Servicers και ιδιωτικό χρέος: Τα 16 νέα μέτρα – Τι αλλάζει για οφειλέτες, ρυθμίσεις και πλειστηριασμούς

• Το οικονομικό επιτελείο προωθεί 16 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος και τους servicers, εκ των οποίων οκτώ ενισχύουν τα δικαιώματα των οφειλετών και οκτώ αυστηροποιούν την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης.
• Στις διμερείς ρυθμίσεις θεσπίζεται πλαφόν 15% στην προκαταβολή, υποχρέωση απάντησης του πιστωτή μέσα σε τρεις μήνες και ολοκλήρωση της διαδικασίας έως έξι μήνες.
• Για τον συνεπή οφειλέτη προβλέπεται ισχυρότερη προστασία: σε παράνομη παραβίαση ενεργής ρύθμισης προβλέπονται πίστωση πέντε δόσεων, πεντάμηνη παράταση χωρίς επιβάρυνση και πρόστιμο έως 500.000 ευρώ.

Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους και στη λειτουργία των servicers φέρνει νέο πακέτο παρεμβάσεων του οικονομικού επιτελείου, με στόχο να ενισχυθεί η προστασία των οφειλετών και να αυξηθούν η διαφάνεια, η εποπτεία και η λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Συνολικά προβλέπονται 16 παρεμβάσεις, οι οποίες χωρίζονται σε δύο βασικά σκέλη: οκτώ μέτρα που αφορούν άμεσα τους οφειλέτες και ακόμη οκτώ που επιβάλλουν αυστηρότερους κανόνες στους servicers.

Μεταξύ των βασικών αλλαγών είναι οι δεσμευτικές προθεσμίες στις διμερείς ρυθμίσεις, το ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή, η υποχρέωση για βιώσιμη πρόταση πριν από πλειστηριασμό και το «πάγωμα» των τόκων όταν ο πιστωτής δεν παρέχει έγκαιρα πλήρη εικόνα της οφειλής.

Απάντηση μέσα σε 3 μήνες – Τέλος στις ανοιχτές διαπραγματεύσεις χωρίς προθεσμία

Η πρώτη βασική αλλαγή αφορά τη διαδικασία διμερούς ρύθμισης χρεών.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυτοτελή και τυποποιημένη διαδικασία, η οποία θα αντικαταστήσει στην πράξη το σημερινό καθεστώς που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον Κώδικα Δεοντολογίας.

Ο οφειλέτης θα υποβάλλει αίτηση και πλήρη φάκελο και ο δανειστής θα υποχρεούται μέσα σε τρεις μήνες είτε να υποβάλει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης είτε να εξηγήσει εγγράφως και τεκμηριωμένα γιατί απορρίπτει το αίτημα.

Ο οφειλέτης θα διαθέτει έναν μήνα για να απαντήσει και η συνολική διαδικασία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο μέσα σε έξι μήνες.

Υποχρεωτική πρόταση πριν από τον πλειστηριασμό

Τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα υποχρεούται να καταθέτει πραγματική, κατάλληλη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης.

Η πρόταση δεν θα μπορεί πλέον να είναι τυπική. Θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, το εισόδημα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη.

Παράλληλα, θα περιλαμβάνει τυποποιημένες πληροφορίες, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει με σαφήνεια τι ακριβώς του προτείνεται και με βάση ποια οικονομικά δεδομένα.

Τεκμηριωμένες προτάσεις και εναλλακτικές λύσεις

Αλλάζει επίσης ο τρόπος με τον οποίο οι πιστωτές θα πρέπει να αιτιολογούν τις προτάσεις τους.

Κάθε πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι έγγραφη, βιώσιμη και πλήρως τεκμηριωμένη. Εφόσον υπάρχουν δύο εφαρμόσιμες εναλλακτικές λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται και οι δύο στον οφειλέτη.

Εάν το αίτημα απορρίπτεται, ο πιστωτής θα υποχρεούται να εξηγεί εγγράφως τους λόγους της απόφασης.

Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.

Πλαφόν 15% στην προκαταβολή

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά το ποσό που μπορεί να ζητηθεί ως προκαταβολή για να επιτευχθεί διμερής ρύθμιση.

Θεσπίζεται για πρώτη φορά ανώτατο όριο 15% επί της οφειλής.

Μέχρι σήμερα, το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου, υπήρχαν περιπτώσεις στις οποίες ζητούνταν προκαταβολές άνω του 30% ή ακόμη και 50% της οφειλής.

Στον εξωδικαστικό μηχανισμό ισχύει ήδη πλαφόν 10%, ενώ με τη νέα παρέμβαση αντίστοιχο όριο καθιερώνεται και στις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις.

Πέντε δόσεις στον οφειλέτη αν παραβιαστεί η ρύθμιση

Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι αλλαγές για όσους έχουν ενεργή ρύθμιση και παραμένουν συνεπείς.

Όσο ο οφειλέτης τηρεί τη συμφωνία του, δεν θα μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με:

• καταγγελία της ρύθμισης,
• έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής,
• κατάσχεση,
• συνέχιση πλειστηριασμού.

Η ίδια προστασία θα ισχύει εφόσον μια δόση δεν καταβλήθηκε επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν παρείχε εγκαίρως τα απαραίτητα στοιχεία για την πληρωμή.

Εάν οι κανόνες παραβιαστούν, η σχετική πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη.

Παράλληλα, ο οφειλέτης θα πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και θα προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ για τον πιστωτή ή τον servicer.

45 ημέρες για πλήρη εικόνα του χρέους – Αλλιώς «παγώνουν» οι τόκοι

Το νέο πλαίσιο κατοχυρώνει ρητά το δικαίωμα του οφειλέτη να γνωρίζει ακριβώς τι χρωστά.

Θα μπορεί να ζητά δωρεάν:

• τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους,
• το πλήρες ιστορικό των πληρωμών,
• τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου,
• αναλυτική εικόνα του κεφαλαίου,
• των τόκων,
• των προμηθειών και
• κάθε άλλης επιβάρυνσης.

Εφόσον οι πληροφορίες αυτές δεν είναι ήδη διαθέσιμες στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης, ο πιστωτής θα πρέπει να τις παρέχει μέσα σε 45 ημέρες.

Εάν δεν το κάνει, αναστέλλεται η τοκοφορία της οφειλής έως ότου χορηγηθούν πλήρως τα στοιχεία.

Φρένο στην ανεξέλεγκτη διόγκωση παλαιών χρεών

Το πακέτο περιλαμβάνει και επαναφορά προστασίας για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Για δάνεια και πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, θα εφαρμόζεται ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή.

Η προστασία των νόμων του 2000 και του 2004 επεκτείνεται πλέον χωρίς περιορισμό ως προς το ύψος ή τη φύση του δανείου, ενώ τράπεζες και servicers θα υποχρεούνται να αναπροσαρμόζουν τις απαιτήσεις τους χωρίς να χρειάζεται ο πολίτης να προσφεύγει στα δικαστήρια.

Διευρύνεται η προστασία για οικογένειες παιδιών με αναπηρία

Επεκτείνεται επίσης ο χαρακτηρισμός του ευάλωτου οφειλέτη.

Τα δικαιώματα που ισχύουν για άτομα με αναπηρία θα μπορούν να εφαρμόζονται και σε γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, με τα ίδια εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Οι 8 αλλαγές για τους servicers

Το δεύτερο σκέλος του πακέτου αφορά αποκλειστικά τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, οι οποίες μπαίνουν σε αυστηρότερο πλαίσιο δημοσιοποίησης στοιχείων, ελέγχου και λογοδοσίας.

1. Στη δημοσιότητα τα οικονομικά στοιχεία

Οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν σε ετήσια βάση στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη και την εταιρική τους διακυβέρνηση.

2. Περισσότερη διαφάνεια στα χαρτοφυλάκια

Θα δημοσιοποιούνται στοιχεία σχετικά με τα χαρτοφυλάκια απαιτήσεων που διαχειρίζονται, αλλά και τα αποτελέσματα της διαχείρισής τους.

3. Δημοσιοποίηση των παραπόνων των δανειοληπτών

Οι εταιρείες θα πρέπει να δημοσιοποιούν στοιχεία και για τα παράπονα που υποβάλλουν οι οφειλέτες, καθώς και για τον τρόπο με τον οποίο τα χειρίζονται.

4. Ετήσιο στρατηγικό σχέδιο στην Τράπεζα της Ελλάδος

Κάθε servicer θα καταθέτει ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικό σχέδιο διαχείρισης απαιτήσεων.

Το σχέδιο θα περιλαμβάνει προβλέψεις για εισπράξεις, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης.

5. Ευθύνη και στις πωλήσεις δανείων

Σε κάθε πώληση απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά θα είναι υποχρεωτική η συμμετοχή διαχειριστή πιστώσεων.

Ο servicer θα είναι υπόλογος για τη διαδικασία, μεταξύ άλλων και για το εάν λαμβάνεται υπόψη η αποτίμηση του δανείου κατά την αξιολόγηση των προσφορών.

6. Ανεξάρτητος έλεγχος για τις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή»

Οι servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις οι οποίες συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα υπόκεινται σε ετήσιο ανεξάρτητο διαχειριστικό έλεγχο.

Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του ίδιου του διαχειριστή.

Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα αποστέλλεται στις αρμόδιες Αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.

7. Αυστηρότερες κυρώσεις και δημόσια λογοδοσία

Ενισχύεται το πλαίσιο κυρώσεων που μπορεί να επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος για παραβάσεις των νέων υποχρεώσεων.

Οι κυρώσεις θα δημοσιοποιούνται, ώστε να μην έχουν μόνο οικονομικό ή εποπτικό χαρακτήρα αλλά να συνοδεύονται και από δημόσια λογοδοσία.

8. Ενισχύεται η εποπτεία του Υπουργείου Οικονομικών

Ρητή εποπτική αρμοδιότητα αποκτά και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τα στοιχεία που δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.

Η εποπτεία αφορά ιδιαίτερα πληροφορίες για συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων, είτε έχουν ήδη πραγματοποιηθεί είτε σχεδιάζονται.

Τι αλλάζει συνολικά για τον οφειλέτη

Το νέο πλαίσιο μετακινείται από μια περισσότερο μη δεσμευτική διαδικασία σε ένα σύστημα με συγκεκριμένες προθεσμίες, σαφείς υποχρεώσεις και άμεσες συνέπειες όταν αυτές δεν τηρούνται.

Ο οφειλέτης αποκτά:

σαφέστερο χρονοδιάγραμμα διαπραγμάτευσης, μικρότερη απαιτούμενη προκαταβολή, πλήρη εικόνα της οφειλής του, ισχυρότερη προστασία όταν τηρεί ενεργή ρύθμιση και συγκεκριμένες αποζημιώσεις όταν ο πιστωτής παραβιάζει τους κανόνες.

Ταυτόχρονα, οι servicers περνούν σε ένα καθεστώς ενισχυμένης διαφάνειας, στρατηγικού ελέγχου και δημόσιας λογοδοσίας, με μεγαλύτερο ρόλο τόσο της Τράπεζας της Ελλάδος όσο και του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Καύσιμα, servicers, 120 δόσεις: Οι 3+1 παρεμβάσεις που ανακοίνωσε ο Μητσοτάκης από το υπουργικό
• Ενεργειακή κρίση: Η ΕΕ πλήρωσε 100 δισ. ευρώ παραπάνω για την ίδια ποσότητα ενέργειας
• Σπίτι μου 3: Πόσα σπίτια «χωρούν» στο νέο πρόγραμμα
• Για «υπαρξιακό κίνδυνο» από την AI προειδοποιεί η Anthropic ενόψει της IPO