Νετανιάχου: Σχέδιο για συναλλαγές με κρυπτονομίσματα υπό τον φόβο διεθνών κυρώσεων – Τι φοβάται το Ισραήλ

• Το Ισραήλ εξετάζει τη χρήση κρυπτονομισμάτων και τεχνολογίας blockchain ως πιθανών εναλλακτικών στις παραδοσιακές τραπεζικές συναλλαγές, εφόσον επιβληθούν διεθνείς οικονομικές κυρώσεις.
• Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι έχει ζητήσει την κατάρτιση σχετικού σχεδίου, εν μέσω ανησυχιών για περιορισμούς στις σχέσεις του ισραηλινού τραπεζικού συστήματος με το εξωτερικό.
• Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι η αμερικανική στρατιωτική βοήθεια δεν θα συνεχιστεί επ’ αόριστον, ενώ η ισχύουσα συμφωνία προβλέπει ετήσια ενίσχυση 3,8 δισ. δολαρίων έως το 2028.

Ένα εναλλακτικό οικονομικό σύστημα, το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιεί κρυπτονομίσματα και τεχνολογία blockchain, εξετάζει η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για το ενδεχόμενο επιβολής διεθνών τραπεζικών κυρώσεων στο Ισραήλ.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αποκάλυψε ότι έχει ήδη ζητήσει την προετοιμασία σχεδίου για την αντιμετώπιση πιθανών περιορισμών στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές της χώρας.

Οι δηλώσεις έγιναν σε συνέντευξή του στο ισραηλινό Channel 10, λίγες ημέρες πριν από τις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου 2026, και προκάλεσαν αντιδράσεις τόσο στην πολιτική σκηνή όσο και στην οικονομική κοινότητα.

Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το Bloomberg, η κυβέρνηση εξετάζει τρόπους περιορισμού της εξάρτησης από τα παραδοσιακά διεθνή τραπεζικά δίκτυα, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης διπλωματικής πίεσης.

Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο σύστημα συναλλαγών ούτε έχει αποφασιστεί η αντικατάσταση των συμβατικών τραπεζικών υπηρεσιών από κρυπτονομίσματα.

Νετανιάχου: Προετοιμασία για ενδεχόμενες τραπεζικές κυρώσεις

Ο Νετανιάχου αναγνώρισε ανοιχτά την ανησυχία του για το ενδεχόμενο επέκτασης των διεθνών κυρώσεων στο ισραηλινό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, υποστήριξε ότι η χώρα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για ένα περιβάλλον στο οποίο οι ισραηλινές επιχειρήσεις και τράπεζες θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν περιορισμούς στις διεθνείς συναλλαγές.

Όταν ρωτήθηκε εάν η τεχνολογία blockchain θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της απάντησης, επιβεβαίωσε ότι συγκαταλέγεται στις εναλλακτικές που εξετάζονται.

Ο πρωθυπουργός δήλωσε επίσης ότι έχει ζητήσει την κατάρτιση σχεδίου για τη συγκεκριμένη δυνατότητα.

Δεν διευκρίνισε, ωστόσο, ποια ψηφιακά νομίσματα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, ποιοι φορείς θα συμμετείχαν ή πώς θα λειτουργούσε ένα τέτοιο σύστημα στην πράξη.

Η συζήτηση αφορά συνεπώς ένα ενδεχόμενο σχέδιο οικονομικής προετοιμασίας και όχι την εφαρμογή νέας πολιτικής συναλλαγών.

Γιατί το Ισραήλ ανησυχεί για το τραπεζικό του σύστημα

Η ανησυχία συνδέεται με τις αυξανόμενες διεθνείς πιέσεις για την πολιτική του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη.

Τον Σεπτέμβριο, δώδεκα χώρες, με επικεφαλής τη Βρετανία, ανακοίνωσαν συντονισμένες ενέργειες κατά δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τους ισραηλινούς εποικισμούς.

Τα μέτρα αφορούν, μεταξύ άλλων, συγκεκριμένα προϊόντα, δραστηριότητες και οικονομικές σχέσεις που συνδέονται με τους εποικισμούς.

Η ισραηλινή κυβέρνηση ανησυχεί ότι μελλοντικά θα μπορούσαν να επιβληθούν ευρύτεροι περιορισμοί, οι οποίοι θα επηρέαζαν και το τραπεζικό σύστημα.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δυσχεράνει τις διεθνείς πληρωμές, την πρόσβαση σε ξένα νομίσματα και τη χρηματοδότηση εισαγωγών και εξαγωγών.

Η ισραηλινή οικονομία διαθέτει σημαντικό τεχνολογικό και εξαγωγικό τομέα, με πολλές επιχειρήσεις να εξαρτώνται από χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και συνεργασίες με διεθνείς επενδυτές.

Για τον λόγο αυτό, ενδεχόμενοι περιορισμοί στη διασυνοριακή τραπεζική δραστηριότητα θα είχαν συνέπειες που θα ξεπερνούσαν τον ίδιο τον χρηματοπιστωτικό κλάδο.

Ο κίνδυνος διακοπής των διεθνών τραπεζικών συναλλαγών

Ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα αφορά τη λεγόμενη ανταποκρίτρια τραπεζική (correspondent banking).

Πρόκειται για τις συνεργασίες μεταξύ τραπεζών διαφορετικών χωρών που επιτρέπουν τη διεκπεραίωση πληρωμών, διακανονισμών και άλλων διεθνών συναλλαγών.

Χωρίς αυτές τις σχέσεις, μια εγχώρια τράπεζα μπορεί να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες στην εξυπηρέτηση πελατών που πραγματοποιούν συναλλαγές στο εξωτερικό.

Ο Γιαΐρ Αβιντάν (Yair Avidan), πρώην επόπτης τραπεζών στην Τράπεζα του Ισραήλ, έχει επισημάνει ότι η απώλεια τέτοιων συνεργασιών θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα των ισραηλινών επιχειρήσεων να πραγματοποιούν διεθνείς συναλλαγές.

Για εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην τεχνολογία, στις υπηρεσίες και στο διεθνές εμπόριο, η πρόσβαση στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα αποτελεί βασική προϋπόθεση λειτουργίας.

Μια πιθανή απομόνωση θα μπορούσε επομένως να αυξήσει το κόστος των συναλλαγών, να περιορίσει τις επενδυτικές ροές και να δημιουργήσει αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις.

Μπορούν τα κρυπτονομίσματα να λειτουργήσουν ως εναλλακτική;

Η τεχνολογία blockchain επιτρέπει την καταγραφή και μεταφορά ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων μέσω δικτύων που δεν απαιτούν πάντοτε την άμεση συμμετοχή παραδοσιακών τραπεζικών μεσαζόντων.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ορισμένα κράτη και επιχειρήσεις εξετάζουν τη χρησιμότητά της στις διεθνείς πληρωμές.

Ωστόσο, η χρήση κρυπτονομισμάτων δεν εξαλείφει αυτομάτως τους περιορισμούς που επιβάλλονται από διεθνείς κυρώσεις.

Οι συναλλαγές σε πολλά δημόσια δίκτυα blockchain μπορούν να παρακολουθούνται, ενώ οι πλατφόρμες ανταλλαγής ψηφιακών νομισμάτων και οι πάροχοι πληρωμών εξακολουθούν να υπόκεινται σε νομοθετικές υποχρεώσεις.

Επιπλέον, το διεθνές εμπόριο απαιτεί συνεργασία μεταξύ τραπεζών, επιχειρήσεων και χρηματοοικονομικών φορέων που λειτουργούν σε διαφορετικές δικαιοδοσίες.

Ο ίδιος ο Αβιντάν έχει υπογραμμίσει ότι η απλή χρήση blockchain δεν μπορεί να καταργήσει τους νομικούς περιορισμούς μιας οικονομικής κύρωσης.

Κατά συνέπεια, ένα σύστημα που θα βασιζόταν σε ψηφιακά νομίσματα θα αντιμετώπιζε σημαντικές τεχνικές, ρυθμιστικές και εμπορικές δυσκολίες.

Αντιδράσεις της αντιπολίτευσης

Οι δηλώσεις Νετανιάχου προκάλεσαν έντονη πολιτική αντιπαράθεση ενόψει των ισραηλινών εκλογών.

Ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ (Yair Lapid), υποστήριξε ότι η συζήτηση για οικονομικούς μηχανισμούς παράκαμψης κυρώσεων δημιουργεί ανησυχητικούς παραλληλισμούς με χώρες όπως το Ιράν, η Ρωσία και η Βενεζουέλα.

Κατά την άποψή του, η απομάκρυνση από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα θα μπορούσε να επηρεάσει την οικονομική δραστηριότητα, την επιχειρηματικότητα και τις προοπτικές των νέων.

Από την πλευρά του, ο πρώην υπουργός Οικονομικών Αβίγκντορ Λίμπερμαν (Avigdor Liberman) υποστήριξε ότι οι δηλώσεις αποτυπώνουν τον κίνδυνο διπλωματικής και οικονομικής απομόνωσης της χώρας.

Ο ίδιος επέκρινε την κυβέρνηση, θεωρώντας ότι προτεραιότητα θα έπρεπε να είναι η αποτροπή της επιβολής ευρύτερων κυρώσεων.

Η αντιπολίτευση συνδέει το ζήτημα με την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, ενώ ο Νετανιάχου παρουσιάζει την προετοιμασία εναλλακτικών μηχανισμών ως μέτρο οικονομικής ανθεκτικότητας.

Προειδοποίηση για το τέλος της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας

Στην ίδια συνέντευξη, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στο μέλλον της στρατιωτικής βοήθειας που λαμβάνει η χώρα του από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Νετανιάχου εκτίμησε ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη τη συνέχιση της αμερικανικής χρηματοδότησης σε βάθος χρόνου.

Η ισχύουσα δεκαετής συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών προβλέπει ετήσια στρατιωτική βοήθεια ύψους περίπου 3,8 δισ. δολαρίων έως το 2028.

Το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων αφορά την προμήθεια αμερικανικού αμυντικού εξοπλισμού και τη συνεργασία σε προγράμματα πυραυλικής άμυνας.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει διαθέσει πρόσθετη στρατιωτική βοήθεια μετά την έναρξη του πολέμου που ακολούθησε την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι οι αλλαγές στο αμερικανικό πολιτικό περιβάλλον καθιστούν αναγκαία την προετοιμασία του Ισραήλ για μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία.

Οι αναφορές του αφορούσαν επίσης την περίοδο μετά την ολοκλήρωση της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο χαρακτήρισε ιδιαίτερα φιλικό προς το Ισραήλ.

Πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης για διακοπή της βοήθειας. Η τοποθέτηση Νετανιάχου αφορά την εκτίμησή του για τη μελλοντική πορεία της σχέσης των δύο χωρών.

Το κόστος της μεγαλύτερης αμυντικής αυτονομίας

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η χώρα πρέπει να αυξήσει τη δυνατότητά της να χρηματοδοτεί και να παράγει εγχώρια αμυντικό εξοπλισμό.

Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, έχει προβλεφθεί πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 400 δισ. σέκελ, περίπου 129 δισ. δολαρίων, για τις αμυντικές ανάγκες των επόμενων ετών.

Η στροφή προς μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία θα μπορούσε να ενισχύσει την εγχώρια βιομηχανία, αλλά ταυτόχρονα θα απαιτούσε σημαντικούς δημοσιονομικούς πόρους.

Η αύξηση των αμυντικών δαπανών δημιουργεί ερωτήματα για τις επιπτώσεις σε άλλους τομείς του κρατικού προϋπολογισμού, τις επενδύσεις και την οικονομική ανάπτυξη.

Ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι η ισραηλινή οικονομία διαθέτει τη δυνατότητα να υποστηρίξει υψηλότερες στρατιωτικές δαπάνες.

Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, αποτελεί μέρος της οικονομικής στρατηγικής της κυβέρνησης και βρίσκεται στο επίκεντρο δημόσιας αντιπαράθεσης.

Το διπλό οικονομικό στοίχημα του Ισραήλ

Οι δηλώσεις του Νετανιάχου αναδεικνύουν δύο σημαντικές προκλήσεις για την ισραηλινή οικονομία.

Η πρώτη αφορά τη διατήρηση της πρόσβασης στο διεθνές τραπεζικό και εμπορικό σύστημα σε περίπτωση επέκτασης των οικονομικών κυρώσεων.

Η δεύτερη συνδέεται με τη δυνατότητα χρηματοδότησης των αμυντικών αναγκών χωρίς τη μακροχρόνια εξάρτηση από την αμερικανική βοήθεια.

Η τεχνολογία blockchain παρουσιάζεται από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό ως μία πιθανή επιλογή για την οικονομική προετοιμασία της χώρας.

Ωστόσο, παραμένουν σημαντικές αβεβαιότητες σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της, τη συνεργασία διεθνών χρηματοπιστωτικών φορέων και τη συμμόρφωση με τις ισχύουσες κυρώσεις.

Το βασικό ερώτημα για το Ισραήλ δεν είναι μόνο εάν μπορεί να αναπτύξει εναλλακτικούς μηχανισμούς συναλλαγών, αλλά και εάν θα μπορέσει να διατηρήσει την πρόσβασή του στις διεθνείς αγορές, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει μεγαλύτερη οικονομική και αμυντική αυτονομία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ευρωπαϊκές αγορές: Βουτιά άνω του 1% για τον STOXX 600 με τις τράπεζες στο επίκεντρο των πιέσεων
• Pizza Fan: Η κρυφή κρύπτη με το 1,1 εκατ. ευρώ στη βίλα του ιδιοκτήτητη – 21 συλλήψεις
• Μαζικό sell-off στο Χρηματιστήριο: Τραπεζική «βουτιά» 4,3% και απώλειες κάτω από τις 2.600 μονάδες