Το Ιράν δεσμεύτηκε να μην αποκτήσει πυρηνικά – Τι προβλέπει η συμφωνία με τις ΗΠΑ

Το Ιράν φέρεται να δεσμεύεται να μην κατασκευάσει ή αποκτήσει πυρηνικά όπλα, στο πλαίσιο σχεδίου μνημονίου κατανόησης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters.

Η πληροφορία έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τις διαπραγματεύσεις Ουάσιγκτον–Τεχεράνης, καθώς οι δύο πλευρές εμφανίζονται κοντά σε ένα αρχικό πλαίσιο αποκλιμάκωσης, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί ακόμη τελική υπογραφή ή πλήρης συμφωνία.

Σύμφωνα με το Reuters, το σχέδιο προβλέπει μια πρώτη πολιτική διευθέτηση, ενώ τα πιο σύνθετα τεχνικά και πυρηνικά ζητήματα θα παραπεμφθούν σε διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών.

Τι προβλέπεται για το πυρηνικό πρόγραμμα

Κεντρικό σημείο του σχεδίου είναι η δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα κατασκευάσει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Ωστόσο, το πιο δύσκολο ζήτημα παραμένει η τύχη του υπάρχοντος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο που επικαλείται το Reuters, οι λεπτομέρειες για το πυρηνικό υλικό θα συζητηθούν μετά την επίτευξη της αρχικής συμφωνίας, μέσα σε περίοδο 60 ημερών.

Το Ιράν φέρεται να πιέζει ώστε η αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου να πραγματοποιηθεί εντός των συνόρων του και υπό δικό του χειρισμό, κάτι που αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία των επόμενων συνομιλιών.

Προσωρινή άρση κυρώσεων στο πετρέλαιο

Σημαντικό οικονομικό σκέλος της συμφωνίας αφορά τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο.

Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, οι ΗΠΑ συμφώνησαν να άρουν για περιορισμένο χρονικό διάστημα τις κυρώσεις επί των ιρανικών πετρελαϊκών εξαγωγών, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να πουλήσει πετρέλαιο και να κρατήσει τα έσοδα από τις πωλήσεις.

Η ρύθμιση αυτή θα μπορούσε να δώσει προσωρινή ανάσα στην ιρανική οικονομία, αλλά και να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της πίεσης στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Για την Ουάσιγκτον, η προσωρινή άρση κυρώσεων λειτουργεί ως κίνητρο προς την Τεχεράνη, αλλά και ως εργαλείο σταθεροποίησης των πετρελαϊκών ροών σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης.

Στενά του Ορμούζ και ναυτικός αποκλεισμός

Βασικό μέρος του σχεδίου αποτελεί και η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο.

Το Reuters μεταδίδει ότι, σύμφωνα με το προσχέδιο, το Ιράν θα επανανοίξει τα Στενά για την εμπορική ναυσιπλοΐα, ενώ οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών εντός 30 ημερών από την υπογραφή.

Η εξέλιξη αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα είχε άμεση σημασία για τις αγορές πετρελαίου, καθώς το Ορμούζ παραμένει κρίσιμο σημείο διέλευσης για σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.

Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα αποτελούσε το πιο άμεσο και ορατό σημάδι αποκλιμάκωσης.

Αποδέσμευση 25 δισ. δολαρίων

Το σχέδιο συμφωνίας περιλαμβάνει επίσης την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων αξίας 25 δισ. δολαρίων που έχουν παγώσει λόγω κυρώσεων.

Η αποδέσμευση των κεφαλαίων αυτών θα αποτελούσε σημαντικό οικονομικό όφελος για την Τεχεράνη και ένα από τα βασικά ανταλλάγματα της συμφωνίας.

Παράλληλα, σύμφωνα με το Reuters, οι ΗΠΑ θα απέχουν από την επιβολή νέων κυρώσεων κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου και θα προχωρήσουν σε σταδιακή άρση υφιστάμενων περιορισμών εφόσον επιτευχθεί τελική συμφωνία.

Μια συμφωνία-πλαίσιο, όχι τελική λύση

Παρά τη σημασία των προβλέψεων, το σχέδιο δεν ισοδυναμεί ακόμη με πλήρη και τελική συμφωνία.

Πρόκειται για μνημόνιο κατανόησης που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα προς μια πιο ολοκληρωμένη διευθέτηση. Τα πιο δύσκολα ζητήματα, όπως το εμπλουτισμένο ουράνιο, οι μηχανισμοί ελέγχου, το εύρος των κυρώσεων και οι εγγυήσεις εφαρμογής, παραμένουν ανοιχτά.

Το χρονοδιάγραμμα επίσης παραμένει αβέβαιο. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η συμφωνία μπορεί να υπογραφεί άμεσα, όμως ιρανικές πηγές έχουν επισημάνει ότι η Τεχεράνη δεν έχει λάβει ακόμη τελική απόφαση.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Εάν το σχέδιο προχωρήσει, θα μπορούσε να μειώσει άμεσα την ένταση στον Κόλπο, να σταθεροποιήσει τις πετρελαϊκές ροές και να ανοίξει τον δρόμο για πιο ουσιαστικές διαπραγματεύσεις γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ωστόσο, η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από τρία κρίσιμα σημεία: την αποδοχή της συμφωνίας στο εσωτερικό του Ιράν, την εμπιστοσύνη των ΗΠΑ στους μηχανισμούς ελέγχου και την αντίδραση περιφερειακών δυνάμεων, ιδίως του Ισραήλ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΝΤ: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να απειλήσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα
• Οι ΗΠΑ αποσύρουν στρατιωτικές δυνάμεις από την Ευρώπη – Τι σημαίνει για το ΝΑΤΟ
• ΕΚΤ: Έτοιμη για νέες αυξήσεις επιτοκίων τον Ιούλιο – Τι ανέφερε ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης