Το επόμενο GLP-1 μπορεί να κρύβεται στον… ύπνο

Το επόμενο GLP-1 μπορεί να κρύβεται στον… ύπνο
Photo: AFP
Μια νέα γενιά φαρμάκων που στοχεύει την ορεξίνη μπορεί να αλλάξει ριζικά τη θεραπεία των διαταραχών του ύπνου και να δημιουργήσει αγορά τουλάχιστον 16 δισ. δολαρίων έως το 2035. Τι λέει η Morgan Stanley.

Μια από τις μεγαλύτερες ανατροπές στη φαρμακευτική αγορά μετά τα GLP-1 μπορεί να έρθει από τον ύπνο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ορεξίνη, μια ουσία που παράγεται στον εγκέφαλο και παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της εγρήγορσης. Μια νέα γενιά φαρμάκων επιχειρεί να ενεργοποιήσει αυτόν τον μηχανισμό και να αντιμετωπίσει την υπερβολική ημερήσια υπνηλία πιο κοντά στη βιολογική της αιτία.

Η Morgan Stanley εκτιμά ότι μόνο οι θεραπείες για τη ναρκοληψία και την ιδιοπαθή υπερυπνία θα μπορούσαν να δημιουργήσουν αγορά 16 δισ. δολαρίων έως το 2035. Οι προοπτικές γίνονται πολύ μεγαλύτερες εάν τα φάρμακα αποδειχθούν αποτελεσματικά σε ευρύτερες διαταραχές του ύπνου ή ακόμη και σε άλλες παθήσεις, όπως η ΔΕΠΥ.

Ο Terence Flynn, επικεφαλής έρευνας για τον αμερικανικό φαρμακευτικό και βιοτεχνολογικό κλάδο της Morgan Stanley, θεωρεί ότι η ορεξίνη μπορεί να ακολουθήσει μια πορεία αντίστοιχη με εκείνη των GLP-1. Τα τελευταία ξεκίνησαν από τον διαβήτη, πέρασαν στην παχυσαρκία και εξελίχθηκαν σε μία από τις μεγαλύτερες αγορές στην ιστορία της φαρμακοβιομηχανίας.

Η λογική για τα νέα φάρμακα είναι παρόμοια. Αφετηρία είναι μια μικρότερη και σαφώς προσδιορισμένη ομάδα ασθενών με ναρκοληψία. Αν όμως οι θεραπείες λειτουργήσουν και σε πολύ μεγαλύτερους πληθυσμούς, η αγορά μπορεί να αποκτήσει εντελώς διαφορετική κλίμακα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μια διαφορετική προσέγγιση στην υπνηλία

Οι υπάρχουσες θεραπείες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε διεγερτικά και άλλους παράγοντες που βοηθούν τους ασθενείς να παραμένουν ξύπνιοι. Μπορούν να περιορίσουν την υπνηλία, χωρίς όμως πάντα να αποκαθιστούν φυσιολογικά επίπεδα εγρήγορσης, ενώ ορισμένες συνδέονται με καρδιαγγειακές ή ψυχιατρικές παρενέργειες. Οι αγωνιστές ορεξίνης επιχειρούν κάτι διαφορετικό. Ενεργοποιούν έναν από τους βασικούς μηχανισμούς του εγκεφάλου που ρυθμίζουν την εγρήγορση, αντιμετωπίζοντας έτσι περισσότερο την αιτία και λιγότερο το σύμπτωμα. Η πιο ξεκάθαρη εφαρμογή είναι η ναρκοληψία τύπου 1, όπου η έλλειψη ορεξίνης είναι ήδη καλά τεκμηριωμένη. Για τους επενδυτές όμως, σύμφωνα με τον Flynn, το μεγάλο στοίχημα είναι αν η ίδια τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει στη ναρκοληψία τύπου 2, στην ιδιοπαθή υπερυπνία και αργότερα σε ακόμη μεγαλύτερες κατηγορίες ασθενών.

Εκατομμύρια δυνητικοί ασθενείς

Η Morgan Stanley υπολογίζει ότι σχεδόν 350.000 άνθρωποι στις ΗΠΑ και περισσότεροι από 3 εκατομμύρια παγκοσμίως πάσχουν από ναρκοληψία ή ιδιοπαθή υπερυπνία. Το ενδιαφέρον για τις φαρμακευτικές εταιρείες είναι ότι μεγάλο μέρος αυτής της αγοράς παραμένει ουσιαστικά αόρατο. Έως και οι μισοί άνθρωποι με αυτές τις διαταραχές μπορεί να μην έχουν διαγνωστεί.

Αποτελεσματικότερες θεραπείες θα μπορούσαν να αλλάξουν αυτή την εικόνα, αυξάνοντας τόσο την ενημέρωση για τις παθήσεις όσο και τις παραπομπές για εξειδικευμένες εξετάσεις ύπνου. Αυτό σημαίνει ότι η δυνητική αγορά μπορεί να μεγαλώσει όχι μόνο μέσω νέων ενδείξεων, αλλά και μέσω περισσότερων διαγνώσεων.

Η κλινική εμπειρία με τις νέες θεραπείες παραμένει περιορισμένη και το βασικό ζητούμενο είναι εάν μπορούν να προσφέρουν σταθερή εγρήγορση την ημέρα χωρίς να διαταράσσουν τον νυχτερινό ύπνο και χωρίς σημαντικά προβλήματα ασφάλειας. Γι’ αυτό ο Flynn θεωρεί ότι οι επόμενοι 18 μήνες θα είναι καθοριστικοί. Νέα αποτελέσματα κλινικών δοκιμών και ρυθμιστικές εξελίξεις έως το τέλος του 2027 αναμένεται να δώσουν πολύ καθαρότερη εικόνα για την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και την εμπορική δυναμική των διαφορετικών φαρμάκων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: