Η Λαγκάρντ αποχωρεί από την προεδρία της ΕΚΤ τον Φεβρουάριο – Τα φαβορί να τη διαδεχθούν

Σημαντικές εξελίξεις δρομολογούνται στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς η Πρόεδρος Κριστίν Λαγκάρντ αναμένεται να αποχωρήσει από τη θέση της τον ερχόμενο Φεβρουάριο. 

Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί το τέλος μιας σημαντικής περιόδου για την οικονομική πολιτική της Ευρωζώνης, κατά την οποία η κεντρική τράπεζα κλήθηκε να διαχειριστεί διαδοχικές και σύνθετες οικονομικές προκλήσεις.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, «η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, ενημέρωσε σήμερα το Διοικητικό Συμβούλιο και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ότι θα αποχωρήσει από τη θέση της στις 7 Φεβρουαρίου 2027.

Ο διάδοχος της Προέδρου Λαγκάρντ θα διοριστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ακολουθώντας τη διαδικασία υποψηφιοτήτων που περιγράφεται στο Άρθρο 283 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Διοικητικό Συμβούλιο ευχαρίστησε θερμά την Πρόεδρο Λαγκάρντ και την καταχειροκρότησε όρθιο».

H κούρσα της διαδοχής

Η Γαλλία θα μπορούσε να υποστηρίξει τον πρώην επικεφαλής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας, Κλάας Κνοτ, για να διαδεχθεί την Κριστίν Λαγκάρντ στη θέση του επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας βάσει της οποίας ένας Γάλλος υποψήφιος θα επιλεγεί για τη θέση του επικεφαλής οικονομoλόγου, δήλωσαν πηγές στο Reuters.

Οικονομoλόγος, ο 59χρονος Κνοτ υπηρέτησε δύο πλήρεις θητείες ως επικεφαλής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας από το 2011 έως το 2025, ενώ έκτοτε έχει αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του σε συμβουλευτικό ρόλο ή διεξάγοντας εκστρατεία για την προεδρία της ΕΚΤ.

Τα 14 χρόνια της παρουσίας του στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, το οποίο καθορίζει τα επιτόκια, μπορούν να χαρακτηριστούν από δύο διαφορετικές περιόδους: μια αυξανόμενα ανοιχτή εχθρότητα προς τα μέτρα τόνωσης της οικονομίας του Προέδρου της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι και μια πλήρη αρμονία με την Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία διαδέχθηκε τον Ντράγκι το 2019.

Θεωρούμενος ως πραγματιστής και γεράκι (υποστηρικτής της αυστηρής νομισματικής πολιτικής), ο Κνοτ ανέλαβε σε μια περίοδο αναταραχής, καθώς η ευρωζώνη υπέφερε από μια σειρά χρηματοπιστωτικών κρίσεων και κρίσεων χρέους που απειλούσαν να τη διαλύσουν. Αρχικά είχε εκφράσει επιφυλάξεις για τη δεσμευτική υπόσχεση του Ντράγκι να κάνει «ό,τι χρειαστεί» (whatever it takes) για τη διάσωση του ευρώ, αλλά στην πορεία άλλαξε γνώμη —σε αντίθεση με τον Γερμανό συνάδελφό του— και τελικά τη χαρακτήρισε ως κομβική στιγμή.

Ήρθε σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Ντράγκι τα επόμενα χρόνια, όταν η ΕΚΤ εφάρμοσε ένα τεράστιο πρόγραμμα οικονομικής ενίσχυσης για να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό κατά τη διάρκεια μιας δεκαετίας όπου υπολειπόταν του στόχου του 2%.

Η κριτική περιοριζόταν αρχικά σε ιδιωτικές συζητήσεις, αλλά ήρθε στο φως στα τέλη του 2019, όταν ο Ντράγκι προώθησε ένα νέο πρόγραμμα τόνωσης παρά την αντίθεση του ενός τρίτου των φορέων χάραξης πολιτικής — ρήγμα πρωτοφανές για ένα συλλογικό όργανο που συνήθως λαμβάνει αποφάσεις ομόφωνα.

Υπό τη Λαγκάρντ, ο Κνοτ επέστρεψε στις τάξεις της πλειοψηφίας, παρόλο που υπήρξε από τους πρώτους που τάχθηκαν υπέρ της αυστηρότερης πολιτικής ως απάντηση στην ιστορική έξαρση του πληθωρισμού το 2022.

Από το 2021, ο Κνοτ υπηρέτησε επίσης ως Πρόεδρος του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (FSB), ενός παγκόσμιου φορέα υπεύθυνου για την παρακολούθηση της χρηματοπιστωτικής πίεσης και τη διατύπωση συστάσεων πολιτικής.

Θεωρούμενος μετριοπαθές «περιστέρι» της πολιτικής (υποστηρικτής της χαλαρής νομισματικής πολιτικής), ο 55χρονος Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος ηγείται από το 2025 της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), του παγκόσμιου οργανισμού-ομπρέλα των κεντρικών τραπεζών.

Υπηρέτησε επίσης μία εξαετή θητεία ως διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας από το 2018 έως το 2024, μια ταραχώδη περίοδο που ξεκίνησε με εξαιρετικά χαμηλό πληθωρισμό και ακολούθησαν η πανδημία και ένας ιστορικός κύκλος αυξήσεων επιτοκίων για την τιθάσευση του ανεξέλεγκτου πληθωρισμού.

Ο ντε Κος υπηρέτησε επίσης ως επικεφαλής οικονομoλόγος της Τράπεζας της Ισπανίας, πραγματοποιώντας το σπάνιο βήμα της μετάβασης από το προσωπικό σε ρόλο χάραξης πολιτικής — γεγονός που αντικατοπτρίζει την επιτυχία του στην αναβάθμιση του προφίλ της έρευνας στην τράπεζα.

