Συναγερμός στις Βρυξέλλες για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: Στη Σύνοδο Κορυφής φέρνει ο Μητσοτάκης τις προκλήσεις της Άγκυρας – Στο «κόκκινο» το καλώδιο

Στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μεταφέρει η Αθήνα την κλιμακούμενη τουρκική προκλητικότητα, καθώς η αμφιλεγόμενη συμφωνία θαλάσσιων συνόρων μεταξύ Άγκυρας και Λιβύης απειλεί να ανατρέψει την εύθραυστη ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Politico, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα θέσει ευθέως το ζήτημα στην άτυπη σύνοδο των ηγετών της ΕΕ στο Δουβλίνο αυτή την Παρασκευή, αλλάζοντας την ατζέντα που αρχικά επικεντρωνόταν στην τεχνητή νοημοσύνη και το ουκρανικό μέτωπο.

Η νέα ανάφλεξη πυροδοτήθηκε από την πρόσφατη ομόφωνη επικύρωση του μνημονίου του 2019 από τις αρχές της ανατολικής Λιβύης, κίνηση που επιχειρεί να νομιμοποιήσει de facto τη διεκδίκηση μιας εκτεταμένης θαλάσσιας ζώνης ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κύπρο. Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι τα συγκεκριμένα ύδατα ανήκουν αδιαμφισβήτητα στην ελληνική αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ), απορρίπτοντας ως νομικά ανυπόστατη τη «διαγώνια οριοθέτηση» που παρακάμπτει πλήρως την επήρεια της Κρήτης και των Δωδεκανήσων.

Το crash test του ηλεκτρικού καλωδίου και οι απειλές για κυρώσεις

Το διακύβευμα δεν είναι πλέον μόνο διπλωματικό, αλλά αφορά κομβικές ενεργειακές υποδομές ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος:

• Το έργο-κλειδί των 1,9 δισ. ευρώ: Στο επίκεντρο βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, η οποία είχε διακοπεί το 2024 υπό τουρκικές πιέσεις και πλέον ελέγχεται κατά πλειοψηφία από τη γαλλική εταιρεία Meridiam.

• Επιχειρήσεις εν πλω: Γαλλικό πλοίο απέπλευσε ήδη από το Ηράκλειο της Κρήτης για την εκτέλεση προπαρασκευαστικών εργασιών, με την Αθήνα να βρίσκεται σε επιχειρησιακή ετοιμότητα απέναντι σε ενδεχόμενη τουρκική παρενόχληση.

• Το χαρτί των κυρώσεων: Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει διαμηνύσει με απόλυτη σαφήνεια ότι σε περίπτωση οποιασδήποτε κλιμάκωσης στο πεδίο, η Ελλάδα θα απαιτήσει την άμεση ενεργοποίηση αυστηρών κυρωτικών μηχανισμών από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Διεθνής απομόνωση της Άγκυρας και το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας»

Η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έσπευσε να χαρακτηρίσει εκ νέου τη συμφωνία παράνομη, άκυρη και αντίθετη προς το Δίκαιο της Θάλασσας, ενώ ένα ευρύ περιφερειακό μπλοκ κρατών —μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν— έχει απορρίψει κατηγορηματικά τους τουρκικούς σχεδιασμούς.

Από την πλευρά της, η Άγκυρα κλιμακώνει τη ρητορική της. Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατηγόρησε τις Βρυξέλλες για υιοθέτηση μαξιμαλιστικών θέσεων, αξιώνοντας σεβασμό στη συμφωνία με την Τρίπολη.

Όπως επισημαίνει ο αναλυτής της Carnegie Europe Μαρκ Πιερίνι, η επιμονή της Τουρκίας να νομοθετήσει έως το τέλος του έτους το επεκτατικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» διευρύνει αγεφύρωτα το χάσμα με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, μετατρέποντας τις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου σε μόνιμη εστία γεωπολιτικής τριβής.