BBC: Το «δώρο γενεθλίων» του Τραμπ από το Ιράν κρύβει παγίδες για πετρέλαιο, Ισραήλ και εκλογές

• Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζει τη συμφωνία με το Ιράν ως μεγάλη διπλωματική επιτυχία.
• Το BBC επισημαίνει ότι παραμένουν σημαντικές αβεβαιότητες για την εφαρμογή της.
• Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελεί το επόμενο κρίσιμο μέτωπο.
• Η στάση του Ισραήλ μπορεί να επηρεάσει την αντοχή της συμφωνίας.

Η ανακοίνωση της καταρχήν συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης ήρθε σε μια συμβολική στιγμή για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τη χαρακτήρισε ως μια εξέλιξη που μπορεί να οδηγήσει σε «ειρήνη και ασφάλεια» στη Μέση Ανατολή.

Σε δημόσιες παρεμβάσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η συμφωνία διασφαλίζει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ομαλοποίηση της κατάστασης σε μια περιοχή που βρίσκεται επί μήνες στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας.

Ωστόσο, ανάλυση του BBC υπογραμμίζει ότι πίσω από τους πανηγυρικούς τόνους εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το περιεχόμενο, τη διάρκεια και την εφαρμογή της συμφωνίας.

Οι λεπτομέρειες που θα κρίνουν την επιτυχία

Παρά τις ανακοινώσεις των δύο πλευρών, μεγάλο μέρος των τεχνικών και πολιτικών παραμέτρων της συμφωνίας παραμένει ασαφές.

Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, η δέσμευση του Ιράν να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα αποτελεί βασικό στοιχείο της συμφωνίας, ενώ προβλέπονται μηχανισμοί επαλήθευσης από αμερικανικής πλευράς.

Παρ’ όλα αυτά, μετά από δεκαετίες αποτυχημένων προσπαθειών περιορισμού του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η πραγματική δοκιμασία θα ξεκινήσει όταν οι δύο πλευρές κληθούν να εφαρμόσουν τις δεσμεύσεις τους.

Ενδεικτικό της αβεβαιότητας είναι ότι το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν έχει ήδη καταστήσει σαφές πως η συνέχιση των διαπραγματεύσεων εξαρτάται από την εφαρμογή των αμερικανικών δεσμεύσεων.

Ορμούζ, πετρέλαιο και οικονομία

Ένα από τα σημαντικότερα άμεσα οφέλη της συμφωνίας αφορά τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.

Η προοπτική αποκατάστασης της κανονικής ναυσιπλοΐας βελτίωσε το επενδυτικό κλίμα και περιόρισε τους φόβους για νέα ενεργειακή κρίση. Ωστόσο, ειδικοί της αγοράς επισημαίνουν ότι η πλήρης επαναφορά των ροών πετρελαίου δεν πρόκειται να γίνει άμεσα.

Η απομάκρυνση των δεξαμενόπλοιων που έχουν συσσωρευτεί στην περιοχή, οι έλεγχοι ασφαλείας και η επαναφορά της παραγωγικής αλυσίδας ενδέχεται να απαιτήσουν αρκετές εβδομάδες.

Αυτό σημαίνει ότι οι επιπτώσεις στις τιμές της ενέργειας και κατ’ επέκταση στον πληθωρισμό θα φανούν σταδιακά και όχι άμεσα.

Ο παράγοντας Ισραήλ

Ένα ακόμη σημείο που προκαλεί ανησυχία είναι ο ρόλος του Ισραήλ.

Σύμφωνα με το BBC, η κυβέρνηση Τραμπ θεωρεί ότι τυχόν νέες στρατιωτικές κινήσεις στην περιοχή θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη συμφωνία πριν ακόμη τεθεί πλήρως σε εφαρμογή.

Οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ βρέθηκαν μάλιστα πρόσφατα σε δοκιμασία, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ενοχλημένος από στρατιωτικές ενέργειες που, κατά την άποψή του, θα μπορούσαν να περιπλέξουν τη διπλωματική διαδικασία.

Η ανησυχία είναι ότι μια νέα περιφερειακή κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει το Ιράν σε αντίποινα, επαναφέροντας στο τραπέζι ακόμη και το ενδεχόμενο διαταραχών στη ναυσιπλοΐα του Ορμούζ.

Οι τιμές της βενζίνης και το πολιτικό στοίχημα

Πέρα από τη γεωπολιτική διάσταση, η συμφωνία έχει και σαφή εσωτερική πολιτική σημασία για τον Ντόναλντ Τραμπ.

Οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξανόμενη δυσαρέσκεια για την πορεία της οικονομίας, ενώ η ακρίβεια και το κόστος ενέργειας παραμένουν βασικές ανησυχίες των Αμερικανών ψηφοφόρων.

Σε αυτό το πλαίσιο, μια ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών καυσίμων θα μπορούσε να αποτελέσει απτό όφελος για τα νοικοκυριά και να ενισχύσει το πολιτικό αφήγημα του Λευκού Οίκου ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Όπως σημειώνει το BBC, η συμφωνία μπορεί να προσφέρει στον Τραμπ μια σημαντική διπλωματική επιτυχία. Το αν θα μετατραπεί όμως σε μόνιμο στρατηγικό κέρδος ή σε μια προσωρινή ανάπαυλα πριν από την επόμενη κρίση, θα εξαρτηθεί από εξελίξεις που ακόμη παραμένουν ανοιχτές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΗΠΑ – Ιράν: Το παρασκήνιο της συμφωνίας και τα επόμενα βήματα
• Πρόωρη αποπληρωμή 6,9 δισ. ευρώ από τα μνημονιακά δάνεια – Νέο μήνυμα στις αγορές
• ΔΝΤ: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να απειλήσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα
• Οι ΗΠΑ αποσύρουν στρατιωτικές δυνάμεις από την Ευρώπη – Τι σημαίνει για το ΝΑΤΟ