φαινόμενο θα μπορούσε να επηρεάσει τα καιρικά μοτίβα σε πολλές περιοχές του κόσμου, αυξάνοντας τον κίνδυνο ξηρασίας, πλημμυρών, καυσώνων, δασικών πυρκαγιών και νέων ρεκόρ θερμοκρασίας.

Τι είναι το Ελ Νίνιο

Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο που εμφανίζεται κάθε λίγα χρόνια και συνδέεται με την αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό.

Η θέρμανση αυτή μεταβάλλει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και επηρεάζει τις βροχοπτώσεις, τις θερμοκρασίες και τη συχνότητα ακραίων φαινομένων σε πολλές περιοχές του πλανήτη.

Παρότι το φαινόμενο εκδηλώνεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ευρώπη, οι επιπτώσεις του μπορούν να γίνουν αισθητές σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς επηρεάζει το συνολικό κλιματικό σύστημα.

Συνήθως, οι συνέπειες είναι πιο έντονες στις χώρες γύρω από τον Ειρηνικό, όπως η Αυστραλία, οι δυτικές ακτές της Νότιας Αμερικής, τμήματα της Ασίας και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Τι σημαίνει «Super Ελ Νίνιο»

Οι μετεωρολόγοι χαρακτηρίζουν ως Ελ Νίνιο μια περίοδο κατά την οποία η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας σε συγκεκριμένες περιοχές του τροπικού Ειρηνικού παραμένει τουλάχιστον 0,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα.

Όταν η απόκλιση αυτή ξεπερνά τους 2 βαθμούς Κελσίου, αρκετοί επιστήμονες χρησιμοποιούν τον ανεπίσημο όρο «Super Ελ Νίνιο» για να περιγράψουν μια εξαιρετικά ισχυρή εκδοχή του φαινομένου.

Τα ισχυρότερα επεισόδια της σύγχρονης εποχής καταγράφηκαν το 1982-83, το 1997-98 και το 2015-16, προκαλώντας σημαντικές κλιματικές και οικονομικές επιπτώσεις σε πολλές περιοχές του κόσμου.

Το νέο επεισόδιο, σύμφωνα με τις προβλέψεις, ενδέχεται να προσεγγίσει ή ακόμη και να συγκριθεί με αυτά τα ιστορικά γεγονότα, αν και οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι κάθε Ελ Νίνιο έχει διαφορετική συμπεριφορά και διαφορετικό αποτύπωμα.

Γιατί προκαλεί ανησυχία τώρα

Η ανησυχία των επιστημόνων δεν οφείλεται μόνο στην ένταση του φαινομένου, αλλά και στο γεγονός ότι εκδηλώνεται σε έναν ήδη θερμότερο πλανήτη.

Η κλιματική αλλαγή έχει ανεβάσει τη μέση θερμοκρασία της Γης σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να προσθέσει προσωρινά επιπλέον θερμότητα στο παγκόσμιο κλιματικό σύστημα, αυξάνοντας την πιθανότητα νέων ρεκόρ.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έχει χαρακτηρίσει την εμφάνιση του Ελ Νίνιο επείγουσα κλιματική προειδοποίηση, τονίζοντας ότι το φαινόμενο μπορεί να ενισχύσει τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Με απλά λόγια, το Ελ Νίνιο δεν δημιουργεί την κλιματική κρίση, αλλά μπορεί να λειτουργήσει σαν επιταχυντής των επιπτώσεών της.

Πιθανές επιπτώσεις στον πλανήτη

Ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να επηρεάσει διαφορετικές περιοχές με διαφορετικούς τρόπους.

Σε ορισμένες χώρες μπορεί να προκαλέσει παρατεταμένες ξηρασίες και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών. Σε άλλες, μπορεί να οδηγήσει σε έντονες βροχοπτώσεις, πλημμύρες και καταστροφές υποδομών.

Οι επιπτώσεις μπορεί να αγγίξουν:

• την αγροτική παραγωγή,
• τις τιμές τροφίμων,
• τα αποθέματα νερού,
• την ενεργειακή ζήτηση,
• τη δημόσια υγεία,
• τις ασφαλιστικές αποζημιώσεις,
• τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι χώρες με ασθενείς υποδομές, περιορισμένη πρόσβαση σε συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και υψηλή εξάρτηση από τη γεωργία.

