Παγκόσμιο χρέος-μαμούθ στα 353 τρισ. δολάρια – Οι επενδυτές κοιτούν πέρα από τα αμερικανικά ομόλογα
- Το παγκόσμιο χρέος ανήλθε σε νέο ιστορικό υψηλό σχεδόν 353 τρισ. δολαρίων στο τέλος Μαρτίου, σύμφωνα με το IIF.
- Η αύξηση κατά 4,4 τρισ. δολάρια ήταν η μεγαλύτερη από τα μέσα του 2025.
- Οι ΗΠΑ αποτέλεσαν τον βασικό μοχλό της ανόδου, κυρίως λόγω κρατικού δανεισμού.
- Επενδυτές στρέφονται περισσότερο προς ευρωπαϊκά και ιαπωνικά κρατικά ομόλογα.
- Το IIF προειδοποιεί για μακροπρόθεσμα μη βιώσιμη πορεία του αμερικανικού χρέους.
Σε επίπεδα-ρεκόρ πλησίασε το παγκόσμιο χρέος έως τα τέλη Μαρτίου, αγγίζοντας σχεδόν τα 353 τρισ. δολάρια και καταγράφοντας την πέμπτη διαδοχική τριμηνιαία αύξηση, σύμφωνα με τη νέα έκθεση “Global Debt Monitor” του Institute of International Finance (IIF). Η άνοδος κατά 4,4 τρισ. δολάρια μέσα σε μόλις ένα τρίμηνο συνιστά τη μεγαλύτερη αύξηση από τα μέσα του 2025, επιβεβαιώνοντας ότι η διεθνής οικονομία εξακολουθεί να στηρίζεται σε αυξανόμενο δανεισμό παρά το υψηλό κόστος χρήματος και τις επίμονες γεωπολιτικές εντάσεις.
Το μεγαλύτερο μέρος της νέας επιβάρυνσης προήλθε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ο κρατικός δανεισμός συνεχίζει να διογκώνεται με ταχείς ρυθμούς. Το IIF επισημαίνει ότι το αμερικανικό δημόσιο χρέος ακολουθεί σταδιακά μια «μη βιώσιμη πορεία» σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, την ώρα που οι επενδυτές εμφανίζουν ολοένα περισσότερα σημάδια διαφοροποίησης από τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται στην αυξημένη διεθνή ζήτηση για ευρωπαϊκά και ιαπωνικά κρατικά ομόλογα, σε αντίθεση με τη σχετικά σταθερή πορεία της ζήτησης για αμερικανικούς τίτλους από τις αρχές του έτους. Όπως ανέφερε ο Εμρέ Τιφτίκ του IIF, οι κινήσεις αυτές υποδηλώνουν ότι μέρος των διεθνών επενδυτών επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή του από την αμερικανική αγορά χρέους.
Παρά τις ανησυχίες, το IIF δεν βλέπει άμεσο κίνδυνο για την αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων ύψους περίπου 30 τρισ. δολαρίων. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η συνέχιση της υφιστάμενης δημοσιονομικής πολιτικής στις ΗΠΑ θα οδηγήσει σε περαιτέρω επιδείνωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια.
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική αγορά εταιρικών ομολόγων συνεχίζει να επεκτείνεται δυναμικά, με σημαντική ώθηση από τις εκδόσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη αλλά και από τις ισχυρές εισροές ξένων κεφαλαίων. Η AI εξελίσσεται πλέον σε βασικό μοχλό χρηματοδότησης και άντλησης κεφαλαίων, επηρεάζοντας άμεσα τη δομή του παγκόσμιου εταιρικού χρέους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην Κίνα, όπου ο δανεισμός των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων — κυρίως κρατικών εταιρειών — επιταχύνθηκε σημαντικά στις αρχές του έτους, ξεπερνώντας ακόμη και τον ρυθμό αύξησης του κρατικού δανεισμού. Το στοιχείο αυτό ενισχύει τις ανησυχίες για τη βιωσιμότητα της κινεζικής ανάπτυξης σε ένα περιβάλλον επιβράδυνσης της οικονομίας και πίεσης στην αγορά ακινήτων.
Στις αναδυόμενες αγορές, εξαιρουμένης της Κίνας, το συνολικό χρέος αυξήθηκε σε ιστορικό υψηλό 36,8 τρισ. δολαρίων, κυρίως λόγω κρατικού δανεισμού, ενώ στις ανεπτυγμένες οικονομίες καταγράφηκε μικρή αποκλιμάκωση. Σε όρους αναλογίας προς το παγκόσμιο ΑΕΠ, το συνολικό χρέος παρέμεινε κοντά στο 305%, επίπεδο στο οποίο κινείται ουσιαστικά από το 2023.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στους δείκτες χρέους καταγράφηκαν στη Νορβηγία, το Κουβέιτ, την Κίνα, το Μπαχρέιν και τη Σαουδική Αραβία, όπου το χρέος αυξήθηκε πάνω από 30 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.
Το IIF εκτιμά ότι οι πιέσεις δεν πρόκειται να αποκλιμακωθούν σύντομα. Η γήρανση των πληθυσμών, οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες, οι ανάγκες ενεργειακής ασφάλειας, οι επενδύσεις στην κυβερνοασφάλεια και η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργούν νέες, διαρκείς ανάγκες χρηματοδότησης τόσο για τα κράτη όσο και για τις επιχειρήσεις. Στο ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον προστίθεται και η νέα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή, η οποία ενισχύει την αβεβαιότητα και αυξάνει περαιτέρω τις δημοσιονομικές πιέσεις διεθνώς.
