ΕΚΤ: Τρεις καρέκλες, μία συμφωνία – Το ευρωπαϊκό «παζάρι» πίσω από τη διαδοχή Λαγκάρντ
- 11/11/2026, 10:38
- SHARE
Η επιλογή του επόμενου προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μπορεί να κριθεί από το ποιος θα αναλάβει τις άλλες δύο θέσεις που ανοίγουν στην ηγεσία της. Με την Κριστίν Λαγκάρντ να αποχωρεί πρόωρα, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες διαπραγματεύονται μια συνολική συμφωνία που θα αναδιαμορφώσει τη μισή εξαμελή Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η Γαλλία και η Γερμανία, ενώ η Ισπανία και η Ολλανδία διεκδικούν την προεδρία με τους Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και Κλάας Κνοτ, αντίστοιχα. Οι δύο υποψηφιότητες κατατέθηκαν επισήμως έως την προθεσμία της 6ης Νοεμβρίου και εξετάστηκαν στο Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου.
Το ζητούμενο πλέον είναι μια συμφωνία που θα συνδυάζει εμπειρία στη νομισματική πολιτική, γεωγραφικές ισορροπίες και εκπροσώπηση των μεγάλων οικονομιών, μέσα σε ένα στενό χρονοδιάγραμμα.
Γιατί η διαδοχή εξελίσσεται σε συμφωνία τριών θέσεων
Η Λαγκάρντ έχει γνωστοποιήσει ότι θα αποχωρήσει έως τις 7 Φεβρουαρίου 2027. Ωστόσο, δύο ακόμη αλλαγές στην Εκτελεστική Επιτροπή δημιουργούν περιθώριο για ευρύτερους συμβιβασμούς.
Η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, η οποία έχει την ευθύνη των πράξεων στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αποχωρεί στις αρχές Ιανουαρίου για να μετακινηθεί στο ΔΝΤ. Τον Μάιο του 2027 ολοκληρώνεται και η θητεία του Φίλιπ Λέιν, επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ.
Αυτό επιτρέπει στις κυβερνήσεις να συζητούν ταυτόχρονα την προεδρία και τις δύο υπόλοιπες θέσεις, αναζητώντας συνδυασμούς που θα συγκεντρώνουν ευρύτερη υποστήριξη.
Ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει χαρακτηρίσει εύλογη την αντιμετώπιση των διορισμών ως συνολικού πακέτου, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση ανήκει στους Ευρωπαίους ηγέτες. Ο ρόλος του Eurogroup είναι να διευκολύνει τη διαδικασία και τη διαμόρφωση συναινέσεων.
Το σενάριο του Παρισιού
Σύμφωνα με τη Le Monde, η Γαλλία εξετάζει έναν συνδυασμό που θα έδινε την προεδρία στον Ισπανό Ντε Κος, τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου σε πρόσωπο που θα επέλεγε το Βερολίνο και μια θέση στην Εκτελεστική Επιτροπή στη Λοράνς Μπουν, πρώην υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας και πρώην επικεφαλής οικονομολόγο του ΟΟΣΑ.
Η εφημερίδα αναφέρει ότι ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Φρίντριχ Μερτς συζήτησαν τη διαδοχή το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Δεν πρόκειται, πάντως, για συμφωνία που έχει οριστικοποιηθεί, καθώς η γερμανική στάση παραμένει ανοιχτή.
Στο Βερολίνο απαιτείται συνεννόηση μεταξύ του καγκελάριου και του υπουργού Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, οι οποίοι προέρχονται από διαφορετικούς κυβερνητικούς εταίρους. Μεταξύ των ονομάτων που συζητούνται είναι ο Τομπίας Άντριαν, επικεφαλής του Τμήματος Νομισματικών και Κεφαλαιαγορών του ΔΝΤ.
Η επιλογή για αυτή τη θέση μπορεί να επηρεάσει άμεσα την προεδρική κούρσα: ένας υποψήφιος που στηρίζεται από τη Γερμανία για τον ρόλο του επικεφαλής οικονομολόγου θα μπορούσε να διευκολύνει τη στήριξη του Ντε Κος στο πλαίσιο της ευρύτερης διαπραγμάτευσης.
Ντε Κος και Κνοτ αναζητούν συμμαχίες
Ο Ντε Κος, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας και σήμερα γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, προβάλλεται από τη Μαδρίτη ως υποψήφιος με τεχνική εμπειρία και ικανότητα οικοδόμησης συμβιβασμών.
Η Χάγη αντιτάσσει τη μακρά διαδρομή του Κνοτ στην κεντρική τραπεζική και την εμπειρία του στη διαχείριση κρίσεων.
Ο Ολλανδός επιχειρεί παράλληλα να διευρύνει τη στήριξή του στις χώρες του Νότου. Έχει δώσει έμφαση στην ανάγκη προσοχής στις αποκλίσεις των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και έχει τοποθετηθεί υπέρ της έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους.
Οι θέσεις αυτές έχουν σημασία για οικονομίες με υψηλό δανεισμό, καθώς οι αποφάσεις της ΕΚΤ επηρεάζουν το κόστος χρηματοδότησης κρατών, επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Η νομισματική πολιτική, ωστόσο, παραμένει συλλογική αρμοδιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου· η αλλαγή προέδρου δεν καθορίζει από μόνη της την πορεία των επιτοκίων.
Οι ισορροπίες και το ορόσημο του Δεκεμβρίου
Στη διαπραγμάτευση συνυπολογίζονται η εκπροσώπηση Βορρά και Νότου, οι διαφορετικές προσεγγίσεις στη νομισματική πολιτική και η ισορροπία μεταξύ ανδρών και γυναικών. Βαρύτητα έχει επίσης η άτυπη πρακτική διατήρησης εκπροσώπησης της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας στην Εκτελεστική Επιτροπή.
Σύμφωνα με το Reuters, στόχος είναι να υπάρξει συμφωνία έως τη Σύνοδο Κορυφής της 17ης και 18ης Δεκεμβρίου. Εάν οι θεσμικές διαδικασίες απαιτήσουν περισσότερο χρόνο, παραμένει διαθέσιμη η δυνατότητα ολοκλήρωσης του διορισμού τον Ιανουάριο.
Η τελική απόφαση λαμβάνεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ και διαβούλευση με την ΕΚΤ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Μέχρι τότε, οι δύο διεκδικητές χρειάζονται υποστήριξη που να εντάσσεται σε έναν αποδεκτό συνδυασμό προσώπων. Η συμφωνία για τις άλλες δύο θέσεις μπορεί να αποδειχθεί το κλειδί για την προεδρία.