Μετά το ναυάγιο Τραμπ – Σι, ο IMEC και ο Μόντι καθορίζουν το μέλλον του παγκόσμιου εμπορίου

Η αποτυχία της συνόδου κορυφής Trump–Xi Jinping επισφραγίζει το τέλος του παλιού καθεστώτος στο διεθνές εμπόριο, αφήνοντας τις παγκόσμιες ναυτιλιακές διαδρομές ευάλωτες στην κρίση του Ιράν και την πειρατεία. Μέσα σε αυτό το γεωπολιτικό κενό, ο Αμερικανός αναλυτής Michael Rubin επισημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος IMEC αποτελεί πλέον τη μόνη λογική διέξοδο. Το βάρος πέφτει πλέον στον Ινδό πρωθυπουργό Narendra Modi, ο οποίος καλείται να βγει μπροστά και να διαμορφώσει το μέλλον της περιφερειακής σταθερότητας. 

Ειδικότερα, όπως επισημαίνεται, η σύνοδος κορυφής Trump–Xi Jinping ήταν η τελευταία απέλπιδα προσπάθεια· η αποτυχία της θάβει κάθε ελπίδα ότι η διεθνής κοινότητα μπορεί να επιστρέψει στο προηγούμενο καθεστώς (status quo ante). Τώρα εναπόκειται στον πρωθυπουργό Modi να διαμορφώσει το μέλλον του περιφερειακού εμπορίου.

Η σκόνη έχει κατακαθίσει από τη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump με τον Κινέζο ομόλογό του Xi Jinping. Το ότι η σύνοδος απέτυχε δεν θα έπρεπε να προκαλεί έκπληξη. Ο στόχος του Trump δεν ήταν ούτε μια μεγάλη συμφωνία ούτε καν στρατηγικός· μάλλον επεδίωκε έναν αντιπερισπασμό. Στην Ουάσινγκτον, η κριτική αυξάνεται λόγω των φακέλων Epstein και της κακής διαχείρισης του πολέμου στο Ιράν. Ο Trump αγαπά τη μεγαλοπρέπεια. Στο Πεκίνο μπορούσε να τα έχει και τα δύο χωρίς κριτική από τον δημοκρατικό Τύπο.

Ενώ οι Αμερικανοί επικριτές του Trump και οι υποστηρικτές της Ταϊβάν φοβούνταν ότι ο Trump ίσως διαπραγματευόταν τα δικαιώματα του νησιού και τις αμυντικές δεσμεύσεις των ΗΠΑ, εκείνος δεν προσήλθε προετοιμασμένος να διαπραγματευτεί κάτι τόσο μεγάλης κλίμακας.

Ο Xi, εν τω μεταξύ, επίσης δεν χειρίστηκε σωστά τη σύνοδο. Ενώ του αρέσει να επιβάλλει μια θέση ισχύος, η πρόσφατη εκκαθάριση στρατηγών του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού δείχνει το αντίθετο: τη δική του αυξανόμενη παράνοια και την ανησυχία στην κινεζική κοινωνία. Ο πληθυσμός της Κίνας γερνά γρήγορα και πλέον μειώνεται λόγω της κληρονομιάς της καταργημένης πολιτικής του ενός παιδιού. Καθώς ο πληθυσμός συρρικνώνεται, η οικονομία της Κίνας μπορεί επίσης να κλονιστεί. Ο Xi μπορεί ακόμη να σκηνοθέτησε μια παράσταση, όσο κενή κι αν ήταν, αλλά οι αδυναμίες της απολυταρχίας, όπως η αντιμετώπιση ενός Αμερικανού δημοσιογράφου και η αντιπαράθεση με μέλος της Μυστικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ που συνόδευε τον πρόεδρο, έκλεψαν τα πρωτοσέλιδα, σημειώνει ο Michael Rubin.

Για τους περισσότερους Αμερικανούς, Ινδούς και κατοίκους άλλων βιομηχανικών κοινωνιών, το κύριο ζήτημα που είχε σημασία —η ενεργειακή ασφάλεια— παρέμεινε άλυτο. Οι προσπάθειες της Ισλαμικής Δημοκρατίας να επιβάλει τέλη στη διεθνή ναυσιπλοΐα συνεχίζονται. Ακόμη κι αν διαδίδονται φήμες για πιθανή συμφωνία, οι λεπτομέρειες δείχνουν την επιμονή του Ιράν στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας. Το Nour News, μέσο κοντά στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του καθεστώτος, αναφέρει ότι η θέση της Τεχεράνης απαιτεί πρώτα την επιστροφή 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχουν παγώσει στο Κατάρ. Ιρανοί αξιωματούχοι λένε στη συνέχεια ότι θα καθορίσουν ποσοστώσεις για διελεύσεις από το Στενό του Ορμούζ, υποδηλώνοντας τη συνέχιση του συστήματος «διοδίων».

