ΕΕ: Επέκταση των κυρώσεων κατά του Ιράν για τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ
- Νέα Κριτήρια Στοχοποίησης: Η ΕΕ θα μπορεί πλέον να συμπεριλαμβάνει στη «μαύρη λίστα» (δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση ταξιδιού) πρόσωπα και οντότητες που εμπλέκονται στον ναυτικό αποκλεισμό ή την παρενόχληση πλοίων στα Στενά.
- Αιτία της Απόφασης: Η κίνηση έρχεται ως απάντηση στον σχεδόν δίμηνο αποκλεισμό των Στενών από την Τεχεράνη (μετά τις επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου 2026), ο οποίος έχει προκαλέσει τεράστια αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, καθώς από εκεί διέρχεται το 1/5 των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και LNG.
- Διαδικασία Εφαρμογής: Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (EEAS) αναμένεται να προετοιμάσει τις συγκεκριμένες λίστες με τα νέα ονόματα μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επεκτείνει τα κριτήρια των κυρώσεων κατά του Ιράν ώστε να περιλαμβάνει και όσους ευθύνονται για τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, τα οποία έχουν παραμείνει σε μεγάλο βαθμό κλειστά για σχεδόν δύο μήνες, προκαλώντας αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και εμπορευμάτων, σύμφωνα με δύο διπλωμάτες της ΕΕ.
Η Τεχεράνη ουσιαστικά έκλεισε τα Στενά μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, διακόπτοντας περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Περισσότερα από δώδεκα δεξαμενόπλοια διέπλευσαν τα Στενά του Ορμούζ αφού το Ιράν τα κήρυξε προσωρινά ανοιχτά την Παρασκευή, όμως η συμφωνία εκεχειρίας τέθηκε ξανά σε κίνδυνο μετά την κατάληψη ιρανικού φορτηγού πλοίου από τις ΗΠΑ, ενώ συνεχίζουν τον δικό τους στρατιωτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.
“Υπήρξε πολιτική συμφωνία μεταξύ των πρεσβευτών ότι θα αλλάξουμε τα κριτήρια στο καθεστώς κυρώσεων κατά του Ιράν, ώστε να μπορούμε να εντάσσουμε στη λίστα άτομα και οντότητες που ευθύνονται για την παρεμπόδιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ”, δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες, σύμφωνα με το Reuters.
Μια δεύτερη διπλωματική πηγή ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (EEAS) θα χρειαστεί μερικές εβδομάδες για να προετοιμάσει τις νέες καταχωρίσεις. Η EEAS είναι αρμόδια για την επιβολή κυρώσεων σε πρόσωπα και εταιρείες, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χειρίζεται τις τομεακές κυρώσεις.
Τον Ιανουάριο, η ΕΕ είχε χαρακτηρίσει τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ως τρομοκρατική οργάνωση, ενώ τον Μάρτιο συμπεριέλαβε ιρανούς αξιωματούχους στον κατάλογο για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Οποιαδήποτε πληρωμή για διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τις παγκόσμιες θαλάσσιες διαδρομές», δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής
«Οποιοδήποτε σύστημα πληρωμής για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τις παγκόσμιες θαλάσσιες διαδρομές», δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο πλαίσιο της συνάντησής της με τον Νορβηγό υπουργό Εξωτερικών Έσπεν Μπαρθ ‘Αιντε και τον Παλαιστίνιο πρωθυπουργό Μοχάμεντ Μουστάφα στις Βρυξέλλες.
Αναφερόμενη στην κατάσταση, σημείωσε ότι «στα Στενά του Ορμούζ υπάρχουν καθημερινές μεταβολές σχετικά με το αν η θαλάσσια οδός είναι ανοιχτή ή κλειστή».
Όπως τόνισε για τη Μέση Ανατολή, «οι εύθραυστες εκεχειρίες με το Ιράν και τον Λίβανο προσφέρουν ένα στενό παράθυρο για αποκλιμάκωση, αλλά φυσικά και οι δύο εκεχειρίες έχουν ημερομηνία λήξης», επισημαίνοντας ότι «η διπλωματία πρέπει να αποδώσει στην περιοχή, διαφορετικά θα επιστρέψουμε στον πόλεμο».
Η ίδια υπογράμμισε ότι η ΕΕ και οι περιφερειακοί παράγοντες συμφωνούν πως υπάρχουν και άλλα ζητήματα πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα που πρέπει να αντιμετωπιστούν, «όπως το πρόγραμμα πυραύλων», αλλά και οι «έμμεσοι σύμμαχοι», οι οποίοι, όπως ανέφερε, πρέπει να αποτελέσουν μέρος των διαπραγματεύσεων.
