Ρευστότητα χωρίς τράπεζες: Γιατί οι εφοδιαστικές αλυσίδες χρειάζονται νέα εργαλεία
Από τον Πέτρο Πατρώνη, Founder & CEO της Wocap AE, της πρώτης ελληνικής fintech που εστιάζει στον επανασχεδιασμό του τρόπου με τον οποίο κυκλοφορεί η ρευστότητα στις επιχειρηματικές αλυσίδες.
Για χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις, το πρόβλημα είναι γνώριμο και επαναλαμβανόμενο: δουλεύουν, τιμολογούν, παραδίδουν – αλλά πληρώνονται με καθυστέρηση. Οι όροι πληρωμής επιμηκύνονται, τα τραπεζικά όρια στενεύουν και η πρόσβαση σε κεφάλαιο παραμένει δύσκολη, ιδιαίτερα για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκές «στρίμωγμα» ρευστότητας στην καρδιά της εφοδιαστικής αλυσίδας. Και όσο η συζήτηση εστιάζει αποκλειστικά στις τράπεζες, τόσο χάνεται ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η ίδια η αγορά να χρηματοδοτεί τον εαυτό της;
Από τη χρηματοδότηση στο οικοσύστημα
Τα τελευταία χρόνια, διεθνώς, βλέπουμε μια μετατόπιση. Οι μεγάλες εταιρείες δεν αντιμετωπίζονται πια μόνο ως αγοραστές προϊόντων και υπηρεσιών, αλλά ως κόμβοι ρευστότητας μέσα στο οικοσύστημά τους. Διαθέτουν κεφάλαια που συχνά παραμένουν αδρανή, την ίδια στιγμή που οι προμηθευτές τους πιέζονται από καθυστερήσεις πληρωμών.
Η ερώτηση δεν είναι αν υπάρχει ρευστότητα, αλλά πώς κυκλοφορεί.
Η λογική της προαιρετικής προπληρωμής
Μια εναλλακτική προσέγγιση που κερδίζει έδαφος είναι η δυναμική προπληρωμή τιμολογίων. Όχι ως δανεισμός και όχι μέσω τραπεζών, αλλά ως μια καθαρά εμπορική συμφωνία μεταξύ αγοραστή και προμηθευτή.
Η λογική είναι απλή:
- όταν ο αγοραστής διαθέτει πλεονάζουσα ρευστότητα,
- ο προμηθευτής έχει τιμολόγια σε αναμονή πληρωμής,
- και οι δύο συμφωνούν, εθελοντικά, σε ταχύτερη πληρωμή έναντι μιας μικρής έκπτωσης.
Δεν υπάρχει χρέος, δεν υπάρχει επιτόκιο, δεν υπάρχει υποχρέωση. Υπάρχει επιλογή.
Τι αλλάζει αυτό στην πράξη
Για τους προμηθευτές, η διαφορά είναι ουσιαστική: αποκτούν πρόσβαση σε ρευστότητα όταν τη χρειάζονται, χωρίς να επιβαρύνουν τον ισολογισμό τους και συχνά με καλύτερους όρους από την τραπεζική χρηματοδότηση.
Για τους αγοραστές, η προπληρωμή δεν είναι κόστος αλλά εργαλείο: αξιοποιούν αδρανή κεφάλαια, βελτιώνουν τις σχέσεις με τους συνεργάτες τους και ενισχύουν τη σταθερότητα της εφοδιαστικής τους αλυσίδας.
Σε επίπεδο οικονομίας, η επίδραση είναι ακόμη πιο ενδιαφέρουσα: η ρευστότητα κυκλοφορεί εκεί όπου παράγεται αξία, αντί να «κολλάει» σε καθυστερήσεις και πιστωτικά όρια.
Ο ρόλος της τεχνολογίας
Το κρίσιμο στοιχείο που επιτρέπει τέτοιες πρακτικές να κλιμακωθούν είναι η τεχνολογία. Μέσα από ψηφιακές πλατφόρμες, η πρόσβαση σε κεφάλαιο μπορεί να γίνει πιο δίκαιη και ισότιμη, δίνοντας ακόμη και σε μικρότερες επιχειρήσεις τη δυνατότητα να αντλήσουν ρευστότητα όταν τη χρειάζονται – κάτι που συχνά αποδεικνύεται καθοριστικό για τη βιώσιμη ανάπτυξή τους. Παράλληλα, η αυτοματοποίηση μειώνει τη γραφειοκρατία, αυξάνει τη διαφάνεια και αφαιρεί εμπόδια που μέχρι σήμερα λειτουργούσαν αποτρεπτικά.
Στην Ελλάδα, η εφαρμογή τέτοιων τεχνολογικών μοντέλων ξεκινά πλέον να περνά από τη θεωρία στην πράξη, δείχνοντας ότι η προαιρετική προπληρωμή τιμολογίων χωρίς τραπεζική διαμεσολάβηση μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά – ακόμη και σε μεγάλους οργανισμούς με σύνθετες δομές και απαιτητικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ρευστότητα ως θέμα ανθεκτικότητας
Η συζήτηση για τη ρευστότητα δεν είναι απλώς χρηματοοικονομική. Είναι ζήτημα ανθεκτικότητας, ανταγωνιστικότητας και, τελικά, βιωσιμότητας. Μια εφοδιαστική αλυσίδα όπου οι μικρότεροι κρίκοι πιέζονται διαρκώς, αργά ή γρήγορα θα σπάσει.
Αντίθετα, μοντέλα που δίνουν επιλογές, ευελιξία και δικαιότερη κατανομή του κεφαλαίου δημιουργούν πιο υγιή οικοσυστήματα.
Μια αλλαγή νοοτροπίας
Ίσως το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι το ίδιο το εργαλείο, αλλά η αλλαγή νοοτροπίας που φέρνει: ότι η ρευστότητα δεν είναι προνόμιο λίγων, αλλά κοινός πόρος που, αν κυκλοφορεί σωστά, ωφελεί όλους.
Σε μια αγορά που διψά για απλές και λειτουργικές λύσεις, αυτή η προσέγγιση δείχνει ότι η καινοτομία δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Χρειάζεται να είναι χρήσιμη.