Τι μπορεί να σημαίνει για τη Μεσόγειο

Οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο στη Μεσόγειο και στην Ελλάδα δεν είναι τόσο άμεσες ή σταθερές όσο σε περιοχές του Ειρηνικού.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν υπάρχει απλή γραμμική σχέση ανάμεσα στο Ελ Νίνιο και τον καιρό στην Ελλάδα. Ωστόσο, ένα πολύ ισχυρό επεισόδιο μπορεί να συμβάλει σε υψηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες και να αυξήσει την πιθανότητα ακραίων φαινομένων.

Για τη Μεσόγειο, η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά την πιθανότητα παρατεταμένων περιόδων ζέστης και ξηρασίας, ιδιαίτερα όταν οι επιδράσεις του Ελ Νίνιο συνδυάζονται με τη μακροπρόθεσμη θέρμανση της περιοχής.

Η Μεσόγειος θεωρείται ήδη μία από τις περιοχές που θερμαίνονται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Τα τελευταία χρόνια έχει αντιμετωπίσει συχνότερους καύσωνες, εκτεταμένες πυρκαγιές, πίεση στους υδάτινους πόρους και αυξημένη ευπάθεια της αγροτικής παραγωγής.

Επιπτώσεις και στην οικονομία

Οι συνέπειες ενός ισχυρού Ελ Νίνιο δεν περιορίζονται στον καιρό.

Ξηρασίες, πλημμύρες και καταστροφές καλλιεργειών σε μεγάλες παραγωγικές περιοχές μπορούν να επηρεάσουν τις διεθνείς αγορές τροφίμων και τις τιμές βασικών αγαθών.

Ακραία φαινόμενα μπορούν επίσης να αυξήσουν το κόστος ασφάλισης, να επιβαρύνουν τις δημόσιες δαπάνες για αποκατάσταση ζημιών και να επηρεάσουν την ενεργειακή ζήτηση, ειδικά σε περιόδους καύσωνα.

Για τις κυβερνήσεις, το ζητούμενο είναι η έγκαιρη προετοιμασία: καλύτερα συστήματα πρόγνωσης, προστασία υποδομών, διαχείριση υδάτινων πόρων και σχέδια αντιμετώπισης για γεωργία, υγεία και πολιτική προστασία.

Ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα

Παρά τις ανησυχητικές ενδείξεις, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι είναι ακόμη νωρίς για οριστικά συμπεράσματα σχετικά με το τελικό μέγεθος και τις επιπτώσεις του φαινομένου.

Τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν αυξημένη πιθανότητα πολύ ισχυρού Ελ Νίνιο, όμως η ακριβής ένταση και η γεωγραφική κατανομή των επιπτώσεων θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη των ωκεάνιων και ατμοσφαιρικών συνθηκών τους επόμενους μήνες.

Γι’ αυτό και οι αρμόδιες υπηρεσίες παρακολουθούν στενά την πορεία του φαινομένου, με στόχο την έγκαιρη ενημέρωση κυβερνήσεων, αγορών και κοινωνιών.

Ένα ακόμη τεστ για έναν θερμότερο πλανήτη

Το πιθανό «Super Ελ Νίνιο» έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη δύσκολη κλιματική συγκυρία.

Ο πλανήτης έχει βιώσει διαδοχικά ρεκόρ θερμοκρασίας, ενώ οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται όλο και πιο συχνές και ορατές: καύσωνες, πλημμύρες, πυρκαγιές, ξηρασίες και ακραία καιρικά επεισόδια.

Το Ελ Νίνιο είναι φυσικό φαινόμενο. Όμως σε έναν θερμότερο κόσμο, οι επιπτώσεις του μπορεί να είναι πιο έντονες και πιο δαπανηρές.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι φόβοι των επιστημόνων θα επιβεβαιωθούν. Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα είναι σαφές: η κλιματική προετοιμασία δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά αναγκαιότητα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Η γερμανική πόλη με τους πιο ευτυχισμένους κατοίκους
• Πώς τα video games έγιναν εργαλείο πολιτικής επιρροής
• Μετρό Αθήνας: Ποιοι σταθμοί της Γραμμής 3 κλείνουν νωρίτερα έως την Πέμπτη