Σύμφωνα με τον Michael Rubin, ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη αλλάξει τις παγκόσμιες ναυτιλιακές διαδρομές. Χώρες πλέον εγκαταλείπουν το Bab el-Mandeb και την Ερυθρά Θάλασσα και επιλέγουν τη μακρά διαδρομή γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας στη Νότια Αφρική. Αυτό δεν είναι απαραίτητα μια ασφαλής λύση· ωστόσο, με την πειρατεία να αυξάνεται ξανά στα ανοικτά της Σομαλίας, η αποτυχία της Ινδίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων χωρών να αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία της Somaliland και να τη χρησιμοποιήσουν για την ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας έχει μεγάλο κόστος.

Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει μια διέξοδος με την αναζωογόνηση του India-Middle East Economic Corridor, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 9 Σεπτεμβρίου 2023 από τον πρωθυπουργό Narendra Modi στη σύνοδο G20 στο Νέο Δελχί. 

Σύμφωνα με τον γνωστό αμερικανό αναλυτή, η εισβολή της Hamas στη νότια Ιερουσαλήμ του Ισραήλ και η σφαγή 1.200 αμάχων δημιούργησαν μια κρίση στην περιοχή που εκτροχίασε την εργασία για τον India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC) και τελικά οδήγησε στον τρέχοντα πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Με τον Διεθνή Διάδρομο Μεταφορών Βορρά–Νότου που διοχετεύει το εμπόριο από την Ινδία μέσω Ιράν προς τη Ρωσία να είναι απίθανο να λειτουργήσει βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα λόγω ζημιών στο Chabahar και αβεβαιότητας για το μέλλον της ιρανικής και ρωσικής πολιτικής, και με τη διαδρομή γύρω από την Αφρική να γίνεται ολοένα πιο ευάλωτη στην πειρατεία στα ανοικτά της Σομαλίας αλλά και στον Κόλπο της Γουινέας, ο IMEC γίνεται η πιο λογική πορεία προς τα εμπρός.

Εδώ, η Ινδία, ως η σύντομα τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Ο πρωθυπουργός Narendra Modi και ο πρόεδρος των ΗΑΕ Mohamed bin Zayed δεν είναι μόνο σύμμαχοι αλλά και ολοένα στενότεροι στρατηγικοί εταίροι και φίλοι. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία επιδιώκουν να κατευθύνουν το εμπόριό τους μακριά από τις ευπάθειες του Περσικού Κόλπου. Το συνδικάτο φορτηγατζήδων της Ιορδανίας παραμένει πρόβλημα, καθώς αντιστέκεται στα σιδηροδρομικά σχέδια, αλλά το Νέο Δελχί, το Άμπου Ντάμπι και το Ριάντ έχουν το διπλωματικό και οικονομικό κεφάλαιο να πιέσουν τον βασιλιά Abdullah II να λάβει δύσκολες και αντιδημοφιλείς αποφάσεις στην Ιορδανία, τις οποίες μέχρι στιγμής έχει αποφύγει.

Η σύνοδος Trump–Xi ήταν η τελευταία ανάσα του status quo· η αποτυχία της θάβει κάθε ελπίδα ότι η διεθνής κοινότητα μπορεί να επιστρέψει στην προηγούμενη κατάσταση. Τώρα εναπόκειται στον πρωθυπουργό Modi να διαμορφώσει το μέλλον του περιφερειακού εμπορίου. Για πάρα πολύ καιρό, η παραδοσιακή ινδική διπλωματική κουλτούρα οδηγούσε την Ινδία να αποδίδει πολύ λιγότερο από το πραγματικό της δυναμικό· αυτό πρέπει να αλλάξει, καταλήγει ο Rubin.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• To ΑΙ ίσως είναι έτοιμο να διαχειριστεί τα χρήματά σας – Πρέπει να το επιτρέψετε;
• Μουλάς (LAMDA Development): To The Ellinikon επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο που ζούμε στις πόλεις του μέλλοντος
• Leadership in Motion: Νέο τεύχος Fortune με τις πιο Ισχυρές Γυναίκες στις Επιχειρήσεις
• Panathēnea Festival 2026: Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη «χτίζει» ξανά το μέλλον του Finance