Οι συνάδελφοί του τον περιγράφουν ως πραγματιστή οικονομολόγο, ενδεχομένως ακόμη και ως ρυθμιστή των ισορροπιών (swing voter), ο οποίος προσκομίζει πάντα πλήθος αποδεικτικών στοιχείων και δεδομένων για να υποστηρίξει τις θέσεις του, αποφεύγει τα δόγματα και είναι γνωστός για το ομαδικό του πνεύμα.

Νωρίτερα φέτος, όταν ορισμένοι από τους κορυφαίους κεντρικούς τραπεζίτες του κόσμου υποστήριξαν ανοιχτά τον Τζέροντ Πάουελ —τότε Πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed)— απέναντι σε πολιτικές πιέσεις, ο ντε Κος φέρεται να ήταν ο βασικός συντονιστής της διαδικασίας.

Ο ντε Κος απέκτησε επίσης διεθνές προφίλ όταν υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Επιτροπής της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία, του σημαντικότερου παγκόσμιου φόρουμ που είναι αφοσιωμένο στην παρακολούθηση και την εναρμόνιση των τραπεζικών κανόνων.

Επικεφαλής της Bundesbank από το 2022, ο 60χρονος Γιόακιμ Νάγκελ έχει αλλάξει θεμελιωδώς τη σχέση της Γερμανίας με την ΕΚΤ.

Ενώ ο προκάτοχός του, Γενς Βάιντμαν, βρισκόταν σε ανοιχτή σύγκρουση με την ΕΚΤ του Μάριο Ντράγκι για χρόνια, ο Νάγκελ χαμήλωσε τους τόνους της ρητορικής και επανήλθε στις συλλογικές γραμμές, παρόλο που παραμένει ένας μετριοπαθής «γέρακας».

Συνάδελφοί του αναφέρουν ότι ο Νάγκελ, επίσης διδάκτωρ οικονομολόγος, εκφράζει με σαφήνεια τις «κόκκινες γραμμές» του αλλά μπορεί να συμβιβαστεί σε άλλα ζητήματα, ενώ δεν είναι γνωστό να έχει αντιταχθεί σε κάποια βασική απόφαση πολιτικής κατά τη διάρκεια της θητείας του — μια μεγάλη αλλαγή σε σύγκριση με τις εχθρότητες των προκατόχων του.

Έχει επίσης υποστηρίξει τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασφάλισης Καταθέσεων (EDIS), ενός έργου στο οποίο το Βερολίνο αντιστεκόταν για καιρό, φοβούμενο ότι ο Γερμανός φορολογούμενος θα καλούνταν να πληρώσει για τη χρηματοπιστωτική ανευθυνότητα άλλων.

Ο Νάγκελ έχει υπερασπιστεί σθεναρά την ανεξαρτησία της ΕΚΤ, έχει αποκρούσει τις πολιτικές κριτικές προς την τράπεζα και πρόσφατα υποστήριξε ότι ορισμένες από τις προτάσεις του ακροδεξιού κόμματος AfD ήταν αυτοκαταστροφικές και θα μπορούσαν να τρομάξουν τους επενδυτές.

Μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας, ο Νάγκελ κατείχε προηγουμένως ανώτερες διευθυντικές θέσεις στην Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών και στον όμιλο KfW.

Η Νάντι Καλβίνιο, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, δεν έχει εκφράσει ποτέ δημόσια ενδιαφέρον για τη θέση της ΕΚΤ, αλλά το όνομά της εμφανίζεται κατά καιρούς σε ιδιωτικές συζητήσεις.

Είναι γνωστή ως συνομιλήτρια με ευφράδεια στις δημόσιες ομιλίες της και ως αμείλικτη, αποτελεσματική μάνατζερ — ένα βασικό προσόν για τη διοίκηση ενός μεγάλου οργανισμού και ενός 27μελούς Διοικητικού Συμβουλίου, τα περισσότερα μέλη του οποίου έχουν συνηθίσει να είναι τα ανώτατα διευθυντικά στελέχη στις δικές τους κεντρικές τράπεζες.

Η 57χρονη Καλβίνιο, πρώην υπουργός της Ισπανίας, δεν είναι οικονομολόγος, ωστόσο η Λαγκάρντ απέδειξε ότι αυτό δεν αποτελεί απαραίτητο προσόν. Το φύλο της ενδέχεται επίσης να λειτουργήσει υπέρ της, καθώς υπάρχουν μόνο δύο γυναίκες στο Διοικητικό Συμβούλιο και αμφότερες πρόκειται να αποχωρήσουν μέσα στον επόμενο χρόνο.

Πιερρακάκης: Εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου για τη συμβολή της στη σταθερότητα της ευρωζώνη

«Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Κριστίν Λαγκάρντ για την εξαιρετική προσφορά της ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ)» δήλωσε σε ανάρτησή του ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.

Εκ μέρους του Eurogroup, εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου για τη συμβολή της στη σταθερότητα της ευρωζώνης και για την ηγεσία που επέδειξε σε αυτές τις δύσκολες οικονομικές συγκυρίες».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Η αβεβαιότητα απέκτησε τιμή»: Πόσα δισεκατομμύρια έχει κοστίσει ο πόλεμος στην ελληνική οικονομία
• Το εργαλείο που αυξάνει τις πωλήσεις στον κλάδο του Retail
• Πώς θα φορολογούνται τα κέρδη από κρυπτονομίσματα – Το σχέδιο του ΥΠΕΘΟ
• AI στη δουλειά: Πόσες ώρες κερδίζουν κάθε εβδομάδα οι εργαζόμενοι και τι δείχνει η ΕΚΤ;